leygardagur 19. desember 1936síða 1

t i 3 3 i Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 o t. Á lorsiðuni, 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í þrísinum. Við storri lýsingum fæst Tingstarvið á vetri 1936. Javnaðarhugsjónin sigrað yvir konservatismuni. Hin nú lidna løgtingsseta hevur staðið í mannatekin. Vit taka ein úrdrált eyðsýnliga javnaðar- av leim serstøku javnaðarmanna málum, ið hava sigrað. Einkarsela við rúsdrekka, tubbakki, olju, salti, bilum og billutum, radio og radiolutum, gummi, elektriskum greiðum og maskinum og lutum. Javnaðarflokkurin hevur í bloð- um, á fundum kring landið og á tingi vist á, hvussu óforan pening okkara land rindar ov nógv fyri stórverurnar. Hendan privat- pening fáa útlendskir kapitalistar. Vit skulu í hesum sambandi nevna, at okkara sjó- vinna rindar 140 kr. fyri tonsið av råolju, ið kundi verið seld her fyri 115 kr. — kostar cif her 100 kr. — og lá hevði olju- seljarin korlini eina góða for- tjenastu. Hetta óskil hevur javn- aðarflokkurin viljað broytt við, at at landið skuldi taka einkar- solu við stórverunum. Men mólt- stødan hevur verið ógvuliga stór. hava Einstakir mótstoðumenn »hoverandi« og stórorðaðir sagt, al krøvini um einkarsølu vóru pinnurin til líkkistuna hjá javn- Tað er vegna so mikið meiri athugaligt aðarflokkinum. less og tekin uppá ta sigrandi kraftina í javnaðarflokkinum, at ein stórur partur av hesum málum hevur vunnið frama á tingi í ár. Soleidis kann nevnast, at løg- tingið hevur vidtikid at taka: einkarselu við rús- drekka, einkarselu við tubbakki, einkarselu við radio og radiolut- um, einkarselu við øllum verum og lutum gummi, einkarseiu við elektriskum maskin=- um, greiðum og lutum. At Føroya Banki skal gerast Føroya lands om, hevur Feroya javnaðarflokkur barst fyri á tingi, eisini undir harðari mótstøðu. Í ár hevur hetta mál vunnið semdir á Førova løgtingi. Allir flokkar vóru á einum máli um at greiða alkvødu fyri, at tingið fær statsins fyri aksiur í Føroya Banka »parikurs«. vera stórstig á leiðini at social- isera peningavesinið í Feroyum undir logtingið. Kreditforeiningslán. Feroya javnaðarflokkur hevur haft spurningin um at fáa eitt lánifelag — kreditforening — at arbeiða í Foroyum. Tílík láni- felog geva sum kunnugt nógv rúmligari lán enn vanligt er í bankum og sparikassum. Leg- tingið gekk einmælt við til at biðja minisleriid um al fremja hetta um neyðugt al mál og tryggja fyri lánifelagslánini við løgtingsins nndirtryggjan. Maksimalprísur. Sum áðurnevnt, hava javnaðar- menn ynskt tingsins einkarsølu vid olju. Hetta uppskot hevur ikki vunnid sømdir. Javnadar- flokkurin setti so í eykatingsetuni í vár fram uppskot um avgift uppá olju, samstundis sum tað heimilað varð løglinginum at åseta maksimalpris (hægstapris) á oljuna. Uppskotið fall 14. Men nú er í hesari tingsetuni vidtikid við alkvødum frá ollum flokkum — við undantak av vinnuflokkinum — at innfera maksimalprís uppá olju, samstundis sum ein lítil avgift verður legd á hana. Invaliturenta. At fáa frumt ta socialu for- sorgina er og hevur verid ein eyðsæð uppgáva hjá javnaður- flokkinum. Tuð eydnaðist at fáa | leygardagin 19. desember 193 Hetta má sigast at | JAVNAÐUR ellisrentulógina — so åssaliga — gjøgnumførda. At bøta um hana var neydturviligt. Hetta var lí ein uppgåva tingsins eins og at gera einu ivaliturentu- lóg. Og tað er eydnast í ér. — Tingið hevur vidtikid: v) eina invaliturentu- log, b) eina ábót uppá ellis- rentuléginea, soleiðis um enn nóg | Kostar kr. at ellisrenlan hereflir verður goldin av løgtinginum fstadin fyri sum higartil av sóknar- slýrunum, at ellísrentun fyri 60 ára gomul verður hækkuð og at sóknarslýrunum loyvt al hækka ellisrentuna, sum av javnadarmonnum á sinni sett uppskot um. Bíligt hvalatvøst. At fåa døgurdamat og bfligan døgurdamat er ein brennandi spurningur f hesum døgum, lå ið ógvuliga ilt er at liva hjá fálækum fólki. Javnaðarflokkurin hevur tí | borið spurningin um bíligt hvala- tvøst inn á tingbord, og tað vidtikid at nidursela prisin frá 9 til 7 oyr. eydnaðist at fáa kg. og at fáa tingid at jålla 5000 kr. til keyp av tvøsti til fåtækar familjur. Centralisering av selu og keypi. Sum kunnugt, arbeiddu javn- aðarmenn undir stórari mólstoðu fyri at fáa eins og eina midstødu fyri keyp Sølu- midstødan kom f år — tessverri eina sølumidstødu av øllum åtgerdarvørum. ikki reidiliga sum javnuðarmenn ynsktu hana og nú í hesari tingsetu eru tingmenn gingnir við til at mæla til, at fiskisølu- miðstoðan eisini tekur sær av keypinum av ålgerdarvørunum fyri at spara ley hundrað tús- undini. Um pláss var til tess, kundi ein hópur av málum nevnst enn sum dømi uppá javnaðar- politiksins sigrandi kraft. Centralisering og socialisering ern hevuðskraftin i javnaðarpolitikkinum - henda kraftin er við at taka fótin undan hinum flokkunum. Á Føroya Legtingi 1936. Nýggjur skúlabygningur í Vági. Danbjorg: Séknarstyrid í Vági biður tingid um approbatión — heimild til at upptaka eilt lán uppá 50 fyri nýggjan skúla. Teir biðja eisini um loyvi tús. krónur ein at selja tann gamla fyri einar 10 tús. kr. Tann núverandi skúlin er bygdur í árinum 1884, er soleiðis Tá vóru 50 hús, Tá var einans ein 52 ára gamal. nú eru 250. lærari, nú eru 7. Reslskúli er stovnadur men kann ikki verða góðkendur, fyrr enn nýggjur skúlabygningur er bygdur. Ministeriid hevur játtað upp til 20.000 kr. Nú lána hús til fyrstalærara og 3 noydist kommunan at skúlastovur og rindar um árið 1800 kr. Verður skúlin góðkendur, roknar sóknarstýrið við einum | árligum studningi uppá 2500 kr. og so mikið í tilskoti til lærara- kommunan harvið 1400 krónur lønir, at sparir 0. u. um | årid. Hesin peningur saman vid nakað tað sama sum lað, ið kommunan statstilskotinum verður kemur ut rinda í rentu og av- drag av láninum. Tann fyri- liggjandi tekning og plánur er frå 1931, so tud er møguligt, al tud skúlan bygdan fyri tann pening, ið lá ikki letur seg gera at fáa var roknaður, nevniliga 83 lús. kr.; men nevndin mælir til, at:sóknarslýrið fær approba- tiån og garanti fyri tí umsøkia láni, soleiðis at skúlin kann út- bjóðast. Tó al sóknarstýrið bert biður nevndin til eisini at veila garanti, um approbatién, mælir ti annars fæst einki lán. Vísir tað seg lá, al bygningurin ikki kann uppferast fyri lann rokn- aða pening, må sóknarslýrið fáa nýggja lekning og plun, sum verður al leggja fyri tingid í næstu lingsetu. Joh. Poulsen : Sóknarslýrið biður bert um approbatión. Tessvegna haldi eg tad vera nukuð >flotta av nevndini eisini at mæla til at veita garanti. Djurhuus: Tad hjålpir ikki at approbera ullan samslundis at garanlera. I verður | 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstevuni, Telf. 148. KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN Tlf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Kouserves. En Gros & En Detail. Bygdeordrer ekspederes omg. Heldur tingid tað vera neyðugt at byggja ein nýggjan skúla, so má eisini garantiur veilast. Winther: Tað er ikki rætt at veita heimild og átaka ábyrgd fyri hesum láni; lí Vágs kommuna tolir tað ikki. Skúlin at kosta 100 lús. krónur. verður minst Djurhuus: Tann síðsti talarin hevur lisið Tað eru 83 tås., ið kosta. illa uppá. skúlin er roknaður at Kann hann ikki byggjast fyri tað, skal sakin leggjast aftur fyri tingið næsta ár. Danbjørg: Tad havnina, er lån, ið Våg hevur fyri byrða; tí leggur pening tilgóðar. verið eingin havnin Elektricitetsverkið hevur ein byrða; men nú er tað lagt til hvalastoðuna í Lopra, og á Tveroyri vísir tað seg at koma nýggjar fyritøkur, sum verða at nýta nógvan streym, so Vágs kommuna er alls ikki so illa stillað, sum menn meina. Tá so kommunan kann spara leigu og fáa statsstudning, sum svarar til rentur og avdrátt, haldi eg, at tingið væl kann veitu la um- søktu heimild og ábyrgd. Við triðju viðgerð varð nevndar- uppskotið samtykt við 16 at- kvoðum. Svar til hr. Wenzel Petersen viðvíkjandi grótsakini. Í »Tingakrossi« høvdu tygum eina grein, har tygum greiddu frá tygara stødu til grótsakinu. Tygum prenta upp aftur ein hóp av brøvum og telegrammum, ið farin eru millum tygum og harrarnar Sloman og Larsen. Og eftir hesum korrespondansa vil eg vidganga, at tygum tykj- ast at hava stóra interessu fyri at fáu grótvirkið seit á gongd í Havn; men lað kann ikki undra lygum, um eg sigi, at tað má tykjast mær, sum lygum fram um alt vilja hava onkran annan al taka hetta virki í hond sína enn Havnar arbeiðsmannafelag. Eg haldi ikki, at helta er ov nógv sagt, tå ið ein hugsar um, at grótnevnd Havnar arbeiðs-