leygardagur 9. februar 1935síða 3

Kríggj ella friður? Tey ørefligastu dømi eru í seinastuni komin undan kavi viðvíkjandi smíðan av vápnum og tilvirking av ammunisjón, Hvørt av leim stóru londunum er verri enn annað. Vil loyva okkum her at taka nøkur brot uppaftur úr eini grein í >Tidens Tale. Hvi miseydnast friðararbeiði ? >Hele Verden har talt om Af- rustningskonferencens Fiasko. Kynikere og Spottere har flot »Det Mange Militarister glæ- Fredsvennerne skjuler Mange sagt: gik som vi sagde eder l« der sig. deres Hoveder i Skam. i ethvert Land staar forvirrede og dette mislykkes? ... spørger: Hvorfor skulde Hvem er det, eller hvilke Kræfter er det, som foraarsager Forhalingen og bevirker, at alle Bestæbelser for Mæg- Virksomhed Afrustning mislykkes ?.… tige Faktorer er i imod Afrustning. En er Frygt. Na- tionerne tør ikke afruste. Frank- rigs Fjender siger, at de ikke tør afruste, fordi Frankrig ikke af- rusler af Frygt for Tyskland ... Andre Lande frygter for de nye lustningsplaner, som — stadig dukker Nulio- ner, som vandt Verdenskrigen, op, medens de ganske naturlig er ivrige efter at bevare Forholdene saadan som de nu er et Status Quec. Racahatið. Eginnyttan. Morð- girni eftir peningi og aftur peningi. »En anden Magt imod Fre- den er visse Regeringers be slemte Planer. Vi har set det i det fjerne Østen. Iblandt den gule Race er kræfter i Bevæ- gelse, som gaar i stærk militær De den gule Race frem i Forgrun- Relning. ønsker at bringe den, for al de kan sivrke deres egen Verdenspolitik. Vi ser det lige san tydeligt blandt Men der Kræfter, andre Nalioner .... er andre stærke der virker til Gunst for Rustninger Militarisme, og der ikke man overses. Det er de egennyttige, begærlige Interesser hos private kjere af Ammunitionsfabriker De vigligste Centre for Vaubenfabrikation og Vaaben- handel er Frankrig, England og Chekoslovakiel.c Lutaeigararnir í ammunisjónar- virkjunum og teirra vald yvir veraldar ríkisstjórnunum. »Ekskansler Snowden, den nuværende Lord Snowden, sagde, da han endnu var i Underhuset i England, følgende med Hen- syn til disse Kapitalisters Inte- resser og deres Indflydelse over Nuvel, Det vilde være for langt for mig at Verdens Regeringerne: hvem er de Aktionærer? give mere end ganske kort Ud- valg fra Fortegnelsen, men je; at ærede Medlemmer Underhuset er meget stærkt inte- resserede. Det vilde i Virkelig- heden være umuligt at kaste en Sten over til de modsatte Bænke uden at ramme et Medlem, som m… I: finder, i et eller andet af Og so nevnir er Aktionær disse Firmaer.““*) hann ein hóp av monnum, av parlamentslimum, ið eru sterkt interessadir í vápnasmíðing. Mill- um aðrar nevnir hann >... del ærede Medlem fra Osgoldeross- Kredsen í Yorkshire .... Jeg ønsker ham (il Lykke med hans Valg i sidste Uge som Ærespræsident for den frie Kir- kes Raad ... han er den store Imperialist ... Jeg finder at han er Aklionær og har 2100 Aktier i Gammell Loird's. En anden af Medlemmerne frá Sheffield figurer praktisk talt paa enhver Fortegnelse (yvir kriggsindustriin) ligesom han ogsaa findes i enhver Debat i Underhuset, naar der er en Mulighed for, at flere Penge kan blive anvendt til Rustnin- ger og Skibe. Jeg henviser f. Eks. til Medlemmet for Ec- clesalt-Kredsen, Han er Aktio- nær i John Brown's, Direktør i Loird's Gamell Obligationsbe styrer i Fairfield Company og Aktionær i Coventry Ordnance- Værkerne. Eitt herligt bilæt! Yvirhovdið fyri kirkjuni, ið skal prædika frið, og so við hvørjari tægr interesseraður í kriggsindustrinum. af frem- Ledende Medlemmer Parlamentet og endog ragende Ledere inden for Kir- ken, som f. Eks. Præsidenten for Frikirkens Raad, har store Kapitalanbringelser i Ammuni- tionsfabrikker og har paa denne Der Diaar været Maade vældige Indtægter. har i de sidste fan den ene store Rustningsskandale efter den anden . . .« Síðani verdur greitt frå, hvussu grein- aður og samanspunnin verð- aldarkríggsindustriurin er, og hvussu hann okist í risastigum í hvorjum, hvonn einasta Hin jap- anski 0. s. v., hveri einasta lands dag. tyski, enski, franski, kríggsinduslriur er interesseraður í hvorjum oðrum og arbeiða í felagsskapi við ollum midlum ímóti ti ræðuligasta av ollum ræðuliga: kriggi! Og ríkisstjórn- irnareru settar við stórmonnum, ið beinleiðis eru interessadir og lýdnir tænarir hjá kríggs- industrinum. Tær styðja og fremja vápna- og eilurvirkini av ollum alvi. Í teim stóru løndunum er kriggsbudgelti milliardir og støðugt vaksandi — og lå lala teir stýrandi um at binda frið. Er størri „hum- bukkur til? Ferðist við „Tjaldur“! —— ——eøGen—— Jolamerkisølan i år gav í úr- slit 274000 kr., eitt ófort fram- stig melt saman við hvat, ið sølan gav tað fyrstu árið okkurt um 70000 kr. *) Tænt her, 'halda, at F. F. ÚR SUÐUROY Fiskimannafelagið eigur at stovna keypslu- og sølufelag. Fiskimenn virkið og seljið veiðu tykkara sjálvir og keypið tykkara verur beinleiðis frá útheiminum, tá spara tit minst 200 krónur um árið við keypið og vinna annað- slíkt við søluni av veiðuni. Fyri slúllum skrivaði eg grein við yvirskriftini >Rættleiðinga. Hana skrivaði eg vegna bræv frá parlamanni okkara harra J. P. Davidsen á Sandi. Í lí greinini skrivaði eg, ul vil Porkerningar, t. v. s. arbeids fólk og fiskimenn, hava keypt 5000 m* av jørd við strondina í Porkeri og al ætlanin er al leggja fiskalurkiplåss á hesa fløtu. Ég segði eisini, al vil hava biðið Foroya Fiskimanna felag okkum við 35000 styðja krónum annaðhvort sum vak tier« ella sum lån, og at stjórn felagsins hevur borið seg undan al veita henda studning. Seinri al misskiljast. fala eri eg komin til hugs um, oman fyri standandi Fólk lað soleiðis, sum af kann kunna kanska bygdini hava Vit her í F. F. styðja okkum við at keypa teir 5000 m? av jørd, sum eg havi umtalað; men lað er ikki talan um. Vit hava sum sagl keypt hesa flotu. Hon fyri sól, passaliga brott, nær við liggur frálíka væl akvegur kemur mitt fløtu. Hon ' til strond, og igjøgnum hesa er tí sera væl hóskandi fiska turkipláss. Ællan'n er komandi heyst at byrja at bróta gråt, sum fæst almikið beint Mloluna, og leggja plássið, 30 menn eru partaeigarar, og alli bíðið | | | | | | | | | Í Í | | | | | | | | | | | | við | | | | ætla at arbeiða, so skjótt fer al ganga frá hondini. Hetta er ull gott og væl; men ætlanin er at halda áfram og ikki helma í, | fyrrenn vit hava fiskaturkiplåss, | lurkihús, — keypslu solu at arbeiðs- og fiskimenn kunna vera teirra egnu arbeiðsgevarar, teirra egnu keyp- menn, teirra egnu solumenn og teirra egnu harrar, eingin undir og eingin yvir teimum. Fyri at fáa hetta í lag mega Ov búðir, soleiðis vit nýla pening, nógvan pening, nógv meira enn vit sjálvir kunna leggju fram á borðið. Lån kunna fåast, tað vita vil, og vil hava eisini granskað moguligleikarnar fyri láni, bæði men vit átti at styðjað okkum, tí tað mál, vit arbeiða fyri, er júst tað sama, sum tað, id F. F. má miða ímóti. ífall F. F. skal gagna límum sin- | um til fullnar. Í 1911, tå F. F. innan- uttanlands ; og av rættum varð stovnað, måttu fiskimenn luttaka í vmisk- um úlreiðslum sum L. d.: salt, Í Í | Í | Í | gingið kol, agn, byrsur, lóður, bål, | Sjáldsamur havnaavgift o. s. fr. Hesum eru fiskimenn slopnir undan. Umframt hava teir fingið rætt til 35 pet. í 33 og Alt helta g væl; men av øllum, ið vunnið er, er frå- staðin fyri 33!/; pet. er gotl býtisrætturin tað týdningarmesta. | | kanna eftir, hva Men hvussu verður frábýlis- rætturin nýttur? Um várini, tå skipini eru farin út um boðarnar, fara reiðarar ella rættari sagt fiska- keypmenn til Havnar at halda fund um fiskaprisin. Har gera leir av sína millum, hvussu mikið teir skulu lata fiskimenn- | inar fáa fyri fiskin, sum hesii neyðar menn liggja og váða lívið eftir uppi við brimbardu lå skip strendur Suðurlandsins. fiskimenn ini koma heim, og spyrja, hvussu mikið teir fáa Í fyri fiskin, fáa teir sum oftast (il svars, al lískaprísurin er lítil og eingin; ti fiskur kann ikki seljast. Útlendingar skoyla ikki um fisk, hvor einasti marknaður er vwvirfyltur iv uttan fyri lítið ella einki Teil keypmenninir summir að teim leggja aftrat, at teir fyri Guðs barmhjartigheitar skuld skulu keypa fiskin, ikki fyri vinning skuld tvorturímóti tapið er vísl; men leim tykir synd í fiskimonnunum. Teir vilja lí geva teim neyðar monnum nøkur OVFUI fyri rætl, hetta er, lá fiskin. Hvussu kunna vit skilja, vil hugsa við fiskinum ? hvar skulu leir fara Teir eru bundnir við hondum og fótum — eins og tá ið Gabel ráddi í Feroyum. Føroya fiskimenn! Slítið Ga- belsbondini av tykkum!: F. P. kann gera tað!!! Ja, F. F, lurkiplúss og byggja tå limagjaldid fyri 1935 er inn- Við peningi leirra. kann leggja fiska- turkihús. eigur út ímóti 70 tús. kr., komið. slíkum | kunn nógv gerast; tí lán fæst. Ég vil mæla fiskimonnum fil at ið líkindi eru til at I turkihús. Turkihús nýtast sjålv- gja fiskupláss og byggja »( 5» vandi færri, soleidis at turkiplåss kunna leggjast um ikki turki- hús er í somu bygdini. Til fiskaturkiplássini nýtist F. F. ikki at lala eitt oyra. Ég sigi fyri Porkeris hygd. Vit vilja sjálvir fyri uttan nakran studn- | góðum 5000 Vit og harvið Føroya vilja tit lata okkum Kunna vit leggja 0. u. m? av 585. ing lurkiplássi. spyrja fiskimenn: fáa fisk at turka? líta á, at tit vilja arbeiða saman við okkum? Vit biðja um einki, uttan at sleppa at |turka = fiskin fyri fiskimenn | fyri hampuligan pening. Seinri, tå vil fara at byggja turkihúsið, Í | ætla vil at biðja F. F. tekna 5000 kr. sum »aktier« í húsið. Hvat siga foroyskir fiskimenn | um lad? Svarið mær her i um, at fiskimenn fingu 25 oyrn | sam- fiskur fyri kg seinasta summar, stundis sum íslendskur varð innfordur fyri 33 oyrn kg. | kærleiki!! ið for oyskir keypmenn hava til Is- lendingar!! Tí kærleiki er tað, ið hækkar fiskaprisin, lað vila Vil annans var hann svarta einki. >Underlist med den El sken«, Still! PL eo H Om, S er tað ofta OL till, tl fiskimenn verða móttiknir við li SV lítið ellu einki fæst fyri fiski feir líta í ymsar ættir, hvor hyggur at ødrum, hvat skulu teir gera vid fiskin? Nú nøkur | år hava smærri ke ypmenn keypt fisk fyri betri pris: men tað | eru bert smærri fiskartgvur, ið leir kunnu keypa. Fjøldin má selja til storkeypmenninar fyri tann åsetla prisin Gabla- | prísin. Heyði F. F. kunnað keypt lann parlin, sum manningin eigur ella enntå kunnað turkað hann og selt hann til útlondini fyri fiskimenninar so lá landið oðrvísi fyri, so sluppu fiskimenn frá at dansa eftir Gabels låtupipu, so hevði reiðarunum eisini eftir; tí prísurin hjá upp ikki vilja leir verða av við fiskin. Orsakin til tann lága prisin er tann, at størkeypmenninir vita, at fiski- menninir noyðast at selja al | blaðnum. | (Framhald.) J. H. Danbjerg. Tíðindi. Johan Olaus Djurhuus. Um nvárið skrivaði eg, at ein kendur gamal maður higani úr bygdini, harra Johan Olaus Djur- huus, lá illa sjúkur niðri á rikis- sjúkrahúsinum í Keypmannu- havn, har hann er skorin stóran skurð (óperalión). ØL vón um lín vikin burtur — einki var annað enn deyðin var at vænta. Men Tað tykist nú, sum lívið hevur sigrað, nú tíbetur er eðrvísi. og deyðin mátti víkja — fyri hesa ferð. Láus er nú ein gamal maður, og mong ár hevur hann tessvegna ikki eftir; men hann er lívsglaður og arbeiðssamur, so vil gleða okkum til, at vón at halda el hann í nøkur áfram í um, enn ár kann starvi sínum til gagn fyri bygdina, J. H. D. %* Ein grein, >Lidt om Forholdene paa Tveraa i det Herrens Aar 1935«, skrivað av harra Johan Bech, Tveroyri, má steðga til næsta blað.