leygardagur 17. oktober 1936síða 1

| SOCIALDEMOKRAI FRÆLSI "Nr. 42. i 2%) oyr. á 3. og 4 Lysingaprisur fyri petitreglu: . síðu. avslåttur i prísinum. JAVNADUR FØROYA BRODURSKAPUR 2 30 oyr. å forsiduni, | Við sterri lýsingum fæst | Leygardagin 17. oktober 1936. | Konservatisman Í deyðskrampa. Landstingsvali Politiskt rumbul: Poul Niclasen verður valdur til landstingsmann sumjavnaðarmaður, medan Jóannes Patursson verður sturtaður oman og býttur um við Mitens bæði sum flokks- formaður og evni til landstingsvalið. Leingi lógu tey politisku viður- skiflini sum ein orðleikur, vóru eitt stríð um flóltandi doktrinur, um ljóðskaparligar teoretiskar stødur, rubbandi passivar steður ødrumegin, ultraátroðkandi hinu megin, ló leysar í liðum og flótandi í linjum, so leysar og flótandi stýriskar, at einki positivt, endi- sambandskar og sjålv- ligt, úrslit kundi spyrjast burtur úr. Samstundis floktust tær social- politisku linjurnar í eina ógreiði- liga fløkju, ein ruðuleika, hvar ið hin socialt radikalt hugsandi stóð í flokki, tilsjónalátundi øksl móti -eksl, við hina ramaslu konservatismu. Helta førdi okkara figgjarligi og harav eisini vid sær, at allur andaligi útviklingur misti sín framrækstur og kom inn á eitt deyðastilli, so Peroya land, kom at liggja við okkara skúla, lavandi seglum fgjøgnum árini frá 1906. So kom hin socialistiski flokk- urin, sum royndi at skera fgjøgn- um flokjuna og rekja teir radikal- socialistisku træðrirnar burtur úr teirri drepandi (viningini við konservalismunar kevandi kreft- um fyri ta stóru arbeidara- og fiskimannafjøldini. uppgåva ill at loysa at byrja vid. Men so kom Henda toktist gongd á. Í hópatali innanfyri sjålvstyri eins og innanfyri sambandið fri- gjørdu menn og kvinnur seg frá konservatismuni. Við seinasta loglingsvalið stigu javnaðarmenn fram frá tveimum monnum lit seks menn, og fingu leir harvið eina avgjørda åvirkan á Føroya løgtingi. Í hondum javnaðarmanna lá soleiðis makt til at sjålvstyrisins skuldi Men varð, at avgera sambandsins og millum, hver ið hava landslingsmannin. fáur grunaði, at úrslitið javnaðarmenn sjålvir Í fólki, Al hetta varð úrslitið sýnir, at hin jarn- harða við aft fingu landstingsmannin. konservaliva hondin er missa takið á Foroya lað eitt tekin uppá, falla fyri socialismuni her á landi. og er at múrarnir eru við af Innanfyri teir konservativn flokkarnar ganga síðar bygjur. Tær radikslu og konservalivu kretturnar leggja í bardaga við sum hoyrasl hvøllum brestum, víða um landið. Fyri nekrum degum síðani varð sjálvslýrið sjálvur høvdingurin fyri sturlaður oman. Jóannes bóndi Patursson varð líkin á hondum — andaliga sæð — og býttur um við landsrætl- sakførara Edw. Mitens bæði sum flokksformaður og sum evni til landstingsvaliå. Bresturin var herviligur. Tad sigst, at telefontræðrirnir darraðu í heyvndarljóði kring alt landið. Hin fallna hetjan vil reisa sínar at laka sjálvstýris- menn fyri borgina aflur. Og veljarafeldin — hin konservalivi parturin — innanfyri sambandið sigst at lova bål og brand yvir høvdinga teirra fyri hansara socialistarnar. Hesin ragnarokksbardagi millum teir konservativn og tær radikalu og socialislisku kreft- urnar, ið nú fer fram, er sam- felagsgagnligur. Hann vil meir enn nakað álop frá socialistunum verða viðvirkandi til, at kon- servatisman verður at standa einsamoll og tær frísinnaðu socialistiskt innslillaðu kreft- urnar vilja fylkjast har, id tær av sonnum hoyra heima „hjá javnaðarmonnum! | Eru tygum fyrstur undir promenadu, komið inn til min og drekki lemonadu. 25 oyru fløskan nakra oyra sparån fyri innhaldsgóðsku garanterar „Smæran"“. Her er varan bílig — spar í ringum tíðum Verur verða fluttar út um allan býin JOHANNES ANDREASEN's MATVØRUHANDIL Ringið 344. stødu til | | | atismuni, og | deyðsdómur | urin Landstingsvalið. Við landstingsvalið í Danmark vunnu stjórnarflokkarnir í stór- um, tóku meirlutan frå konserv- harvið varð ristur yvir landslingið. Eftiri var so ein landstings- sessurin Hetta [ilt hev0i stóran tydning. at seta hin føroyski. skuldi gerast 12. í h. m. føroyska landslingsvalið Deyðsdóm- málti ikki yvir landstingið gerast til einkis við ti foroyska landstingsmanninum. Javnaðarflokkurin var tí fúsur til at gera sáttmála við ein før- flokk, id ryggjan fyri oyskan kundi geva 1) einum soeialistiskum lands- | tingspolitikki, og 2) at landstingid kundi verða avtikið. Út frá hesari hugsjón skrivaðu vit soljóðandi bræv til sjálvstýris- flokkin og sambandsflokkin : >Vit loyva okkum hervið at spyrja, um sjálvslýrislingmenn (sambandstingmenn) eru sinn- aðir tl at einum javnaðarmanni, tá ið slyðja valið av lundstingsmaður skal veljast hin 12. Í h. lingi, og um ætlan flokksins so er valinum m. á Feroya leg- ikki, hvat ið viðvíkjandi. Y. Í. Virðiligast P. M. Dam. Vil fingu svar frá sambands- monnum við tað sama, at teir vildu samráðast við Sjålvstyrismenn lótu fyrst frætta okkum. frá sær nakrar dagar seinri. Formaður sambandsins segði formanni javnuðarmanna, al sambandsins treytir fyri at velja | javnaðarmannakandidalin vóru, al hann Í landslingssetuni ikki gekk ímóti sambandsins stødu Í tess 1. programpunkti, ið varð sagt at meinast við felags lóg- gávuvald, felags flagg, felags ríkismál við Danmark. hin socialist- Sum nevnt var iski landstingspolitikkurin og av- tøkan av landstinginum hevuðs- krav javnaðarmaunna, og kundi í flokkurin væl ganga við til í hesi tingsetuni, ið ikki varir 8, hægst 2 ár, at lala liggja 1906 sambandið og sjálvstýrið. men millum stríðsevnini frá Flokkurin viðtók tí utlan ampa hella svar til sambandið : »Harra A. Samuelsen, formaður sambandsflokksins. Á flokksfundi í javnaðarflokkur dag hevu! Føroya við- | og fall kunn ganga við til, al kandidaturin'), ið javnaðarmenn seta fram til landtingsvalið á løgtingi = mánadagin 1936 í gongur treytir, Foroya 12. oktobir landstingssetu komandi við til at halda lær sum tygum sambandsfloksins vegna hava selt fyri, at:sumbands- flokkurin kann velja við javn- uaðarmonnum. Hesar treytir hava lygum úttrykt við at vísa á punkt 1. í »Program for Sambands- partiet í Færøernes Lagting, vedlagel den 19. Oktober 1931«, nærri útdýpað vid, at javnadar- mannalundstingsmaðurin ikki á nakran hátt styðjar kravið um særligt lóggávuvald, for- oyskt flagg fyri Feroyar og broyting í, at >Dansk er Rigs- sprogel.« Javnaðarflokkurin setur P. M. Dam!) sum evni til landstings- valid. Havn, hin 11/10 1936. P. M. Dam. J.P. Davidsen. J. H. Danbjørg. J. Nielsen. Trond Hansen. Sambandsformadurin gav | okkum so tad svar, at sambands- menn kortini ikki kundu ganga vid til al velja javnadarkandidatin, og at sambandsins kandidatur (óneyndur) ikki kundi ganga inn í nakran stjórnarflokk, men vildi sambandskandidáturin korl- ini ikki ganga ímóti ríkisstjórn- | arflokkinum. Hesum vildi javnaðarflokkurin ikki taka við, og samráðingarnar vórðu so slitnar við sambandið, sáttmáli so statt allur viðvíkjandi vali av javnadar- flokksins formanni burtur við sínum treytum. Sjálvstýri segði okkum, at less ófrávíkiliga krav var: 1) >Landstingsmaðurin verður valdur úr sjålvstyrisflokk- inum og lekur ta stødu i donskum politikki, at hann ikki stydjar nakran flokk á danska ríkisdegi, sum er ímóti ríkisstjórnin!. 2) Sjálvstýrið gongur ikki við til at velja annan mann enn sjålvstyrismann.« Tá ið samrådingarnar við sambandið um at velja ein javnadarmann vóru slitnar, varð sjålvstyriskandidaturin spurdur, um hann vildi ganga saman við teim radikalu og styðja jarðareformin. Vit fingu jåtlandi svar. tikid at últala, at flokkurin væl | 1) Ávíst her. Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. verður bilagt á posthúsinum, bræv savnarstødum og skrivstovuni, Telf. lann Blaðið 10. år, 143. KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN 'TIf.173. — Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. 4 " VALDEMAR EN "LUT ZEN: | ELEFONER :16-68- 176 Seinni fingu vit at vita frå sambandsflokkinum, at hans ara landstingskandidatur kundi ganga radikalu á ríkisdegi. svaraðu saman við teim Men vit hella sum var, at tilboðið va: okkum longu givið frá sjálv- stýrinum. Eftir so formaður okkara áheitan lovaði sambandsins at kanna eftir, um hansara flokkur kundi geva javnaðarmanninum til at fáa vinnuflokkurin 3 atkvødur, ið tervaðu hann valdan — hevði uppá fyrispurning erklerað, at hann vildi stemma blankt. Men tað bar íkki í lag. Vit fingu so harafturímóli kunn- Poul var sinnaður at ganga inn í hin Og varð so i sáttmáli gjørdur, at heldur gjørt, at harra Niclasen socialistiska flokkin. lann nýgg javnaðarmenn vildu velja Poul ímóti, at skrivaði hesa erklering: Niclasen hann undir- »Undertegnede Lagtings- mand Poul Niclasen erklæret Dag af i det social- herved, at jeg fra í melder mig ind demokratiske Parti paa Rigs- dagen og er indforstaaet med at tage alle de med denne Indmeldelse forbundne Konse- kvenser. Færøernes Lagting, den 12. Oktober 1936. Poul Nielasen.« Poul Niclasen varð so statt valdur sum tann javnaðarmaður, ið hann hevur erklerað seg at vera Orsakad av rongum tíðindum í radio og fyri at greiða okkara stødu, hava veljarum okkara vit givið hesa frágreiðing. Á Foroya løgtingi, 14/10 1936. Legtingsins javnaðarmenn. P. M. Dam. J. P. Davidsen. J. H. Danbjørg. Jacob Nielsen. Trond Hansen.