leygardagur 18. mai 1935síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
| Lýsing aprísur fyri petitreglu: 80 ovr. å forsiduni, |
20 ovr. á 3. og 4. síðu. Við størri lysingum fæst |
avsláttur í prísinum.
Leygarday hin 18. mai 1935.
JAVNADUR
Ministeriið hevur sum heild tíkið Við
jarðareformsuppskotinum
- kortini er ein aðalbroyting, og tað er,
at Føroya folk skal taka lógina aftur til umhugs-
unnar, tå ið 10 ár eru farin, løgtingsins uppskot
var 20 ár. Hetta er ein vinningur fyri teir, ið.
halda uppskotið vera ov líni í tiltaki fyri at grenka |
land okkara og veita okkara fólki ta neyðturvuliga |
av mjólk og landbúnaðarvørum,
ið er høvudstreytin fyri fólkaheilguni og lívskraftini
og harvið fyri øllum hollum vekstri og framtaki,
andaliga sum figgjarliga hjá tjóðini.
Hetta verður greiðari og greiðari fyri ellum, sum
árini fara og kravið um at leggja allar árar um
borð fyri fólkaheilsuni økist,
og er tað ti at vænta,
at tá ið 10 ár eru á baki, er burturi alt himpr
og ráðaloysi og villingasemi, ið merkti meirlutans
steðu á tingi til málið seinastu løgtingssetu,
og menn taka tå einans fa stødu, sum gagnar
tjóðini sum heild.
Tá hevur javnaðarmanna hugsjón sigrað?
hava verið | umrødda jarðareformsuppskotið.
fekk
um føri kollveltandi uppskot til
Javnaðarmenn
greiðir yvir, at ein høvudsspurn- Loglingið hella i
al
mong-
ingurin, 10 er loysn, er ein |
nýggj jarðaskipan. Komnir á | vidgerdar og lað logna, men
ting, tóku teir lí upp arbeiði at | gleðiliga hendi, at tingmenn, ið
fáa gjørt ein enda á lí tøvingar- | annans áður »prinsipielt« hava
arbeiði, ið tingmenn høvdu haft | verið ímóti ollum, id ger minsla
kring alt, sum æt broyting í | »Indgreb« í ræltindi hins privata,
jardavidurskiftunum. Hetta gekst | høvdu loddað tann streym, ið
ikki lætt. Men al enda eydnaðist | er uppi ímillum fólkið, og leir
javnaðarmonnum at fáa ting- | gjørdu ta klóku gerð, sæð frá
menn við til al seta la nevndina, | leirra áskoðan :
ið hevur lagt fram tað so mikið
heldur at taka spurningin til viðgerðar nú og
royna at snegga mest møguligt av
enn at skjóta málið burtur og loyva socialistum
og ødrum talsmonnum teirra ognarleysu at framala
ein „stemning“, sum at enda - og tað skjótt
vildi haft fjøldina við sær til at gjegnumisra eina
nógv radikalari broyting, i jardavidurskiftunum enn
ta, ið nå er talan um.
Hesa åskodan læt ein odda- | givið. Ti, »jå fyrr, jú betur
maðurin lýðiliga til sjóndar | má vera niðurlagið, tá ið talan
undir ordadråttinum á lingi. er um at grønka land okkara
Men um
eftir,
harðna,
At hann og aðrir við honum | og fremja landbúnaðin.
ið al
teir gingu við uppskotinum, er |s* hvort
handlaðu landsgagnliga, lá vonin, geva eilt sindur
sum krøvini
AN
|
|
|
|
|
|
|
I
|
|
|
| at .den færøske Socialisme er kontra Kristendommen".
|
|
vil
socialismuni, el
tvær
| radikalu
krovini
rúm Í
vyvir,
| sjóniraar
sum lilfellid er.
þjarga — afturhaldinum frå
vist meir enn
reisur ivingasaml. Tey
socialistisku ræltvisu
vilja við líysins ofri-
vikiligu lóg vinna storri og størri
fólkinum.
Vit javnaðarmenn eru fegni
at socialisltisku hug
lær
hava vunnið so væl
fram í jarðareformsuppskotinum
A. Samuelsen
við
nevndarinnar
dav
> Tað
segði fyrstu viðgerð
uppskoli:
Avsanning
| Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið Porto. Blaðið | ,
verdur þílagi á posthúsinum, brævsavnarstødum 9. art
| og skrivstovuni. Telf, 143 | ?
hevur kanska ein feil, og hann fullum samljóði. Í nordanlondum
er, al Ind er ov mikið socialistiska. | er so slaíl ein stor vend hend
|
Það er væl á leið enn, | Føroyar hava higartil ikki
sjålvt 14 jardareformsuppskotid | verið nakað undantak hesum
er vorðið lóu áðrenn sigasl viðvíkjandi Få hevur hoyrst,
kann, at jardavidurskiftini eru | at tað onkunstaðni hevur
skipað full út socialistisk, tað | fyri stull Øuni verið lisið
vil sign rællvís. Men Ind er stør år lestrabók, lornar ímóli
grund hjá okkum al vera fegin | socialismuni. Men hetta man
yvir lann sigur, sum lann soc henda meiri av vana enn ay
alistiska »idein« hevur vunnið í | vil il af seta socialismuna og
({ av ministeriinum nú aftur krislindómin upp hvort móti
fyri loglingið il endiliga við oðrum. | undraði tí mangan
loku lagda uppskot il eina | mann ho Absulon Joensen
nýggja skipan av okkara jarða ið undirritaði av egnari roynd
víiðurskiflum. Vil ivast ikki Í, | kann geva hitl besta skoðsmál
at Foroya fólk sum heild ikki | fyri sín privata atburð ímóli
heldur tað vera ein feil, men | ólukkudýrunum tíga fram i
tvørturimoti eitt ógvuliga stótt | »Dimmalætting« nr. 35 fyri at
framstig og góða, at uppskotið | reka ørindi kapitalistanna fmóli
er socialistiskt merkt. socialistunum við eini ræðslu
grein við hesi vvirkrifl
„Den færøske Socialisme
contra
Kirker og Kristendom.
av
Fað er ikki so langt síðani,
at:ein hópur av prestum frå
prædikastólum, í lestrabókum
og aðrastaðni frá lýstu socialism-
una i bann. Henda bannlysing
var gjørd undir eiti av »kristen
Nidkærhed«, men var verunliga
ein »nidkær Hundlinge fyri
kapitalistarnar, veldisharrarnar,
ley lvey procenlini av menn-
iskjum.
So salt sum Kristus Jesus var
vinur og lalsmaður leirra, sum
í neyð vóru, vóru hesir bann-
lýsarar av socialismuni, ið steynir
at
fullan og
minnimenti fær
rætt
ímóti, hin
heilan og stuðul,
»kristnir« heidningar, um hvorjar
A. Joensens orð um socialismuna
kunnu nýtast:
»Hvad gavner det et Menneske
at han frelser sin Sjæl, hvis
han ikke først faar en hel
Masse af denne Verden« og
lað er synd al síga, at teir ikki
duga at vinnu sær ven hel
Masse af denne Verdenc.
Var lað lagið, um hesir
mammons tænarar innanfyri
kirkjuna elvdu vreidi og hal
ímóti sær ímillum fleirra, ið
stríddust fyri socinlum rættvisi?
Er Id
»kristnu«
ikki einans hesum
takka
ið
bannstrálini,
at tað ikki
at
socialislar,
heidningum
allir
verið undir
dugað al fala,
er Kristusar læra, men falsararnir
fyri, lá
hava
hava
av krislindóminum, ið vóra
ímóti socialismuni og løgdu
5
saman við leim stóru?
Í nordanlondum vidganga nú
tey Mestu rætthugsandi og frí-
sinnuð menniskjur, at socialism-
unnar mål er aðalborið og hå-
Harra Á. Joensen er ikki
mjúkur Luther fór ikki verri
við teirri katólsku kirkjuni, enn
sinnað og tann verðsliga hugsjón, | Joensen fer við socialistunum
ið liggur Kristusar læru næst. | til verju fyri katolikkarnar og
Feir prestar, ið bannlýsa soci- | teirra kirkju. Øllum, sum hava
alismuna í hesum londum nú | hovrt Á. Joensen sum prest í
á dogum, eru fáir. Tvorturímóti | teirri luthersku kirkjuni halda
er ein hópur av prestum ágrýtnir | eldheitar talur um Luthers stål
sociuldemokrata og hesin | mensku og megnarverk, fellu
hópur veksur í hverjum. Teir | tað eilt sindur ovugt at finna
eru vorðnir socialdemokratar, | hann sum vápnamann fyri la
ti teir kenna lað sum sína | kirkjuna, id Luther ikki kundi
kristnu skyldu at stríðast fyri | finna nóg hørd og dømandi orð
ti socialisliska hugmålinum um | um. Men tað er ikki ókunnugt,
ræltvisi her á foldum fyri tann | at menn skifta trúgv og »stand-
kúgaða og ognaleysu hópin. Teil
ið
innanfyr i sum ulfanfyri
punkte.
Á. Joensens
ikki
vita, at tann hjálp, einstakl- | Vit lata fara harra
ingurin, sjålvglada og heldur enn
kirkjuna, kann veita, røkkur | erpna líknilsi um, at vit socialistar
so stutt, er oflani bara eyga- | eru eins og teir, ið 'smider
blikkshjálp og kenst sum | Kærnerne paa Moddingen og
ålmussuhjålp, nådihjålp Teir | bringer Avnerne til Torys<. Líka-
eru lí við í kravinum um javn- | leiðis eru vil ónervaðir av hans-
bjodis lívsrætt og lívskor fyri oll | ara merking av okkara søgu-
menniskju. Teir vita, at Gud | kunnleika, ið hann »håbærisliga«
staklar ongan, og eru ti ímóti, | skírir sum vel Sammensurium
at hin størsti hópurin av menn- | af halvstuderet og ufordojel
iskjum verður staklaður her á | Seminarismec. Tilikur journali-
foldum. Teir kenna tað sum | stikkur er fyri at nýta harra
eina heilaga skyldu at bolta aftur | Joensens egnu orð »nok
tann skaða og tann Oræti, ið er | Udtryk for Lavmaalet af, hvad
elvdur av teim kirkjunnar- | man tillader sig i den Retning«,
monnum, ið silandi til håbords | særliga tå id hann prógvar sín
teim veldugu, lýstu bann øgukunnleika við at vilja hava
ið vil
hin trælandi hópin. Og socialisl-
hjå
yvil socialismuna, frigern | lesararnar at trúgva, al 4a0 vóru
socialistarnir, ið myrdu Dollfuss.
arnir møla hesum prestum við | ON vita, al tað vóru nazislarnir,
tøkk og forsláilsi. Pílíkir soguligir uppástandir vekja
Kennskapurin til socialismuna | ikki stórt soguligt álit á sín
hevur í norðurløndum avlívað | mann. Her torva eingir >kom-
og avsannað, al socialisman er | mentarir«. Vit lata helta >Sam-
kontra kristindóminum, Lv. s. | mensuriuma fara og kundu
vrein lil einans
ímóti Kristusar egnu læru, sum | kanska stytt hesa
hon finst í evangeliunum. Hin | ht avsanna, at »den færøske
sanni kristindémurin og socia- | Socialisme« er »kontra Kristen-
Men vit hava hildið
at
lisman eru viðvíkjandi menniskj- | dommenc.
anna samlívi her á foldum í | okkum noydst lagt nekur