leygardagur 9. februar 1935síða 1

| Í FRÆLSI oyr. á 3. og 4. Nr. 6. | » OLYsingaprisur fyri petitreglu: 30 síðu avsláttur oyr. á forsiduni, Við størri lýsingum fæst Í þrísinum. JAVNAÐUR Teir leggja frá landi ... ! —— Nú byrjar hin strævna tíðin. Ein arbeidari í Havnini sendur okkum hesa grein: Úti um bygdirnar hava kvinn- nú strævnar dagar, ti nú væl til ta tíðina, urnar líður so menn ella synir skulu leggja út á hill svikafulla havið við [Islands strendir fyri at at vinna eitt sindur av peningi lil seg og royna síni. Tær beta tey klæði, id teir hovdu síðsta ár, og virka nýlt íslaðin fyri tað, ið ov illa er farið til at kunna nýtast aftur. Tað ræður so mikið um, at leir, ið berjast skulu haruppi undir Islandi móti vetraródn skulu hava góð 8 kavaroki, fjålg klæði at standa ímóti við. Kvinnan i Feroyum, hon sum um summarið virkar tann fisk, sum maðurin dregur um várið, hon leggur eisini grundina undir fiskivinnuna, tað er neyvan ov nógv sagl hon ger fiski- mannin til, so at hann kann Uttan tað ar- um fara ut á havið. beið, hexði hon avrikar veturin, tað verið ógviliga tvørligt, fyri ikki al siga ómoguligt, hjá Førova fiskimonnum, við (i ursliti, teir nå hava av fiski- vinnuni, vvirhøvur at fingið la neyðlurvuligu úlgerðini til vega, tí tað, ið keypast kann av tilikum, um eynað er ringt, og góð og útlendsk klæði kunnu kevpast, so liggur fiskimaðurin, sum gjøgnumgang- prisurin so høgt, al andi hesi síðstu árini hevur vunnið so lítið, at hann ómegu- ligt hevur kunnað fingið endarnar kona og at rokkið saman, um børn ikki alt summarid igjøgnum kundu arbeiða >í fiskinum“, omøguligt kann hugsa um at keypa sær útgerð. Hvat hin føroyska kvinnan hugsar, lá hon í skýmingini situr og bindur uppá fiskimannin, tað er sjálvsagt ikki gjørligt at allarminst av seta á pappírið, einum standandi; - uttanfyri men lað er givið, al hevuðs- hugsan hennara er ein bon um, ut hann ella teir mega koma aftur í ollum góðum. Síðani má alt aðru rekkju. annað koma í aðru rød Og sum hesin mánaðin líður, fara fískimenninir at: tyrpast saman í teim bygdum, har skipini hava sovið sín velrarsvevn, hagar leir koma at gera tey til til ferðina. Stórir, prúðir ungl ingar, glaðir og fúsir til ferða, ofta lítið hugsandi um, hvussu vónleyst hetta lívið er, og eldri, álvarstungir jo gamlir, menn, sum år eftir år eru farnir hesar somu leiðir, og sum ongalíð fingu annað burtur di sleipi sínum enn hægst tað alla neyð lurviligasta til at halda liv í sjálvum sær og sínum. Eisini leir fara, men sjáldan glaðir og fúsir. Teir noyðast! tí lívið er eitlans, og møguligleikarnar fyri hitt hreyðið smáir og hesum al vinna dagliga eru so fáir á landi, at teir ár eftir ár novðast illa løntu løkini innan borða á eini at laka tey somu lungu, slupp ella skonnart Hesir menn, sum havið hevur boygt, og sum sjålvir hava fingið so ómetiliga lítið av tí rikidømi, leir hava fort til lands av hav- inum, hesir menn saman við kvinnuni í Førovum, henni, sum heima situr í strævnum arbeiði. meðan maðurin strevast á hav- inum, eiga alt lív í Foroyum í dag: teim er al takka, at:landið ikki liggur oyði og fólkalómt. Hygg kring um landið, hvar tær alt á fiskimansins strev, og lystir tað lív, tú her sært, er bygt kann, eingin annan sum nú er statt, vinnuvegur bera samfelagið. Og teir ungu, ið nú ferðafúsir og glaðir leggja út á hitt harða n og g hjarlaleyst oyðandi og li tynandi havið, skulu eisini teir sleipa heilu teirra lív fgjøgnum uttan nakra tíð at koma so langt áleiðis, al leir fáa endarnar at rokka saman? Skulu teir ár eftir ár seta lívið í veð fyri at bjarga landinum, og so sjålvi: verða við sviðið soðið ? Nei, her má fáast eitt annað skil Antin má fiskimadurin sjálvur laku alla fiskidriftina i sínar hendur og fáa allan ágóðan av henni, ella má landið bæði eiga og leiða so al fiskimadurin henda vinnuveg, ikki skal slíta og sleipa og seta lívið bert i veð, men so al hann eisini skal fáa åg60aun. Nú leggja teir brátt frá lundi, tað hopi eg, hver einasti Førovingur og eg ynski teim eins og, ger — góða eydnu við vón um, at teir allir mega koma aftur í ollum góðum. Og so til síðst má eg skoyla lað ynski uppí, at teir skjótt mega síggja, hvat ið tjenar til leirra egna besta og krevja tað! ið heima situr. Ein, Humanitetur, Leygardag hin 9. februar 1935, jodringsårid osthåsinum, vuni fel (Fridur ella stríð? hitt sama menniskjaliga ella . e rovdjóraræði við Ómenniskjaligum harðskapi og kúgan av kvm likamligum sum andaligum frælsi? eingist ganga hesir snurningi = fæ] iøjøgnum menniskjaheitina. Svarið er: Fríður og menniskjaligheit við rúmum og góðum Kkorum fil øl, bert hin síðra fjøldin er vakin og i óbrótiligum samdråtti, nýtir øll síni våpn og alla sína megi til at binda niður rovdjórini, allar teir teir ern tess verri ein stórur herur sum hava dripið allar Íriðarrerslur og ait menniskjaligt og alt rættvisi i sær fyri við tess s terri kraft at seta øsing og strid i fyri egið rikidømi og egnan vinning at fremia. Hann rann fram, leknikkurin, rann fram í stórum. Hvor einasti dagur uddi við uppfinningum. Menniskjuni gleddust. Vónin um, at tað lukkuligari al tíðin vildi gerast lættari og liva í hvorjum, sum rann vón, hetta ríka hop, sum byr í ollum, nordisl okkum vaks og í hverjum. Teir stóru svertu skuggarnir, sum arbeiðsloysi og hjartaloysi, sum ymsa staðni fylsdu »framstigunum« í kjaln vatninum orkaðu líkasum ikki at órógva vónina um uppgongu blomstrandi blóðbað Nei, I vóru og ein Kriggj, sum i gomlum døgum? að var Omøguligt! Til tess menniskjuni on mikið kulliverað. | henda sæla | Í Men SO | Í Í I kom 1914 vid loru og snarljósi og smyldradi hvørja von, hvørt hop um humanitetsins sigur. | 10 milliónir vórðu dripin um- framt hin veldiga her av kripl- einu lagnu, ingum, ið fingu er verri enn deyðin. Milli- | sum ardir og aftur milliardir av virð- um ovddust. ... | Har lá útblodd 1918 kom. Fjøldin reisti seg og frið, verðin og | kravdi prædikaði frið og hat móli blóðbað og manna Og verðin fór ovøing. aftur al | vóna, aftur hopa uppá frið og stevna ímóli betri og menniskja ligum líðum | Men ligasti lá varð gjørdur hin ræðu- brekurin, hin storsta »Undladelsessynd« : Ófriðakropparnir, peninga- háarnir, kríggsdjevlarnir blivu ikki týndir ella niðurbundnir og avvopnaðir, so teir aldri kundu reisa seg meir og út- inna teirra morðgíriga djevla- spæl við mannaættini. Peir fingu tíð og høvi til al fylkjast av nýggjum, meðun teirra mótsloðumenn talaðu um frið og klandraðust sína millum og vardu av ongum fårs, fyri enn ovseini var. Í Haliu, Tvsl landi, Eyslurríki, Spaniu og aðrum londum (ku riða ki ppål | ildið í kn iskaðu og ltyndu alt, sum æt frælsi menniskjaligheit og rætt strik du tad heilt og alls burtur og gjordu hesi lond til samfel 0 an rætlslevsum trælum undir kovrl um hjá sadistiskum Óiut Quo nå er friðartalan lt: ond Hon er eins og maður, ið ligou til at:andas Doyr hon? og verða eitrið og kanónurnar og ein aftur at fara eins dómadagur yvir heimin? Svarið er íkki og bróðurskapur sigra. givið, um frælsi og javnaður Suduroyar | Fiskimannafelag. Nakað herfyri slóð her í blað num ein »Kunngering« frá stjórn Suodurovar fiskimannafelag, har sagl var frá, at felagið varð slovnað í mars mánaði í fjør, og at tað vildi arbeiða í góðum forståilsi við Førova skipara felag og arbeidsmannafeløgini stóð einki um, at men hal tað hevdi ella ætlaði sær al hava nakað við F. F. at gera Nú eraftur ein kunngering ella ein frågreiding komin frá felagn- um bæði í hesum blaði og í „Dim.', f | Í Í Í Í | | | | | | Í Porto. Blaðið | brævsavnarstøbum | 9. árg. lað teir vilja arbeiða paralelt ella og eftir henni, tykist mær ið hvussu er í góðum forstáilsi við F. F., og teir vilja rætta bróðurhondina úl máti okkum fiskimonnum fyri norðan. um vil bert vilja taka ímóti henni. | so sin sak fyrst at geva einum manni frammanå og síðani rælta honum >bróður- hondina.“ hevur tað, at felag »Kunngeringø« Undrad meg hella nýstovnaða sendur út eina ultan at sum ein einasti limur sitt so mikið leggur av stjórnini gg navn til hana. Og teir eru fleiri enn eg, ið hava spurt seg sjálvan, hval har kann búgva undir. lað kann soma seg mær og møguligt einum og hverjum einstakum manni, hvers navn fåur ella eingin virðir nakað, il skriva undir dulnevni; men skal eitt heill fiskimannafelag senda út kunngeringar og skriva blaðgreinir, uttan at ein einasti av limunum leggur navn sítt til 55» tað, so sum her er tilfelli, so má ein og hver stårsa við og spyrja, hvat her er á vási. Nú vil lad so væl við, af »Dim.« sigur frå, at hon hevur fingið blaðgreinina sendandi frá »lormanninum fyri tí nýstovn- aða S. F., fyrrverandi formanni harra Rasmus Siirsjold,« og so er jú gåtan loyst. skal ikki spillu nógv orð uppa hendan mann; men eg vil bert minna mínar starvs- felagar á, athesin maður, meðan hann var hovmeistari á >Smi- fyri og um ril« arbeiddi ógviliga hart al blíva formaður F. Fs dreiv sína agilasjón kring heila landið. Og hann varð stór- fiski- legðist so á valdur við einum ógviliga um meirluta til formann manna. Hann landi og, ja, nú komi eg til tað, meðan eg vil siga um hann, hann sal sum formaður Føroya Fiskimannafelags við eini so stórari løn frá felagnum, at tað skulu 5—6 miðal fiskimanna årslønir til fyri at náa hana i hædd, gjørdi hann spreinging- arroynd sína og slovnaði eitt nýtt fiskimannafelag. Hevdi hann av illum seg frå for- Sagl fyri F. F. lað lá alt tað mannslarvinum sum lað inn, Í einum, so val Men honum kundi. nei, kundi ikki fallid hann sal so Í Fs aftaná sanniliga sum formaður heili try fjórðingsár bragdið, og ein hevur loyvi til at trúgva, at hann sam- stundis hevur verið formaður S. F.s eisini alla tíðina. — So lærdi eg í mínum ungdómi, at ingen kann tjene to Herrer,« málli verða F. svikið. ein svikara annar Her varð F. ikki uttan al svikin. Var hetta 55 Mr 4 4,