leygardagur 5. oktober 1935síða 1

-FØROYA- IAL' DEMOKRAT JAVNADUR BRÓÐURSKAPUR 20 oyr. á 3. og 4. Nr.40. | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, SIðU. avslåttur í prísinum. Við storri lýsingum fæst | Leygardagin 5. oktober 1985. | Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið og SKrIVSIOVUNI. verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf. Porto. Blaðið | 9. Árg. 143. | Nú er Kriggj! Aftur einaferð noyðast milliónir av arbeiðarum i kriggi, ti at ein eistakur maður, Mussolini, hevur tikið sær alt valdið í einum landi og vil nýta tað til harðskap og úráp. Mussolini, einaveldisharri Í Haliu, hevur leingi hótlað Abes- siniu við kríggi, og miðviku- dagin gjørdi hann hóllan sína til álvara og sendi hermenn við ræduligastu ymsum av teim kriggsambodum inn um landa- mark Abessiniens í tveimum sloðum. Hósdagin stóð hin fyrsti bar- dagin millum Italiamenn og hitt | abessinska herliðið. Abessiniarar, ið vóru manssterkari, vóru hesa | ferð við yvirlutan. Men Haliamenn sendu flogfør inn yvir tveir smá- býir, har teir tveittu spreingiknøttar niður á verjuleysar kvinnur og børn. Tvær reisur vóru teir inni Heldur ikki var lad talan um | | ov slóran vavancac Skipini kundu ikki merkjast sum lík- yvir hesum eina bynum, Adua har teir á sinni vórðu so avsmurdir av Abessiniarunum — og tveittu tilsamans 78 spreingiknøttar niður. Ta seinnu ferðina oyðilegdu teir | eitt „reyða kross“ sjúkrahús. Eitt av Mussolinis málum fyri kultur til krignum er at bera teir »åcivilicerndu« Abessiniarar Harrin hjálpi okkum fyri kultur. Ítalia noktar at hava gjort ålop á Adua. Ensku ministararnir hava sam- tykt, at Ongland skal halda seg uttanfyri, til fólkasambandið í Geneve hevur samtykt, hvat gerast | skal. Henda samtykt væntast í dag! Egyptaland dubbar seg í skundi til verju; og 45 ensk herskip liggja í Alexandria havn. Tilsamans hava Onglendingar o. u. 200 her- | skip í Meðalhavinum og Reyða havinum. Abessiniu Frå fræltist, al hin italiski konsulin har er tíkin fastur. Onglendingar halda, at Musso- lini ikki fyri fyrst ætlar at gera álop á nakað annað land. Hitler hevur sagt, at Tyskland ikki leggur uppí kríggið, utlan álop verður gjørt beinleiðis á tað. Ígjár frættist, at øll ensk blød mæla til at syta fyri handli við våpnum og neyðsýnjarvorum til Ítaliu. Greskir reiðarar syta fyri at lata skip síni sigla til Haliskar havnir. Tað er væntandi, at Italiararnir | við ollum tí í Abessiniu standandi | herliði ein av teim fyrstu døgunum gera eina høvndsatsokn. | Við 2. og 3. viðgerð av >Kor | arbeiðsmanna í Schullz orðadrállir. Vil av lingmanna slødu í ordadrålt- Føroyum« grein — stóðu harðir geva ein stuttan úrdrált inum við 3. viðgerð: Á. Samuelsen, formaður sam- bandsins: Íkki talan um ov- síóran ,avanca'. - Skipatilsýnið sigur allan kritik vera ógrund- aðan, so megu tingmenn gera tað sama. - Schultz finst órætt- visliga at keynmonnum og betal- ingini av vegarbeiðinum. Á. Samuelsen, ið ikki hevði | verið tilsleðis, tá ið Dams broyl- ingaruppskot var til viðgerðar fyrstu ferð, helt, at krilikkurin móli kommununum var órættur. kistur fram um onnur skip. Øll | skip kundu ganga burlur og so stall verða líkkistur. Ílann helt seg til skipstilsýnið, ið segði, at | skipini vóru forsvarlig. Í hesi | sak var eingin grund til at tala | um neyðina — tað hevði lingið | talað um í ødrum málum. Álitið | frá neyndini dámdi honum væl. Tað meðan Schultz málaði ov svart, kundi kanska sigast, at málaði nevndin ov ljóst. | Nevndarformaðurin, sambands- | maðurin 0. F. Joensen: eingin | sveltar i Føroyum. - Vit skeyta | ikki um arbeiðsloysisstudning. | Okkara skipsgreiðir ern verðsins bestu, og skipstilsýnið ov strangt. - Fiskimenninir vóru friir menn. O. F. Joensen, nevndini, helt f eini hardari talu, formaður í at Schuliz grein var út av lagi óbeherskað, ósonn og blóðskeiv. Hon talaði um 1) Nøden paa Færøerne. 2) Købmændene har Befolknin- gen i Lommen. 3) Elendige Kuttere og mange Forlis (Ligkister). Hetta var all lygn og blóðskeivt. Í Feroyum svøltadi eingin. Men Schultz heldur vildi svelta enn ela ræstan grind og Førovingar hann ivadist ikki i, at fisk, spik og annan føroyskan mat. skovltu ikki um arbeiðsloysis- studning. Raskir menn vístu ta socialu forsorgina frá sær. Danir kundu geva teim gomlu meir | ikki. | nógv fyri at vila sær, ( gjeri. PM. | måtli I. M. og hjålpa »erhvervunum«. Henda artikkul skuldi lingið vísa frá sær. Fiskararnir vóru so sanni- liga ikki í lummanum á keyp- nmonnunum. Og vóru g skipini ongar líkkistur. Hann kundi siga, at tey skip, ið fóru út, vóru ísjódygtigum standi. Skipstilsýnið var ivaleysa strangt. Eingi skip i verdini høvdu so sterkar greidir | sum tey foroysku. Talarin endaði við at taka upp aftur, at í Før- | hann segði seg al liggja inni við. oyum var eingin svollandi. Debess, sjálvstýris vegna: Harm- | ist yvir, at ,,hesin tilfeldigi“ maðurin skemmir skipstilsýnið, handverkarar og aðrar“, og átal- aði hann Schulíz framstilling harðliga. Frá sjálvslýrissíðuni harmaðist | Debess yvir, at henda sak skuldi hefta lingið. Schultz kendi hann Hesin maður bestemta uppgåvu, tå ið | fór niður. Men fyri Feroyingar kom hevdi | hann gjørdi hann einki gotl. Hann bardist eflir útlendskum siði. Tað passaði ikki her. Tað var al hesin tilfeldigi maður skuldi kasta hetta | yvir skipstilsynid, handverkarar og aðrar. Her varð arbeiðið væl Dam målti skilja, at hann sum handverkari málli harmast. Og var tað so galið, Dam standa á ti. Tað var hansara skylda sum Feroyingur. Sakin var alvorlig. Sambandsmaðurin Nolsøe bedyr- ar, at sleipistødirmar lata ikki | frá sær skip, uttan tey eru Siðdygtug. Nolsøe, bedingsmeistari segði, | - : | , 8 f6 | fyri okkara land. Hvørki talarin at hann kundi ikki góðkenna, at skip — ið hvussu var ikki frá hansara beding fóru út í ósjódyglugum standi. Hann visti slíkar »beskyldningar« burtur sum ógrundaðar. »Ikkieilteinasta skip er farid år okkara hondum, ið ikki full úl er helt hann. sjódyglugt,< Amtmaðurin verjir tilsýnið. Lovar tó undirseking. Amtmaðurin helt, at so leingi tilfelli fyri amtid um, at sum ikki konkret vóru borin fram skipstilsýnið ella skip vóru at finnast at, kundi amtid einki síga, og helt hann, at skipstil- eftir tí, fram sýnið at doma sum komið var fyri amlið »i al Almindelighed«, íkki kundi handla oðrvísi í hesi sak. Hann lovaði, at um nakar kom fram til klagum, sin vid undirbygdum vildi hann laka sær av ti. Sambandsmadurin Johan Poul- sen frínur niður av formans- sætinum og átalar. tað Dam ikki helt óforsvarligt, at P. M. Johan Poulsen vera fram við bevfsunum, sum P. M. Dam: Havi nevnt hópin av demum. - Eisini skin komin | | allir arbeiðarar frá Våysbedingsmeistara hava | verið stórliga brekað. - Kann veita skriftligt prógv frå bedings- monnum uppá, at skip eru farin av beding uttan fullfiggiada umvøling. - Vil ikki sleppa málinum, hóast tingið hevur stappad voks í oyruni fyri neyð- ini og víst málið frá sær. P. M. Dam visti lingformann- tað figgjarnevndina. bræv, hann hevdi Har I Grønlandi inum (il skrivad ti vóru nevnd dømi. lå »Tjaldrid« við maðkelnum borðum. Fletta skip var komið frá Vági. Okkara skip vóru also í tílíkum skili, at sjålvt ein óivað samvilskufullur maður sum Nolsee ikki kundi vera fullvarin og fullansin. Tað var at undrast yvir, at ein fiskimadur, ið sat á tingi (Sigurd Poulsen), sum heyði fortalt, hvussu ringt hans- ara sonur hevði sagt »Tjaldrid« at vera, sal og lagdi — Hví talaði ikki hesin maður? Tað var óforsvarligt. Men her skuldi einki stingast undir slólin. að galt mannalív og meir ella Schultz høvdu funnust at handverkarum. Teir gjørdu tað, ið var fyrisett. Debess var ógrund- Hjá svølla, var arbeiðshátturin felags að argaður her. teim, ið ley mállu kreyja hjálp. Tað gjordi danskir og norskir og aðrir arbeiðarar úti í verðini. [nd gjordi førovskir við. Debess kundi lí heldur ikki í hesum feri argast og brigda Schultz útlendsk an arbeiðsháll og kanska vóre- ellar« ætlanir. Sakin var alvor- lig, tað var vissuliga vist. Debess skuldi vila, at talarin nú, aftanå at hava konstaterað, at Foroya hevdi voks i løgling slappað gung | oyruni viðvíkjandi korum ar- beiðsmanna og fiskimanna, vísti hesa klagu frá sær sum ógrund- aða, ja ósanna, ikki gevast — „Engin sveltar I Førovum,” úttalar Føroya legting. Kor arbeidsmanna” til 3. viðgerð á tingi. | á hondum, men føra prågv- ini um hilt ræduliga skil víðari. Tað var undarligt at hoyra O. F. Joensen, ið einaferð hevdi verið socialt innstilladur, hevdi, sum maðurin segði, sýnt socialan gróður, siga, at eingin Føroyingur svollaði, skipstilsýnið var ov strangt, eingi skip í verðini høvdu so sterkar greiðir sum tey førovsku, Førovingar skoyttu ikki um arbeidsloysisstudning 0. s. fr. At tilikt kundi sigast her å tingi var ólrúligt. Sjálvandi vildu eisini í Dan- heldur Men mundi ikki 0. F. Joensen fegin mark hava arbeiði enn beinleidis studning. tikið ímóti studningi til sin o 8 konu og bern heldur enn at svelta, lá ið einki arbeiði, eingin fortjenasta var al fáa nakrastaðni? O. F. Joensen spoltadi við, at | Schultz heldur vildi svelta enn eta spik, tvest og ræstan fisk. Men O. F. Joensen skuldi vita, at Schultz væl kundi ela bæði ræstan fisk, spik og tvost. Og helt talarin áfram: Samuelsen og ullir tingmenn vila, hvussu tað er við rindingini av vegpeninginum. Arbeiðararnir megu í flestu tilfelli bíðja leingi, so leingi kanska inntil tað eina- ferð Hetta urnal kann úllíknast við skatti. hendir ikki, tí kommun- av ringum hjarlalagi ikki vilja vinda. Tær kunna ikki. Tær fáa ikki pengarnar. Løgtingid leggur hond á teir fyri at fáa sítt frá kommununum. So ringt er. So langt niður eru vit komnir í vesældóminum. Vit mega ikki gloyma, at lað er henda vesæl- dóm, ið Schuliz vil gera mini- steriid kunnugt við. Okkara skylda at ásanna lað, ið rætt er. Halda vit Schultz leggja skeiva grund og orsøk til vesældómin — ja, so kunnu vil rætla tað. Men at gera sum nevndin hevur gjert í ålilinum og næstan siga, at her At Schultz er blóð- í ollum, tað kunna vit er alt gott. skeivur væl ikki forsvara. At tad er stórur avanci, ið fátæk fólk noyðast at rinda, kann ein maður sum t. d. legtings- maður Milens vátta. Og hann kann vist eisini greiða frá hví. Eg havi í øllum fellum hoyrt keypmenn greiða frá, at betalings- evnini eru so ring hjá nógvum, at tey orka at betala tað aftur, ið er givið uppá kredit. aldri Keypmaðurin sigur seg at vera noyddan at sela so nógv uppá, ER ege