leygardagur 16. november 1935síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
|
Á
á
í
AT
FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR
Nr. 46. 20 OS á 3. og 4."síðu. Við tørt NS SUM læst | Leygardagin 16. november 1935. | verður bilagt á posthúsint ed | Q. ar.
og skrivstovuni. el 8
avslåttur í prísinum.
Fiskasølan.
Skulu vit framvegis lata fiskasølu okkara
liggja i planloysi, upploysing, dreivandi um
føturnar á sær sjálvum?
Ella skulu vit nú
læra av royndum og
bróta við gamalí óskil, gamlan ómagaskap
og leggja fiskasøluna og arbeiðið fyri markn-
aðum í eitt gott skil, fast lag og ein mál-
vísan plán?
Føroya legling er komið saman
til eykasetu. Tað er ikki minni
enn fiskasølan, høvudsinntøku-
keldan her á landi, ið er orsokin.
Vit kunna íkki selja, rópa okk-
ara fiskakeyparar. Tú mást
hjálpa okkum, Føroya logting —
og summir siga, at Føroya løg-
ting hevur við teirri lóg, tað við-
tók í seinastu selu, spent bein
fyri fiskasoluna.
Til tað seinasta svarar Feroya
løgtingi, at tað passar ikki, ti
lógin gjørði einans lad, at aml-
maðurin og vinnunevndin fingu
heimild til at ansa eflir, at leir
eksportørarnir komu al
likarættindadir til
aina (innfluttningarloyvi til Spa-
ymsu
standa kvot-
nia) i forhold til fiskanøgdina,
ið teir liggja við.
Hetta er rætt.
Er nøkrum eksporteri gingið
ov nær, hava leir menn, ið sila
í vinnunevndini andsvarið. Men
maður
hetta má viðkomandi
kunnu dokumenlera — og so —
um leir gera tað, eiga teirat fáa
fullar sómdir.
Aðrir siga, at innforslan av
íslendskum fiski hevur alla skyld-
ina — innflutt er um 4000 tons.
Tað er sagt, at meðan rætt-
urin situr, eiga alfinningarnar
at tagna. Tingid er líka komið
saman, og fiskasølumålid er til
viðgerðar. Alment liggur einki
frammi viðvíkjandi hval partar-
nir, tingið og reiðararnir, hava
í hyggju at gera.
Vit skulu so statt híða við at
koma gjøllari inn á málið. Men
vit kunnu tó ikki halda okkum
frá at siga,
at okkum kemst landið liggja
soleiðis, at vit megu burtur úr
planloysinum við okkara fiska-
solu.
Fiskasolan má leggjast í fastar
hendur, hendur við makt og áræði
til at
Er nakar annar vegur enn,
handla.
at Føroya løgting yvirtekur fiskasøluna og
setur ekspertar til at skipa fyri henni og
arbeiðinum fyri at vinna nýggjar marknaðir?
Hin planleysa og alt oyðileggjandi dreivan
um beinini hver á ø0rum av teirri núverandi
afturhaldsskipan í landastýri og forrættnings-
verð má rýmast, og menn megu inn á
socialistiskar leiðir, um ikki alt skal fara
fyri bakka!
Á Føroya løgtingi í ólavsekutingsetuni 1935.
Studningur til granskan av fiskamarknaðum.
A. Samuelsen.
Maðurin, ið søkti um studning,
var J. Kr. Johannessen. Hann
hevdi sýnt góða interessu fyri
fiskasøluni. Domi um tað var
hansara uppskot um centraliser-
ing av okkara fiskasølu. Men
| hann helt hansara uppskot vera
ov vittgangandi. Hann talaði um
kontingenteringina, og helt hann,
al hann var beingin fyri, at neyðin
í søluni kom al tvinga Foroyingar
inn á centraliseringina. Hann
mælti til at styðja mannin.
P., M. Dam:
Okkara fiskasøla má umleggjast.
Uttanum tað sleppa vit ikki. Tað
núverandi planleysa skil gongur
ikki. Hvor dreivar um annan
óvilingurin
ómagin og kanska
taka beinini
|
við kann undan |
|
hinum dugiliga skilamanninum
við at disponera undir hóttan
Her má ein |
frá teim oslóru-.
|
Í
|
Í
|
|
skipan fåust, ið forðar fyri hesum
veikleika. Landið má laka sær
um reiggj. Landið må leggja
rygg til og taka andsvurið fyri
fiskasøluni. Tingmenninir kunna
sjálvandi = ikki sjálvir spæla
handilsmenn. Nei! Men lingið
má skipa fyri og hava andsvarið
av, at ekspertar hava fiskasølu-
málið í sínum hondum og greiða
lað við
interessum fyri eygu.
sum eftirbálur, ikki bert í sjálvari
landsins, heildarinnar
Vit liggja
fiskasøluni til Spaniu, men vit
liggja
arbeiðinum fyri at veita okkum
eisini sum eflirbátur í
marknaðir. Her hevur hill nú-
verandi = forrællningslag — ikki
minst »Undladelsessynder« á
baki. Tad hevur einki gjørt.
Fram eftir fummum, ultan fyri-
lit — tað er eyðkennið. Og her |
torvar tf ikki minst, at landið,
løgtingid og statur, tekur sær
tæj
um reiggj og setur hetta evna-
leysa skilið út av spælinum, frá
andsvarinum. Løgting og statur
megu sela menn til arbeiðis í
ymsum londum fyri at leita eftir
nýggjum marknaðum. Her hevur
afturhald aftrað
okkara góða
seg ov leingi. Nú krevur, sum
seinasti talari segði, neyðin menn
at ganga inn á nýggjar leiðir.
Maðurin, ið talan er um, hevur
gjørt eilt uppskot um centrali-
sering. Vit skylda honum lokk
fyri tað. Centraliseringsleidin er
absolut tann beina. Hann ætlar
sær nú út at kanna marknaðar
vidurskiftini. Eg vil mæla til, at
hann verður styðjaður.
Patursson
segði seg ikki at kenna mannin. |
Tað ikki ferð, at
maður fekk studning at fara út. |
var fyrsta
Menn kendu Poul Niclasen, men | .
ikki henda mannin. Tað var tí
rímiligt, at lingmenn fyrst talaðu
kanska
við Poul Niclasen og
eisini við Magnus Skæling, ið |
eisini heyði verið úti. Tað beinasta |
var at fáa fastar konsulentar. |
A. Samuelsen |
helt, at ráðini vóru ikki góð. |
Handilsstandurin = mátti eisini
vera við at betala. |
Patursson
ikki
handilsstandurin
kundi hugsa sær, al
skuldi kosta
konsulentarnar. |
Í havsneyð.
Motorbátnrin „Eivind“ fekk motorskaða á Glyvurs-
nesi i skýmingini týsdagin og var við at fara á
land. Vissum motorpassarin ikki í løtuni visti hvar
fellurin var, og um hann ikki gjørdi tað bragd til
í øllum vandanum at gera eina bráðfengis ábót á
skaðan - so fórust óivað 6 mannalív.
Motorbåturin »Eivind« var lys
dagin i Skopun vid posti og
ferðafólki.
Veðrið var
og vúnaligum sjógvi.
5
ringt við stormi
Við sjálvt Glyvursnes á ferðini
aftur til Havnini gekk motorurin
fyri. Tveir boltar, ið halda trekk
stongini brotnaðu — skrúan vekk
for-bakk, og motururin stedgaði
Fyri ikki at larnasl mikið
av stormi og vindinum var
bálurin hildin so nær landi
sum gjørligt
Motorurin stedgadi, og var
hin størsti fári fyri at renna á
land. Tað var so ókyrt, at um
bálurin fór á land, var eingin
møguligleiki fyri at sleppa við
lívinum.
Stórseglið varð í stórsta skundi
Men
løtuni, sum lad var
sett á. tað fór í lepai
upp kom
Bálsformaðurin Zacharis Han
sen orðnaði tá at lata akkerin
falla tá var
blåmanum, at
båturin so nær
leir kundu ikk
stinga meir enn 20
1
favnar ål
av kelunum. Deyðin var í hond-
unum men
ti
i
menninil voru
merkiliga róligir. Z. Hansen læt
seg úr oljuklæðunum fyri betri
5
at kunna arbeida og vera til
reiðar fyri meguliga at kunna
Djarga sær.
Hann var klárur vvir, at feil-
urin var har afturi við aksili
Afturlastin vard tømd i undi
Hann fór niður í hana, og tað
eydnaðisl við einum eiki
klossa at fáa trekkslongina so
mikið fasta, at maskinan
arbeiða fram yvir við skrúuni
Hetta var í evstu stund. Bál-
} akkerini so
langt, at ivi var í, um hann tók
botn lað hreyt tælt undan
hekkuni, motorurin fór í
Báðum ketunum
mállu leir sleppa maskinan
lilkoplað fast, tað var ikki
talan um at kunna regulera
motor ( hála akkerið upp
leir ru ikki klárir yvir,
vussu leingi molorurin fór at
ganga tað råddi lí um al
koma åt frå landi og norður
um Ne ] sun skjotasl
líbelur helt reparasjónin, sum
7. Hansen hevði gjørt í bráð-
skundi
Við fokkuni og lí lamna
molorinum lorraðu teir norður
7. Hansen, ið vit taluðu við,
í lílíkum vanda og so nær deyð-
dÐUMm á sjonun
Gamalur fiskimadur, ið var
við sum ferðamaður segði: >Ég
havi verið í nógvum ringum á
aldri so næi
deyðunum. Ég legði einki í at
klædunum, so vissur
var eg í, at mín síðsta lota var
Her
brøgdum, ið
komin hendi eilt av teim
mongt
sjomenn
utinna ullan at reyp
landið av tl
Heiðursprógv verða ofla givin
1
OKK
Yssurancin og Carnegie-fond-
<1,1 } På
vidar jer at bremiera
” I ; ] Á
OMmSDraga, 0
bjargaði
bálinum.
Ein skinnhellag „Valgforvrængning“
„Dimmalætting “ar.
»P. M. Dam og Sandheden.“
»Dimmalætting« 9. novem
bil beint frammanundan valg-
inum tekur sær eina harm
darrandi sannleiksmasku uppå
og lyftir sin prædikufingur ímóti
P. M
valt Lagtinget har afvist en Paa
A
Dam, ið skal siga ósatt,
visning fra ham om, at den fær-
øske Kulterflaades Tilstand ei
ukomplet og i daarlig Forfatning
|
|
med Ordene: Løse Paastande«,
Og bladid heldur åfram isinum
skinnheilagheit: >P. M. Dam ved
selv, at delte er en ganske urig-
tig Fremstilling af denne Sag.
bygget over
»Fiskere« —
Hans Paavisning
Oplysninger fra
hvi seta Fiskere i åførslutekn ? —
blev loyalt af Lagtinget forelagt
Skibstilsynet, der hævder at Til-