mikudagur 6. november 1935síða 1

FRÆLSI 20 oyr. å 3. og 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: síðu. avslåttur í prísinum. Føroya FØROYA: 30 oyr. å forsiduni, Vid størri lysingum fæst liskimaður og arbeiðari! ein Vilja tit politikk sambandið og sjálvstýrið, styðja sum ið segdu eitt kalt nei til For- oya Fiskimannafelags áheitan um stuðul og feldu eilt uppskot frá P. M. hjálpa felaginum til at seta upp Dam á tingi um at fiskilurkihús, so fiskimadurin kundi gerast fríur og óheftur í frábýling verða forur fyri og sjálvur at tilvirka veiði sína og vinna tað, ið vinnast kundi? ið vístu F. F. burtur, tá ið tað søkti um at fáa kostaregle- mentið broytt við lóg, og feldu eitt uppskot frá P. M. Dam um at ganga fiskimonnum á meti í hesum máli; ið vóru rerandi samd í at út- tala, al eingin svoltaði í Foroyum, og sum uttan skruplur nidur- slemmaðu eitt uppskot frá P. M. Dam, sum åsannadi, at í Før- oyum var illa slatt, og at ríkis- stjórnin tessvegna mátti leggja alla orkuna á at hjálpa lí neyð- sladda fólkinum her á landi; ið uttan at blunka yvir fyri ministeriinum kallaðu lað fyri »løse Panstande«, sum fiski menn, ávísandi bestemt domi, høvdu sagt viðvíkjandi skip- unum fyri P. M. Dam, ið so legði málið fram ting um, hvussu illa lað var vorðið við okkara skipum; ið segdu 119 Miðvingum nei um hjálp uppá 5000 kr. sum uppískoyti til byg einum turkihåsi og feldu eitt uppskot frá P. M. Dam um at veila hesum 119 fiskimonnum í Mid- vågi sømdir; ið stødugt venda hitt deyva oyra til javnaðarmanna kra um at sela eina invalidurentu lóg í gildi; ið stødugt aftra seg við at taka til viðgerðar javnaðarmanna- um at fáa í lag ein ar- beiðsloysisstudning fyri arbeiði; ið samdir logdu mál javnaðarmanna um, at løgtingid skuldi sjúkrakassar og sjúklingar ikki málið burtur yvirtaka apotekið, so komu at bloða so ræðuligt fyri tilfellið er; burtur medesinið, sum nú ið viðtóku at málið um føroyska brunatrygg- ing, oll tåsundini, ið nú goyma hvarvið ley hundrað fara í út lendskar kapitalistlummar, kundi ligið heima hjá okkum sjálvum; ið viðtóku al javnaðarmanna goyma burtur inntøkumål, hvarvid Føroya løgting kundi veitt sær hundradir av tåsundum års árliga og harvið stimbra seg til at tikid tey tok, ið megu tuk- | alt skal fara út á flot og fyri bakka ast av tí almenna, um ikki hesar javnaðarmunna inn- lokuleiðir snúgva seg um at spara lann pening sum nú fer út av landinum í útlendskar stórkapi- lalistlummar — okkara góða afturhald er betri við útlendskar kapitalistar, enn at tað kann fáa seg til at skerja teirra glúpandi innløkur av teim fátæku Føroy- ingum ið vóru samd í al goyma burtur javnaðarmanna málið um, at Føroya løgting skuldi yvirtaka bankvesinið í Foroyum, so tann renta sum nú forrælningsmenn, húmenn, fiskimenn og Føroya fólk í fallið aftur til landið og úl aftur | síni heild rinda, skuldi til vinnulívið, fiskimannin, ar- beidsmannin, Føroya fólk. hildið á at uppá, hvussu hitt Soleiðis kundu vit rokna dømi svarla afturhald, sjálvstýrið og háttað sambandið, hevur sær í lívsins praktisku spurningum. Hvor fríborin maður og kvinna eiga nú at fella dóm yvir henda »visnepolitik« og greiða atkvødu Ð uppá javnadarmannin P. M. Dam. Í sama stað ella [ramå? Í leiðaranum leygardagin er »Dimmal.« úti eftir javnaðar- | monnum fyri leirra politikk. Og | merkiligt, mangt av Vit taka uppaflur hetta lítla brot: lað ljóðar ti, hon har dregur fram. >. . . . Alene derfor er det forestaaende Valg et overor- dentlig betydningsfuldt Valg. Vi maa her afgøre, om vi finder det rimeligt og til Gavn for del fortsælte ad den Vej, som vi færøske Samfund at stort set har fulgt lige siden Færøerne fik sine egne politiske Rod i store Samfun- og Proplemer, eller vi skal bryde 'artier med dets egne smaa med Fortiden for at tage den Fremtid, Socialdemokratiel by- der OS . .. sí Jú, her gongur sjón fyri segn. Sambandsmenn vilja halda fram á somu leiðum, >som vi stort set har fulgt« alla tíðina, tó at leir og oll síggja, al hesar leiðir leirra fera í óferi ella kanska JAVNAÐUR rættari ikki føra nakra fram- gongd við sær fyri fólk og land okkara. Teir vilja standa og lova í sama potti. Teir hava onga — ella vilja ikki við- kenna sær nakra hugsan um, at landið kann bjargast frá undirgongu á annan hált enn tann, tað higartil hevur verið styrt á, og samstundis vita teir ikki nakra bjargingarleið undir tí núverandi stýrislagnum teir eru koyrdir fastir og tora ikki al tær ganga av javnadarmonnum á- vístu inntøkuleidirnar, vom hvilken vi ikke véd andet, end at Socialdemokraterne selv mener eller tror eller er for- visset om vil kunne blive bedre for os,« sigur blaðið. Javnaðarmenn hava vist Ling- inum á innløkuleidir, m. a. landshandil við koli, salti, olju 0. a. Og lá løgtingid ongan út- veg sá al veila sær pening á annan hátt, so samtykti tad, at spyrja minisleriid, um hesar inn- tøkuleidir vóru gongdar. Mundu leir ætla at ganga lær, um so var, at ministeriid svaraði ætlan ja? — Neyvan! Teirra var at fáa eitt sosialistiskt mini- sterium at úttala, at hasar inn- tokuleiðirnar ikki kundu prakti- serast fyri soleiðis at múlabinda okkum javnaðarmenn ! sjålvt um teir sjålvir framvegis ikki s6u havn fyri stavn! Og hvat svaraði ministeriið ? Teir bóðu legtingið í ollum detaljum útarbeiða sær ein plån yvir, hvussu ætlanin var at seta landshandilin á stovn, og hvussu hann skuldi stýrast. Sjálvandi svaraðu leir soleiðis; men var hetta ein noktan! tverturímóti, hetta var ein avgjerd játtan! Og lat løgtingid útarbeiða ein slíkan plán? Nei! við A. Samuelsen á odda beindi sakina burtur! tí al komið at legtingið svarið var ljóða, so sum fleir aldri høvdu væntað. Tað kundi ikki vera talan um at taka for- tjenastuna frá útlendskum stórgrosserarum fyri at løgtingid skuldi kunna hjálpa tí foroyska vinnulívinum — føroyskum fiski- monnum og arbeidarum aftur å føtur ikki talan um! Tað var forkastiligt ! Vit halda okkum vera visar i, at um løgtingid hevði kent sína tad »vitjunartfd«, so skundadi sær at útarbeiða henda plån og fáa sent ministeriinum hann; tí ikki í, at ikki aleina vildi stillað seg reiði- liga javnaðarmannamáli, men at tað vil ivasl ministeriið beinasamt yvirfyri hesum eisini vildi verið sinnað til at veitt munagóðan stuðul til lands- handilin í formi av lánum til tey fyrstu keypini, - Midvikudagin 6. november 1935. - SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR Men vit mega stødugt damla í sama stad, sum »Dimmalætting«, og sagtans alt sambandið eisini meinar er lad beinasta. Skattur, skattur og aftur skattur tikin av fólki skal fylla loglingskassar. Men hvussu einum úlarmaðum hår roytast av (ti Hvat skattur til at ståpla hin burtur- kann leingi berskølluta? munar hesin fånandi vinnuvegin aftur å føtur? Og hvussu leingi afturat eru Før- oya fiskimenn og arbeiðarar yvirhøvur førir fyri atlata nakr- an skatt, um hitt foroyska sam- felagið skal halda áfram eftir »den Vej, som vi stort set har fulgt« alla tidina? Sambandsins stevnuskrå til hetta valid tykist sostatt at kunna formast í hesum fáu orðum: I sama stað! Eitt javnaðarmannamálið er sentralisering av útferslu okkara — heldur ikki um fað vil A. Samuelsen og parlí hansara lat- Ið hvussu er hevur líka til Nei, hvat hevur tað offent- ast um vón. lað verið so knívskorið nú: liga at blanda seg inn í privat- handilin? Tað megu sanniliga keypmenninir og reiðararnir um; so hevur ljóðað líka til nú. — At øll grannalond okkara hava tíkið hesi mál upp og gjøgnumført tey sum lívsmál fyri landið — bæði út- og inn- fluttningurin er undir kontrol o g gongur gjøgnum stafsins sen- tad nervar ikki okkum, fint alt mega tralir — tad samalt. gongur jú bara Nakað hava soleiðis teir menn hugsað, sum sitið hava við buktini og báðum endunum í Feroyum, ti eisini hetta er eitt javnaðarmál, sum sambandið »ikke véd andet om, end at Socialdemokraterne selv mener eller tror eller er forvis- set om« vil verda okkum at gagni Nei, hitt privala initiativid må råda her å landi púra óskert! letta hevur verið stevnuskráin, og hon er stødugt hin sama: Í 18 sama stað! Fad hevur altíð og alla staðni verið soleiðis, at hill privata alt men flá ikki má rerast, so leingi hevur gingið ti væl; niðurgangstíðirnar komu, ja, so skuldi hitt offentliga styðja, bæði við lánum og tilskotum: Arbeið- ararnir skuldu við skattum o. L. reisa slórmenninar upp aftur, tá leir raplaðu. »So mikið er skrivað, so mikið er talad« av javnaðarmonnum um sentralisering; men hver hevur viljað lurtað eftir teim? — eingin! »So tigandi alt skal vera, « Men, til, at fiskasølan hevur sett i botn. nú nú tað sær út er einki í vegin fyri at gera eina sølusentral! — Kostar kr. 1,50 fjóðringsárið ++ Porto. Blaðið | ; , verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum 9 og skrivstovuni. Telf. 143. | ' arg. Tað sigst, at betur er seint, enn ongatíð; men tað er eisini eitt mark fyri, nær tað kann vera ovseint! Nú hava teir einki ímóli eini sølusentral, væl at merkja, so leingi illa stendur til — tá betri tíðir aftur sleppa at skalla og valta aftur koma, so vilja teir sum vant — til teir næstu ferð seta í botn! Fiskimenn og arbeiðarar! Vilja tit verða standandi á somu rok ella »fortsælte ad den Vej, som vi stort set har fulgt« ta farnu tíðina, — altso í sama stað, so er bara at seta A. Sa- muelsen inn á ríkisdagin! Vilja tt sela haka í jerð, ja, so velja tit ikki hava loyvi at bara J. Patursson. Men nakran frama av hesum valinum, vilja tit vinna tykkum so megu tit seta inn á ríkisdag lann mann, ið føra vil Føroya fólk frælsi; tann mann, ið fyrst og fram móti ekonomiskum fremst hyggur eftir, hvørjar in- teressur eru fólksins, og hann er javnaðarmaðurin P. M. Dam. Vilja Foroyingar hin 11. november rætta arbeidarafjøldini i Dan- mark eina bróðurhond við at senda javnaðarmannin P. M. Dam niður? Ella vilja Feroyingar tá visa arbeidarafjøldini ta herðu hondina við annaðhvert at velja ein mann, ið er í parti við vinstra, argastu mólsloðumenn javnaðar- ella velja ein manna, mann, sum er ein knýtlur nevi til alt hitt danska fólkið, ein maður, sum ikki hevur hevi at koma í eina einastu nevnd, og sum hevur avskorið sær allar megu- ligleikar fyri at koma á tal við ríkisstjórn og ríkisdag og sostatt ikki kann vera til frama fyri málum okkara á ríkisdegi. Hvar hevur besta magulig- leikan at fremja okkara mál á ríkisdegi ? Uttanflokksmaðurin,ið er hin knýtti nevin til hitt danska fólkið ? Maðurin, ið er í tí parti, sum er mótpartur ríkisstýrisins? Maðurin, id er í parti við ríkisstjórnina ? Maður av húsi at velja P. M. Dam! To pg SEE ERE