leygardagur 12. desember 1936síða 1

oyr. á 3. Og 4. Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | } Á Í síðu avslåttur í prísinum. -FØROYA- Við størri lýsingum fæst Hvussu verður við okkara skipatlota Í vår? Melda reidararnir pass? Er stundin komin, tå ið allir menn megu ásanna, af hin einasta bjarging fyri land og fólk er ein socialisering av okkara vinnulívi, hvarvið innkeyp og sela verður centraliserað, so útreiðslurnar skerast niður í hitf minst meynliga, og minst meguligt gengur av sølnprisinum fyri okkara verur? Reiðararnir eru komnir ll lingið við umsókn um: 1) al hitt almenna ger skipini í stand: lað verður mett at 36 oyrir fyri kg av si 30 2 - 20 Hesin vil kosta ti rm sarantiui almenna yvir eina million eftir 1935. Her »risiko« fiskiskapi og prisi i er altso talan um eina uppá 1'/;—2 million við ollum íroknað. Eru nú viðurskiltini soleiðis, al úlgerðarmenninir melda pass, tí teir ikki á nakran hált kunna til vansarnir fáa skipini út aftur vars? Hverjir klepparnir, ið hava lyngt eru so og leir í knæ? og hjålpa her? hitt almenna Hverjar eru fylgj- Kann skal urnar av eini lílíkari hjálp? Hesir tílíkir troðka seg fram undir viðgerðini og spurningar av hesum stóra spurningi. At leir lágu prísirnir og tann óholli fiskiskapurin eru hovuðs- vansarnir til, al sluppsfiskiskap- urin ikki hevur borid seg ley seinastu árini, er eyðvitað. Men ) vid søluni og innkeypinum “ hvussu hevur lað verið Seluviðurskiftini skuldu nú verið komin eilt stórt stig fram við sølumidstøduni, hóast hon kanska ikki er komin at liggja hollast fyri enn. Men tað kann ikki sigast um innkeypid av okkara úlgerðavorum. Her liggja vit niðri í armóðarbloðingini. Tað er ein kennsgerningur, al okkara vinnulív rindar í hundr- aðum av túsundum ov nógv fyri úlgerðarvorurnar. Hesa blóðging megu vil sledga. Inn- kosta um 100.000 kr. um árið í 3 ár; 2) at hitt almenna garanterar ein minstaprís uppá oruin lorski, yvir 29” - 22 millumfiski, - 16-22" småfiski, 12-16" keypið má centraliserast, sjålvt | um lad so skal henda við eini | beinleiðis socialisering, einari landsyvirlaking av ellum inn- | keypi. Hetta megu leir skilja, sum Í evnaloysi venda sær til tingid, og hetta megu teir, ið sita á lingi, kenna sum skyldu sína móti landi og fólki. Landið, lingið kann íkki skjóta spurningin frá sær, um skipini skulu út ella ikki. Leggja reiðararnir alt frá sær yvir á lað almenna, so noyðist hitt almenna at taka sær Men ein eisini um reiggj. lað má einans henda uppá radikalan og djúplgangandi hátt. Tað má ikki verða lalan um at fylla í botn- leys kør líka so lítið sum um at mella hin útlendska blóð- súgvandi kapilalin. Tað hvørvftt sluppsdriftin, sjålvt við må gjølla hugsast um, eini centralisering av sølu og innkeypi og gjøgnumførdum sparnaði yvir tað heila, kann bera seg. Og er einki útlit fyri eini standing f komandi árum, hvarvið lað verður talan um rindan av lapi, milliåntapi ár aftaná ár, kunna vit so forsvara í heilatakið at ganga inn uppá ta kravdu íslandseling og lryggjan umskrivaða minsta prísi? ikki f fall peningin, um vit í heila takið fyri Kunnu vit so nyta kunna reisa hann, uppá ein belri mála, á ein tflikan hátt, at | | | | Í | | | I | JAVNAÐUR samstundis sum okkara menn fáa nakað at liva av, leggst leygardagin 12. desember 1936. CIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstevuni. ”Telf, 148. grundarlagið fyri nýggjum sam- felagsberandi vinnulívssluðlum ? Hesin seinasti hjålpingarhåttur er hin besti og hollasti, um landsins ålitismenn eru førir at nýta hann, førir at fínna og leggja tey nýggju vinnu- lívsmiðini. ——————…————8—————8————88—Æ—-—&7=1$ m7—m—$u—…——— ……——————8” Nygelar inntekur. Løgtingid gengur javnadarleid. | mong ár hava javnaðarmenn talað og skrivað um allan tann pening, sum úl av okkara fátæka landi fer í lummarnar hjá út- lendskum privatkapitalistum, fyri alt uttan lað, ið skeivt fer inni í landinum. Her hugsi eg fyrst og fremst um apotekið, id enn er á privatkapitalistiskum hond- so um, sum halda prfsirnar fåtæk fólk hjålparleys, enn høgar, al heldur mega doyggja at tey hava råd til at keypa sær ein dropa av medicini. Tad var bæði låturligt og síggja bladstridid Samuelsen og leir høgu harrar, gråtuligt al millum A. sum liva høgt av Samuelsens egna skeive politikki. Menn siga seg hava hoyrt Samuelsen siga: 5 »Ger skålki hann lonar tað Tað br. golt, við háð ikki A. Samuelsen aftur og spoll.c her sagt, al verður g roknar fleir høgu harrar fyri skálkar tvorlurímóti; men at Samuelsen må vera illa við, er lætt at fata. Tá apotekarin Djurhuus doyði, tíð al apotekid ; men nú er tannløtan var tinginum laka hjá farin og kemur neyvan aftur Í bræði. Okkara samfelag er nú komið so langt niður í armóð, at tann eini bróðurin ikki kann hjálpa ødrum, og land allmenna hevur 5 Dann nevndin, al ongan pening. ið málið varð fyrireika al nýggjar inntøkur hevur sett eitt ífall tað verður samtykt, vil veita ling- niðurseltt um veila tinginum fram, sum uppskot inum einar 200.000 kr. meira í inntøkum um árið. Vegna lær ringu tíðirnar fær løgtingid o. u. 35000 kr. minni innleku, enn roknað var við, tå finansplánurin varð samtyktur. 0. u. 10.000 roknað við krónur verður at rinda fyri ta ábyrgd, ið tingiO hevur åtikid sær fyri ymiskar kommunur fyri uttan tær 12.000 kr., sum tingid árliga má rinda fyri havnalånini til Skopun og Miðvág. Kommunurnar standa illa í lí og mega slyðjast. Roknað verður við at lata frá tinginum 90.000 til endamál. »Smiril«s kr. um árið helta undirskot, o. u. 10 Hai umframt må vinnulívið styðjast Hertil Til kr. tús. kr., má tingid rinda. nógv meira enn higartil. er roknað árliga 50.000 kr. mentunarmál aftrat 10.000 til sjúkrahúsini aftrat 10.000 kr. Tilsamans 215.000 kr. Nevndin, sum hevur havt málið til viðgerðar, hevur selt ymisk uppskot fram um at veila hesar inntøkur; men herum eru neyndarlimirnir eitt sindur ymiskir á máli, tó fylgjast teir í 5 stårmålum. Framsett eru uppskot um at veila fylgjandi inntøkur: Stuttleikaskattur 10.000 at stempilavgift meltur geva kr., 25.000, luxustollur og tollur av olju og benzin 80.000, einkarsøla 50.000, vid spiritus 50.000 kr. vid tubakki cinkarsøla Hesi inntøkumål var neyndin við spiritusmonopolinum, sum javn- ssamd um undantak av aðarmenn og sjålvstyrismenn vilja hava í Tórshavn, meðan hr. Poul Niclasen setti uppskot fram um al slovna spirilus- monopol fyri Feroyar men liggjandi * Keypmannahavn. Eisini var nevndin samd um annaðhvort at stovna eilt foroyskt al 15000 luta- lottarí ella at royna fáa Før- oyum innlekunu av seðlum í klassalottarínum í Keypmannahavn. Har fyriutlan seltu javnaðar- menn fram uppskot um hækkan til loglingið og einkarsølu við a) av lí beinleiðis skallinum ollum slogum av bilum og oðrum ásamt dekk og gummi- molorvognum allar tiltakslutir b) elektriskum slangur og slik akifør, øllum vørum, maskinum og greiðum og ødrum lil rav- magn hoyrandi lutum. Við stullleikaskatt meinast av- gift av ymiskum bilettum sum t. d. biograf, dans og lílíkt. Saman við avgift av olju og eisini seltur benzini = verður maksimalprísur á hesar verur, soleiðis at tær ikki verða dýrari, tær nú, heldur tvørt- enn eru ímóti. Tað kann t. d. nevnast, at tå ið avgiftin er frároknað, millum benzin- Danmark 12 munurin og i er her prisin 10. árg. KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. oyrir. Ein óferur meirprísur hjá Foroyingum at rinda ! Hetta Førovingar verða hagreiddir av prógvar, hvussu vit útlendskum privatkapitalistum. Nú er fyrsta lakið tíkið fyri at koma okkum undan lí privat- kapitalistiska okinum, ogætlanin er al sela eina millumtinganevnd at hugsa um nýggj inntokumál al setu. Kunnu vit tá koma annað- slíkt Føroyar tað fyrsta av norðan- leggja fram til næstu ting- fram sum í ár, so verða løndunum, sum verður soci- aliserað, og tað er gleðiligt og rætt; tí ongastaðni treingja fólk meira til atganga javnaðarleiðina enn nettupp her í Foroyum. J. H. Danbjerg. Ógrundað brigsl. I »Dagbladnum« fyri seinasta hósdag er eilt referat frå løg- tinginum um háskúlamálið, í hverjum Jóannes Patursson m. a. greiður frå, at eg skal hava borið 5 út um bý og land, at hann skal hava forðað fyri, at ein peninga- gáva frá háskúlastjóra Tormod Jørgensen, Heng, uppá 1500 kr. skuldi verða veitt Føroya Fólka- háskúla — tað skuldi ennlå vera gilt (av mær?), at J. P. sjálvur var lagstur á henda pening. Eg varð, sum øll kunnu ætla, ovfarin vid at lesa hefta og lað, ið J. P. annars í sama viðfangi lýsti um meg og lær grundir, eg tflfk líðindi um hann. Tann lítla við- skuldi hava fyri at bera sannleika, sum er í eg mær at bera fram her: fáning av ollum hesum, skal loyva Stuttáðrenn seinasta løglingsval var eg saman við einum ødrum manni inni í mjólkaforsýnings- í Vágsbotn. Vit vóru vanir av og á at tosa um pakkhúsinum politisk viðurskifti, og í valtid var tað ikki so ónatúrligt, at vit eisini ferð skiflu orð um ymiskt hesum viðvíkjandi. Hin meg millum tað bar til, at- »håskålamenninir« høvdu tikið part móti J. P. í stríðnum um uppstilling av „Framburðsfelag“s- ins lista. Nakað vist um lad dugdi eg ikki at siga, men tað skeyt ígjognum minni á mær Í sama viðfangi, al eina ferð, tå ið tað var miseydnað at fáa hesa maðurin spurdi annað, hvussu