Sosialurinarkiv
Sosialurin 1935-08-31, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 31. august 1935síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

NV FRÆLSI Nr. 35. 20 oyr. á 8. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu avsláttur í prisinum, Við stórri lýsingum fæst JAVNAÐUR Leygardagin 31. august 1935. verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum Telf. 143. Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið og skrivstovuni. BRÓÐURSKAPUR Porto. Blaðið | Hvor ber ANDSVARIÐ ? Mong år helt sambandið og alt afturhaldið Í Føroyum seg hava ráð til ónervað við hond og fót at verja útlendskar sum inn- lendskar privatkapitalistiskar interessur, Við akslaypp og háð og spott vóru javn- aðarmanna inntøkuuppskot kveistrað burtur. Men javnaðarmanna tankarnir troðkaðu seg meir og meir út millum fólkið, samtíða sambandið kom at standa á krossvegnum: annað hvert at slekka eitt sindur av sínum stokk- | konservativa politikki og ogna sær nakað av radi- kalismu viðvíkjandi at fáa tinginum pening ella at halda fast við sínum privatkapitalistiska …e politikki og lata alt koma upp i naggatédn og re-| sikera veljarafjeldina. Men tekini til henda iva sambandsins vaktu vinnu- fokkin“ og aðrar konservativar kreftir til livs og. strid móti ti sprettandi fåra. Og sambandið tykist at hava fingið „chok“ og be- dýrar við tárum Í eygum, at tað einki andsvar hevur fyri, at ,topparnir verða nervaðir av ra- dikalum uppskotnm. Og til hina síðuna grætur tað, at tað einki and- svar hevur fyri, at tíngið ikki fremur radikal inn- tøkuuppskot, ---- heila andsvarið hevur javnaðar- flokkurin „via P. M. Dam“. Politikkurin í Foroyum hevur verið eill »kunslugt« stríð um skegg báðir stríðandu flokkarnir hava verið keisarans teir rørandi samdir um figgjarligan størmanns-politikk, Men menniskjan ernú soleiðis vorðin, at hon ikki leingi letur sær lynda við snakki og at fáa steinar fyri breyð. Hin storsti parturin av Feroya fólki, arbeiðararnir og fiskimenn- staddur i inir, er fíggjarligari neyð og krevur av landsins valdu monnum, at teir gera nakað munagolt fyri at bøta um tev trongu vidurskiftini, 4 Krov og uppskot javnaðar- | manna hava tí vunni meiri orða- ljóð í so sterkt orðaljóð, at sambands- hvorjum hjá fjøldini ins talsmenn ikki longur hætta sær at læa upp á spott. — Nei, utlan um spurningin slappst ikki; tað sá sambandið. — Og logdu lí tess talsmenn hovur í blot, hvussu teir skuldu snúgva sær, so at teir sluppu undan ábreiðsluni. Helst skuldu social- istarnir sjálvir komið at »figur- og sambandið eill eftir era« sum leir, ið forðaðu — so gjørdi sambandsins måtstokki »hasard- erad« slip: | Samuelsen sum tey figgjarligu vidurskiftini sterkari. og sterkari undirstrikadu tað neydturviliga i at:fylgja javnaðarmanna inntekuleiðum, og | Tað avgjørdi at fyrileggja minísteriisum javnaðarmanna tankarnar á tingi viðvíkjandi at veita tinginum inntøkur, Hetta varð eftir øllum tekjum at dema gjert i ti treysti, at ministeriið skuldi svara avvis- andi. Men her mølti sambandið sín- um slóra vónbroti: Ministeriis svar andaði, sum sjálvur sambandshøvdingurin A. segði, av vælvilja. Og tað kundi sambandshøvding- urin av sonnum siga. »Sigid okkum, um tingid er samt at ganga hesar leiðir. Og um so er, komið við ein- um úlarbeiddum uppskoti, og vit vilja so viðgera málið av nýggjum. Hetta var ministeriis svar. | er tað lesa av skilt ja fyri — í hvussu er — hovuðsheilunum í málinum. Afturhaldið sjálvstýrið við í heila takið vildi ganga sambandið og hevði nevniliga ikki einum orði sagt, um lingið javnaðarmannu inntokuleiðir og ullan al vila, um tað var í samljóð við meirilutan á Foroya løgtingi, kundi sell arbeiði fyri so stórum og tydn- sum her ingarmiklum málum, var talan um. Tað skilja oll. At doma eftir »Dimmalættinø« eyðsæð, at sambandið vil einkarsolu, ikki brunalrygging og | Ein og hver skilamaður kann | um | ministeriid ikki | ríkisdag og aðrar kreftir í | fáu henda pening upp í hesum svari eitt undir- | hendur. . . .« — Hevði hetta róp staðið í »Dimmalætting«, so kundi eg skilt lað. Men í »Krossi« — hinum hábærsliga »Tingakrossi«, sum líðliga og seint minti okk- um á at líla á okkum sjálvar!! >Har Behov ?« vi saa flere Vidnesbvrd Ella »Dagbladid«! Hvat svaraði tað, tå Andrass Sámalsson fortaldi fólki, a! | »Vinnuflokkurin« fer at ganga í fólspor sambandsins? >Dagbluðiða svaraði við eini øgiligari yvirskrift um tað, »at A. Samuelsen sær sjónir á áljós dálka fingrarnar« við | oðrum centraliserings og sociali- | serings málum. — Tess vápna- menn hava less vegna sostravið sum mús í barsilssong« við at koma tí heilskapadum frá »sine fejlslagne Planer« um at drepa >del socialistiske Uhyrec Men nú skal eisini sambandið sleppa at eiga andsvarið. Hvussu mong sambandsblød eru nu i Føroyum? Al »Dimmalælting« og »Før- sambandsbloð, Men tað sær út til, at »Tingakrossur« og oyalíðindia eru hava vit leingi vilað. >Dagblaðið< eisini fara at glíða lann vegin. Tað eru fleiri at »Dagbladid« fortaldi fólki, at nú var »Krossurin« farin í hóp vikur síðani, við >Dimmuc. Men hver skuldi vilja trúð ti? Men nú gongur sjón fyri søgn. Tað er neyvan tað mál, sum uttan hann »Krossur« umtalar, rópar á ta donsku mammuna um hjálp. Nú um dagirnar gleddisl eg tó yvir, at »Krossurin« hevði fingið eitt sindur av áliti aftur á Førovingum. Hann skrivaði um sjóverju okkkara, hvussu vánalig hon er, og hann vísti á, at nú mállu Førovingar taka sær um reiggj. Eg loyvi mær at nevna nøkui domir úr »Krossi«: »Allir Foroyingar eru óivað á einum máli um, her undir oynnum, sum hon ni beri er eilt eiti og er vorðin, okkum til púra onga nyttu, ja heldur til skaða .. .« > Vil ræði yvir sjóverjuni . .« mæla til, at lingið fær at sjóverjan | Í | | Í ! | »Um so er, at danska ríkis- vid | einum diplomatiskum risahoggi. | »Dagbladid einki um. um degi«. Eg hugaði mær til, >Dagblaðið< at tváu sínar hend ur og lova fólki, at>Vinnufloki ] i 1111 i 1ØgUNSINnUmM Inn- urin skuldi fáa tokur fyri ullan al leggjast á tey neyðar oyruni, sum hin danski staturin sendur kommununum til fátæk, faðirleys born og gon- ul ólukkudýr. Men slikt talar Tað helst fara í sama man | leypin sum hini sambandsblødini slýrið ikki vil lata loglingið fáa | ræði á sjóverjuskipinum, sum nú er, mæla vil tinginum til | kortini at halda áfram og keypa hóskandi skip ur heldur minni - sigla sum politiskip og bjarging- | arskip her undir oynnum. .. « | Hesi orð standa fremst í »Krossi«, og ló at ley eru tikin úr einum brævi, sum skipara- felagið í árinum 1929 sendi inn á ling og har fór íkurvina mill- um hini, sum hava fingið stempl- ið: >Sagen udsættes til næste Aar«, »Krossur« so målti ein trúgva, at nú hevði gjørt hesi orð til síni og nú fór at krevja, at løgting okkara tér at taka sær um reiggj og sela eilt ella (vey hóskandi før til at verja strendur okkara. Men tak við. Eg | um ríkjur svøllurin. fall øvigur aflur í stólin, | tå eg læs hetta ønskriliga neyð- | arrópið: >Viðvíkjandi hinum spurning- inum um okkara sjóverju, so er at vóna, at Danir eru laga- ligir at viðgera hetta mále. — Nú er stundin komin at heila á Danir at lata okk- | í Førovum. Og »Vinnuflokkurin« fer óivað at ganga í fólspor sambands- manna, (ffall hesin flokkurin nakrantíð tekur við lívi. Men latum okkum vóna, af hann aldri sær dagsins ljós. JAVNADARMADUR. Hungur í n ihum sildafólkið á Íslandi. mr | Íslendingar hava til fyrstu viku | av august bert veitt fimtingin — sum væl verð- | | av sild móti somu tid i fier. og lata tað | Íslendsk blød skriva almikið HSKISKAD um tann ræduliga ringa hjá sildaveiðarunum har uppi. Nil leir fyrstu dagarnar av au- gust mánaða er bert veiddur fimtingurin aflur í móli veiðuni á somu líð í fjó r. Sildaveiðararnir eru so stutt ógvuliga illa stillaðir. Hjá mong- Feir hava ikki vunnið so frætt, at teir eru forir fyri al rinda ferðakostnaðin heim aftur. — Ríkisstjórnin og kommunurnar mega koma til hjálpar við heimferðapeningi. Um 850 menn torva hesa hjálp. sildin hevur í ár havt heilt aðra gongd enn hini árini. Tá ið lítil eru sildaprisirnir ógvuliga hegir, tað hevur so sild er veidd, og er ikki óhugsandi, at hetta eisini havt ávirkan á prísirnar á fteirri foroysku sildini.