leygardagur 11. apríl 1936síða 2

Sorgarboð. (Framhald frá 1. síðu.) orð frá sær til frágreiðan um til- burðin. Hann varð í skundi førdur á sjúkrahúsið á Tvøroyri. Men honum stóð ikki til bótar — ónsmorgunin kl. 8 andaðist hann. Ein ófatulig ólukka. Hvussu ber tað til, at bara hendurnar, føturnir og høvdid var kolað á honum? Ein syrgiligur tilburður fyri konu og tey neyðar 9 bern. um grunnarnar og geva sær góðar stundir at royna á leim ymisku leiðum, tå tey samtidis frætta, hvussu tað gongst tele- fonskipunum, har ley eru. T. d. hava skip ligid í mýru-, medallands-buktini og vestan fyri Reykjanes við góðum toli og roynt. Við lað tey hava hoyrt í Radio, at einki hevur fingisl á teim vanligu leiðum. Tey hava fingið tað sama sum hini skipini ella kanska meira, hava spart olju við ikki at ferðast tær longu leiðir, hvat tey annars høvdu gjørt, um tey einki frættu Eg haldi, at radiotelefon er neyðug umborð í skipi. — Ikki so at skilja, at hon javnar tað ójavnað fiskaríið. Men man kann til ymiskar tíðir frætta frá fiski á teim leiðum, man annars ikki hevði ætlað al farið á. Og har til er hon sera tryggjandi fyri sjómannin, sum kann lata frætta frá sær, um hann skuldi komið í vanda. Man veit fleiri domir, hvar lelefonin hevur bjargað bæði skipi og manning, sum annars høvdu farist, um hon ikki var. Íslendingar hava fiskað lítið í vár; tann stóri partur av trolara og línubátaflotanum hevir ligið stillur til 25. mars. Vestmannaoyggjabátarnir hava einki fingið við línu. Men um 20. mars byrjaðu teir at fúa væl í gernum; fiskurin fekst bara ikki við húki — hverki á línu ella sneri. — Tað hevur bara verið ein fransaslupp at sæð í vár. Ég var umborð í henni ein dag, lí hon lá nær hjá okkum og fisk- aði. Ég og skiparin skiltu ikki væl hvønn annan. Men so mikið skilti eg, at tað hevði gingisl ógvisliga illa við fiskiskapi hjá fransmonnum seinasta ár. Av teirri orsok vóru bert tvær sluppir til fiskari við Ísland í ár, og hann roknaði við, at bara lær báðar fóru til Grønlands í sum- mar. Ferdirnar millum londini hava verið hendinga góðar hjá okk- um. (Og man gledist yvir at síggja okkara oyggjaland, Før- oyar, aftur um tað so er fyri stutta tíð, hittast við teimum, ið hava havt okkum í huganum, meðan vit hava verið burlur, og merkja at teirra tankar eru við Íslands brimbardu strendur. har Foroya garpar berjast móli havi og stormi. Um hesin túrur bevur givið úrslit, so leggur man aftur frá landi vid ti treysti, at næsti túr- ur má eydnast betur. JACOB NIELSEN. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: Stiftet 1906. Afdeling: THORSHAVN TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 06 RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Årt udføres. Kontortid 11—3. Hevedkontoret i Thorshavn tillige aabent 6—7 før Ind- og Udbetalinger. OR IE Basarur. Få tað er givið okkum loyvi til tess, er ætlanin at halda basar komandi ólavseku í Havn fyri Sjómansheiminum í Havn. Saman við basarinum verða burturlutan, tombola eydnuhjól o. a. Vit undirskrivaðu loyva okkum hervið at heita á fólk í ollum Foroyum við bøn um at hjálpa til at styðja Sjómansheimið, so at tað kann verða ført fyri al halda fram við arbeiði sínum. Gávur av ollum slogum kunnu verða sendar til ein og hvonn okkara. Fórshavn, 25. mars 1936. Virðingarsuml Basarkomitéin fyri Sjómansheimið: Frú próst Dahl. Sigrid Christiansen. Petrine Nicholajsen. Magnine Hansen. Anna Eidesgaard. Johanne Restorff. Pouline Christiansen. Else Rubeksen. Louise Højgaard. Rasmine Rubeksen. Pouline Joensen. Jensine Olsen. Hansine Rein. Anna Sofie Mohr. Soffie Arge. Lina Rein. Maria Hansen. Christina Johansen. Mathea Rubeksen. Frk. Helena Djurhuus. Frú Mina Zachariasen. Elisabeth Weihe. Elisabeth Christiansen. Frk. Henriette Hansen. Frú Thomine Joensen. Caroline Hejnesen. Frk. Helene Bærentsen. Frú Sanna av Skarði. Simona Niclasen. Frk. Lorenze Kragesten. Fri Pouline Jensen. Ragnhild Clementsen. Elisabeth Jacobsen. Helene Mortensen. Helga Rubeksen. Edil Djurhuus. Dagmar Johansen. Johanna Jensen. Anna Ellingsgaard. Frk. Elsebeth Mortensen, Torshavn. Ingrid Mortensen. Maia Mortensen, Argjum. Frú Ingeborg Jacobsen. Frk. Jensine Jacobsen. Anna Sofie Højsted, Hvalvík. Frú Elia Greger- sen, eldra, Syðrugetu. Ragnhild Simonsen, Gøtugjågv. Frk. Helga Christiansen, Norðragetu. Frú Hansine Højgaard. Olivia Andrea- sen, Húsum. Louise Joensen. Frk. Marie Jacobsen, Hósvík. Frú Elisabeth Olsen. Marie Jacobsen, Skála. Sigga M. Poulsen, Kunoy. Frk. Hansine Samuelsen. Hansine Andreasen, Vík. Elisubeth Joen- sen. Frú Anna Helene Eldevig, Elduvík. Frk. Simona Johannesen, Hvannasund. Lærarinna M. Clementsen, Skúvoy. Frú Elisabeth Mørk, Sandvík. Frk. Kristine Skaalum. Sanna Vest, Hvalbæ. Maria Bech. Kristene Dam, Porkeri. Edith Mikkelsen. Edith Dahl. Mariane Næs, Vágur. Pouline Jensen. Elisabeth Vestergaard, Sunnbæ. Frú Henriette Nolsøe. Pouline Hofgaard. Elisabeth Eliasen, Trongisvágur. Karen Tausen, Fámjin. Sigga Rasmussen. Dagmar Joensen (hús). Maria Samuelsen, Miðvági. Frk Sigrid Joensen. Ragnhild Johannesen, Oyndarfirði. Maren Petersen. Maria Petersen, Mykladal. Martine Joensen. Sofie Nielsen. Frú Margrethe Nielsen, Sandavágur. Nicloline Simonsen. Magdalene Haraldsen, Vestmanna. Anna Danielsen, Solmundarfirði. Louise Højgaard. Karline Højgaard. Jana Højgaard, Rituvik. Sanna Absalonsen. Frk. Edith Petersen, Vidareidi. Fri Sanna Joensen. Olivia Joensen. Frú Marie Petersen, Klaksvík. Rasmussen, ljósmóðir, Fugloy. Frk. Sigrid Johannesen. Frú Lena Jacobsen, Tøftum. Jona Johannesen, Nes. Julie Petersen. Johanne Marie Jacobsen, Fuglafirdi. Susanne Johansen. Frk. Maren Rasmussen, Strendur. Sanna Joensen, Gjógv. Tad var tann danska lærarinn- an, sum hevði líma, og i tímanum hvarv hon eina lotu. Næmingarnir sóu, hon tosaði við skúlabeljentin, og hann oman mót flagginum. Og kl. 8 lá realskålanæmingarnir komu, var flaggið burturtikid.« „Dagblaðið“ og flaggið í realskúlanum. Tá ið »Dagbladid« tann 7. í h. m. hevur eina lunga og skeiva frågreiding um tilburdin uppi í ealskúlanum tann 3. í h. m, ; : ; oo tealskúlanun er helta líka nógv uppá skrá av og ósekir menn eru lagdir undir f : 8 seki IB sannleikanum sum alt hill, í antin at hava skrivað hesa tuð A j s “ | greinini stendur. óhoviskligu grein — ella eisini So Um so var, at:læraraskúla- at hava borið skeiv boð, so vil , , … næmingarnir voru hugtiknir av eg loyva mær at kunngera, al Í hesum, hvor veit so um tað at eg havi ikki skrivað hesa grein 2 A n 1 ; siga fyri >Dagblaðnum“<. Og ikki og heldur ikki havi eg borið ; | j | i ; hvarv lærarinnan eina Jølu úr hesi skeivu, villleiðandi og ósonnu boð. Tá ið >Dagblaðið< skrivar: límanum, hon var inni frá ti hon kom og til kl. 9. Enn minni sá nakar næmingur hana losa »Ådrenn sól var risin veitslu við skúlabetjentin. Hetta er bert nakuð, ið >Dagblaðiða setur morgunin, var ein av næming- unum farin upp og hevði sett eill foroyskt flagg við inn-| men hetta kann ikki standa gongdina til skúlan. Flaggid bleiklraði so fagurt í mongun- lotinum, og lá læraraskúlu- næmingarnir komu kl. 7, vóru leir heilt hugtiknir av hesum. | sagt hetta fyri >Dagblaðnumg saman fyri al villleiða lesarar, óátalað, {í læraraskúlanæming- arnir verða av einum og hverjum — lagdir undir at hava | alt fyri eitt. og lad hevur eingin av teimum gjort. »Dagbladid«, kann íkki um- bera seg við, at eingin lryr ti longur. Misljóðið, ið »Dagbladid« skriv- ar um, er av sama slag sum hitt. Tað var einki misljóð, men um nakað er satt í grein >Dag- bladsins«, so fær ein út av lí, at flaggið var upphongt fyri al skapa misljóð, t. d. stendur i >Dagblaðnum“: »teir fingu Blod paa Tanden.c Tað skal ikki eydnast »Dug- bladnum« at skapa nakað mis- ljóð av hesum degi, ið fór ógvi- liga sámiliga fram, um leir so einaferð enn fyllu blaðið við nøkrum, ið ein kann sela aftaná í parantes — ósannlheil. Ingv. Jacobsen. Eykatingsetan 1936. Financiering og stabilisering av tíggjarviðurskiftunum í Føroyum. S. P. Zachariasen (framsogu- maður sjálvstýrisflokksins) greiddi frá nevndarålitinum. Sambandsmenn høvdu líkið ta stødu einki at vilja gera við hetta stóra mál í hesi eykuselu, men beina tað í millumtingn- neynd til umhugsunnar til heyst- ar, lå ið lingid aflur kemur saman. = Hetta var ein negativ stóða. Sjálvstýrisflokkurin og javnaðarflokkurin vóru samdir um eilt uppskot, men høvdu annars hvor sítt uppskot. Mun- urin var, al javnadarmenn vildu hava maksimalpris, um avgift varð løgd á olju. Hesa treyt hevði sjálvstýrið ikki lagt á. — Og so vildu javnaðarmenn ikki ganga við sjålvstyrismonnum al leggja avgift á postpakkar. Felagsuppskotid var: Hækkan av logtingsskattinum 10.000 kr. Biografavgift 9.000 kr. Útflutningsavgift av fiski 120.000 kr. Avgift av lennstikkum 10.000 kr. 179.000 kr. Kapitallørvurin var so stórur í Foroyum, at um hann ikki varð bøllur, var fryktandi fyri, at okkara fiskivinna noyddist at stedga. Talarin vónaði, al í hvussu var, vildu lingmenn greiða at- kvoðu fyri felagsuppskolinum hjá sjålvstyrinum og javaðar- flokkinum. Poul Niclasen (framsøgumadur sambandsfløksins) talaði fyri einari umskipan av financieringini av okkara sjó- monnum. Særliga mátti dentur leggjast á, avrokningin fór fram Best helt hann vera, at fiskimannafelagid fekk eill beløp upp á eina slaka milljón. Hann helt 16, at Ind var ómeguligt at fremja finan- cieringsplanin í hesi setu. Tað vísti eisini lað, at í uppskotun- um, ið lógu frammi, var talan um lógir, ið skuldu byrja 1. januar 1937. Hann og hansara menn í neyndini høvdu lí sett fram upp- skot um at seta niður eina mill- umtinganevnd uppá 5 limir fyri at kanna málið til næstu ting- setu. P. M. Dam: Frá fyrsta degi javnaðarmenn komu á ling, vóru vil greiðir yvir, at skuldi von vera til, at loglingið loysti lær uppgávur, sum ein partur av Føroya fólki kravdi lovstar, mátti tingid hava meiri av innlokum. = Javnaðar- menn hava lí allíð, tåid høvi hevur verið til less, talu fyri og mana til at:ganga radikalar inn- tøkuleidir. Men tuð hevur verið sum at lala fyri deyvum oyrum. — Tó nú tykist ein broyting í hugsanini og innstillingini yvir fyri hesari okkara talu. Tað hevur soleiðis verið athugaligt at hoyra leir báðar framsøgu- menninar fyri leir stóru flokk- arnar. — Nå er hitt undirskilta ella beinleiðis rólandi spottið um fantasiir og tuftkastellir lagn- að. Hin árla og síðla undirstrik- anin av, at vinnulívið skuldi greiðast, fremjast og loysast eina og aleina av lí privata initialiv- inum, hitt almenna skuldi halda sínar fingrar frá vinnulívsins praktisku uppgávum. Nei, nú bedýra allir, at okkurt má ger- ast, tað vil siga: Hitt almenna skal og má gera okkurt. Kort- ini lykjast menn — ikki allir, í hvussu er — ikki heill at vera mentir al bróta við hill gamla avoldaðua systemið — bill privat- kapitalistiska systemið. — Enn sita aftrandi trædrir í sál teirra og sinni. — Enn kennist aftur- haldið al hefta og tjóðra fólin til al stíga fetið heilt og fullt inn á lad nýggja — inn á lað soci- alistisku leiðina. Henda aftranin, henda drál- anin hevur kostað landi og fólki milljónir, og hon vil í framtíð- ini koma at kosta enn meir, um menn ikki orka at bróta við gamlar stoður, gomul prin- cippir. — Nú at aftrast, nú at drála, nú al drukna stórmál, lívsmál landsins í prálan, í jeri- miadum, ið fjarða út í útsetan, í »at se Tiden an« — tað kann ja, tað vil sturta fólkið, tess vinnulív og lívseyni í avgrund- ina. Hetta grettur ikki. Tað má lí vera harvið, um leiðin er socialisma við sociali- sering og centralisering. Menn, ið elska sítt land og fólk og sum nú í hesi kreppulíð eru settir við tingborð at varðveita lands og fólksins inleressur, mega ikki vera bangnir at taka stødu í móti sínum fortíðar dok- trinum og lærusetningum, sjálvt um lad bar lað við sær, al ein skal í støðu síni fyri Gudi og hvorjum manni viðganga, al leiðin og stoðan, ið nú er ein- asta bjargingin, er socialisman, hennara samlingartanki, hennara krav um planøkonomi, sociali- sering, centralisering og samfel- agsins ábyrgd fyri hvorjum ein- stokum menniskja. Eg vil ikki í hesum sambandi slíga í dýpdina eftir orsekunum