leygardagur 13. februar 1937síða 1

| FØROYA SOCIALDEMOKRAT BRODURSKAPUR FRÆLSI | | Lýsingaprísur Nr. 7. | 20 oyr. á 3. og 4. fyri petitreglu: síðu. avslåttur Í prisinum. 30 eyr. á "forsiduni, | Við storri lýsingum fæst | England, Tyskland og Italia Í einum ringi móti socialismumni? Mr. Eden og hin konservativa ríkisstjórnin, „úlvurin i roði“ móti fólkaflokksmonnum i Spania? Blum i Fraklandi trúði skálkinum gott og verður tí kanska áðrenn 1937 er úti lentur aftur vid háð og spott - ja kanska við at leggja hevdið á blokkin! Er tað nú so galið? Fólkasambandið tryggjaði við longum paragraffum og vøkrum orðum teimum smærru statunum ið vóru fólkafelagsins limir, grið og frið og vernd móti ellum vápnaðum álopum. Hesum trúðu vil, og hesum rósaðu vit, sum ikki var at undrast yvir, so ræðuligt og oyðandi og herviligt verðaldarkríggið var. Nei, blóð- tvíbeintu ! Men tak teir, revarnar. lat okkum heldur siga hundarnar — leir Hitler, teir um pappírslepar virdu fólka vóru ikki Mussolini, hvat sambandsviðtokurnar annað í leirra eygum. Hin tørsta skemd, id Europa hevur Sum krupu Vit minnast Abessiniu! ordloysingar Eingilsk- menninir og Franskmenninir og sastað á seg. og ræðuskítar allir múgvandi í hol, krógvaðu seg við halanum lótu millum beinini. Evnaleysir mannúlvin elta tjóðina. teir hin freka hina fríu lítlu Og nú í Spaniu! Ikki smiltin frægari. Mussolini og Hitler við generálinum Franco á odda eru demokratiið, fólkavaldið, frælsið og allan frí- dóm í Spaniu. nú við at knúsa Og England sýnist at vera leirra besti felagsmaður. hesum landi Ríkisstjórnin í hevur haft til uppgávu at mesna um frið, um sáltmálar, um dittin og um dattin, um ólíkindi Hví? Er tað fyri al hina spansku og líkindi. da hjålpini til issljórnina burturi, og fyri at Hitler óforðaðir eina lussolini og (unnu senda tann farmin av kríggsmonnum og kríggs- amboðum fyri og annan til rebellarnar, uppreisnarmenn- 9 inar, bølmennini f Spaniu ? Hvussu gekk tad t. d. ikki, tå ið Italia og skrivaðu England undir- sáttmálan viðvíkjandi maklstøduni í Midalhavinum: At kalla boðsmaður samstundis sum um- Mussolinis ritar sitt navn undir sáltmálan, innskipar Mussolini — beint tverturímóti fólkafelagslimir eftir sáttmálanum — í til bar- andanum í túsundatali av monnum daga í Spaniu. Og hann hevur hildið á við hesum síðani, uttan mun til sáttmálar — vit hava hoyrt um Malagas fall! At kalla berir Týskarar og Italiamenn lóku henda bý fyri at avskera sambandið Madrid. konservativa millum Valencia og Hvat ger Englands 9 regering ímeðan ? Einki! Jú, hon noktar sínum monnum at fara til Spaniu fyri at hjálpa fólkaflokksmonnunum. Og líka sum hon ikki skuldi . P « AT i vitað av, at Mussolini fi in Vevis í hevði Í kvillanum at voysac manning til Franco. Jú, trúgv ti. Hetta »lårindreyari« hevur arbeiðaraflokkurin í Englandi nú fingið eyguni opnað fyri og flokkurin er tí á kóki móti Baldwins-stjórnini og lovar bál og brand. Og í Fraklandi er Blum sum lús millum tvær neg ur. Leggur hann uppí við fólkaflokksmonn- unum f Spaniu, eru fascistarnir á kroppinum á honum — og so logar Frakland í borgarakrígi, flóta í og blóðið kemur at París gøtum, og leggur hann ikki uppí, og fólkaflokkurin í Spania tapir, so reisir fjøldin Fraklandi seg móti fascismuni — og so hava vit eisini blóð rennandi í Parísar getum. Eitt syrgiligt domi um >ment- anina« í Europu 1937 Ein »herligur« kapilalismunnar ávekstur? Hvat heldur tå, mín lesari ? »Dimma.« tykist at hendurnar! gniggju sær 1 KØDCENTRALEN Tlf. 173. KONGEBROEN — TIf. 173. Altid 1. Kl. ungt Oksekød, Paalæg og Konserves En Gros & En Detail Bygdeordrer ekspederes omg »SMØRLIKA ...? „Ja, ... vitaminir!!! | | JAVNAÐUR leygardagin 13. februar 1937. Kostar kr. 1,50 fjordingsårid + Porto. verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum og skrivstovuni. Telf. 625.000 av ti mikið umrøddu milliónini til „exporterarnar“. sum endurgjald ella kreppustyrk. Hin parturin verður at bíða, til allar fiskagoymslur | eru seldar tómar. Fáa fiskimenn nakað av hesi millión? — Allir Feroyingar vóru fegnir yvir líðindini, at ríkisstjórnin vildi bera í uppskot at jálta eina millión sum kreppustudning til fiskivinnuna. Tað skal flestu roknaðu við, at milliónin eisini ikki loynast, at teir fiskimenn ið hvussu er rakk teimum — men hvussu, var ikki teimum greitt. At fiskimenn hava haft grundir | til at vænta hetta, skuldi so verið, so satt sum eingin er meinari av flestu minisleriið harðari og raktur g kreppuni enn teir. Tær samráðingar millum og vinnulívsoddarnar um ein vildi Í sum lryggjaðan minstaprís royndum sagt lad sama 33 oyru tl fiskimenninar, hverja ferð útgerðarmenninirella exporlorarnir fingu 65 — kontrakt býtið ! Forulsetingin, af fiskiment I Logtingstíðindi. Tey »referat«, sum framkoma í bløðunum av orðaskiftinum á Foroya logtingi, eru ógviliga nógv stytt vegna tað lítla plássið | í leim foroysku bloðunum. Vegna tess, at skrivararnir ikki duga at stenografera, hendir tað seg eisini, at teir bert fáa ein stundum part av reðuni bert tann partin, sum minst hevur uppá seg. Soleiðis eru tvey »referat« prentað í »Dimma- lætting« nr. 4 í ár. Annað nevnist »Færøsk Fædrelandshistorie i de færøske Skoler«, og hitt »Islandsk (norrønt) Sprog i de færøske Skoler.« Um blaðið > Hvis en søguna refererar undirskrivaða soleiðis: færøsk Historie betyder mer« Undervisning i vore Skoler, san frabede har mere vil jeg mig den, da vi 24 end nok at gøre i Forvejen. Vi bør ikke lægge nye Byrder paa Lagtinget, naar Forholdene er saa vanskelige som nu. — Jeg vil bede Paturs- son om at paavise Indtægter, saaledes at vi kan gennemføre de Krav, der stilles til os. Jeg vil være med til at støtte denne Sag under Forudsætning af, at Erhvervslivet samtidig ophjæl- pes.« : skuldu vera við, var eisini frammi undir samráðingunum um kreppustudningin í seinastu tingsetu — lryggjan av minsta eisini tá hitt Tað skuldi tá »logiskt« og rælt- ið | amt- prisinum var principala kravið. verid rimiligt, vist, um kreppunevndin, innstillingina til ella viðvíkjandi bytinum til viðgerðar, hevði mannin rættari ministeriið innstillaði, at kreppustudningurin varð menn itgerdar- eftir fiskimenn býttur ímillum (eksportørarnar) kontraktini ímillum og úlgerðarmenninar. Men so varð ikki. Nevndin var ikki bert »passiv« hon í hesum, men uppskot frá javnaðarmonnum um hesa býting. Fiskimenn vita hvar ið andsvarið liggur Mi rdulakid ref »sum I ( JØU li Hesum viðvíkjandi loyvi eg mær at skoyta nøkur orð uppí. Henda sakin varð reist av hr. J. Patursson og gekk út uppá, at loglingið skuldi móti góðari samsýning fáa ein mann at skriva eina Føroyasøgu hóskandi til skúlabrúks. Hertil ynskti eg at siga, at vil hava tvær Føroya- søgur: eina um Sigmund, Trond, Leiv Øssursson o. s. fr. Tann bókin handlar bert um tær av segu okkara, Djur- øldirnar hin av lir. H. A. fyrstu meðan okkara huus gongur líka til dagar. Henda seinna bókin er kanska nakað lítil, men vit hjálpast við hana, serliga tá vit hava hina sterru Feroyinga- søguna eisini. Hana kann t. d. skúlin eiga og nýta sum lesibók til innanílesing. Meðan eg 5 nevni innanflesing, vil eg við tað sama siga, at all sum eitur ulttanatlesing eigur at koyrast út úr skúlunum. Í hesum sambandi havi eg sagt: ysaa vil jeg frabede mig den, da vi har mere end nok i For- vejen.« Tad vil ikki siga, at vit skulu lata uttanat og steinga okkara egnu børnini læra aðrar bøkur søgu Ali; tað havi eg aldri hugsað um; men av utlanat- lesing hava vit meira enn nokk. | av sakini. feldi eilt | Blaðið |. ár. 148. Harvið meini eg, at tað, sum skal lærast utlunal, må vera mins! møgculivt, londini og verð s- þarlarnar, kanska nakrar býir, serliga hevuðssluðar kundi verið golt at dugað ullanat og so lubellina aftrat og påra einki annað. So er tað hin peningaliga síðan Har son, at løgtingid skal veita góða sigur hr. Puturs- samsýning fyri at skriva eina veit eg ikki, men Føroyasøgu. Nú hvat ið góð samsýning er; í tingsetuni í mars hjálpti eg harra Patursson at fáa legtings- Eg og allir javnaðarmenn greiddu atkvøbu fyri at veita 3000 kr. frá ting- henda bókin kundi koma út Men beint aftaná royndi eg av allari megi at fáa nokrum fátækum fiskimonnum soguna úlgivna. inum, so hjálp til keyp av eini snerpunót. Tá svaraði tingid, at eingin peningur var at fáa. Sama svarið fingu allir, sum sektu um hjálp til vinnulívið. settu so veita Vit javnadarmenn uppskot frum um at logtinginum meira inntøkur, so vil kundu styðja vinnulívið og samstundis mentunarlívið annað- hvort tuð so er útgevan av for- bókum ellu ødrum, lið full, seliu vit vskum skúl Hetta Aflunr upp- fram um at veila logling- Hvat Patursson tá? Jú, Uppsk heyst gjørdi hann inum inntekur. harra sló seg saman við vinnuflokks- talaði hvussu bæði seint skeivt tað var at taka avgift av olju og Fyrst komu teir fram við tí,at henda avgift vildi ráma Tá vit so greiddu teim frá, at vit skuldu monnum og tíðliga um, benzini. hin minna mannin. seta maximalprís á hesar verur, við tí, at vit bert løgdu byrður á einstakar menn, meðan aðrir loypa fríir. Tá vit ávísa, at vit til næstu framseta uppskot á maximalprísir á aðrar verur eisini, rópa teir upp um, at vit vilja leggja byrður á fólk. Tula vit um einkarsølu, so mála hildu teir fram seinni tingsetu vilja teir hin éreina upp á veggin Omaná alt hetta rósa av, hvussu góðir teir allastaðni. teir sær eru við Føroyar og Føroyingar, Føroyasøgu, føroyskt mál, før« oyskt flagg o. s. fr. pengar skulu til rætt, at eg Ég veit, at og tí er tað nakað vil støtte denne Sag under For- udsætning af, at Erhvervslivet samtidig ophjælpes.« Eg segði, at eg vildi stydja sakina, ffall uppskotið um innløkur til løg- tingið varð viðtikið. (Niðurl.) J. H. Danbjerg. segði soleiðis : »Jeg - me i