leygardagur 2. oktober 1937síða 2

ir = Løgtingssetan. Hátíðarligt fall tað fólki, lá ið løgtingsmenninir, Foroya prest- ar við próstinum á odda, amt- maðurin og aðrir embætismenn á ólavseku gingu í skrúðgongu frá legtinginum kór. Traditión! Ein sjónlig hávirð- ing fyri tinginum ! Men henda traditión var longu tingset- innar Í áðrenn broytingina av uni við at verða broytt. tað fyrsta mettu ikki allir log- í skrådgonguni; Fyri tingsmenninir og tað var bara eitt slog av prestum og embælismonnum, ið hildu vóru vitanini (raditiónina. Harnæst mong hildin burturi av um, at kirkjan bert rúmaði einum lítlum brotsparti av ólavsekufólkinum — (ad sama kundi sigast viðvíkjandi yvirveranini fá ið løgtingid varð sett ólavsokudag — flestu ólav- sekugestirnir máttu standa uttan- fyri. So statt var tað ein slóknandi traditión, ið varð avtikin við lógini um vetratingsetu — men kortini kenst lað mangum sum ein saknur, kenst eins og ein søguligur trådur er slitin. Kenslu- lívið er so undarligt ofta treytað av heilt oðrum lógum enn teim økonomisku, hvar ið vanliga kunnu nýtast forteknini minus og pluss, negativt og positivt, teljandi við ella frá — í krón- um. Men lívið hevur ongatid fast- an form. Skapið og lyndið og treytir eru støðugt skiftandi, ævinliga broytandi. Lívið krevur sítt — og lívsins krøv má ein hoyra. Foroya fiskimenn kendu seg settar til viks við at hava sum- arsetu. Tá vóru flestir av teim burturi. Tí kom kravið frá teim um vetrasetu. Men sum okkara skipan er å tingi og mannagongdin er vid løgtingssøkum okkara, royndist hin fyrsta vetraseta illa vidvikj- andi rikisdagssøkunum. Flestar so gott sum allar, komu at vera so seinar nidur, at ministeriid og fólkatingið kundu ikki við- gera tær, men máttu goyma tær til næstu ríkisdagssetu. Við teirri núverandi mannagongd seinkast tær foroysku ríkisdags- sakirnar so statt eitt ár av vetra- setuni. Hetta fer ikki til, ikki á okkara døgum, tå ið at bera landastýrini megu handla »eks press«. Her må ein umskipan, so ríkisdagsmál, stórmál sum inntokumálini seinasta ár, ikki seinkast eitt ár, eitt kostbart ár. Hvat er mist við at land okk- ara ikki fekk inntokulógirnar í Kanska nógv meir Øll tey mál, allar tær sakir og fyritøk- ár? Nógv! enn vit duga at meta. ur, ið kundu verið framd við hjálp av hesum inntøkum liggja og bíða — og mist er tað, sum við teim kundi givist landi og fólki. At fara til tingið! Hetta átti tingið at tíkið sær av! o. s. fr. So ljóðar nú millum. Henda tala eitt álit á tinginum, og tað sýnir, at Foroya fólk er við at síggja, manna sýnist innast inni | AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stiftet 1906. Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2. Konfirmasjons- gåvan fæst best og biligast i Hjalmar Jacobsens Békahandli. Telefon 84. AU UA UDAD UVYA DAA DAA YOU ——n— TIP = TOP HARRAKLÆDNASØLA er verd at vitja, um tygum tørva klædir. Stórt úrval av klædningum kom nú við „King“ frá Onglandi. Nógv slog og litir eisini til konfirmantar. Fyrrapartin av oktober fáa vit hóp av yvirfrøkkum, inpregner- aðum frakkum og fínum oljufrakkum. Vit hava arbeiðisklæðir, skjúrtur, húgvur, hosur, rakigreiðir ; eisini hava vit hitt sera tunna, hvassa rakiblaðið (0,05 mm) og mangt annað. Málordrar sendast sum vanligt. Góðar verur! Telf. 328. Lægstu kontantu prísir! J. O. Reinert. 000000000000000000000000 FÆRØSK MARGARINE VITA NR. í. er bedst tíl Bordbrug. Stegning og Bagning. O Fineste Kvalitet. O 0000000000000000000000000 Tandlæge Kaaber praktiserer i Klaksvig fra Tirs- dag den 35. í kort Tid. kenna og fela, at hitt privata ikki bert ikki orkar al loysa allar vinnuvegauppgávurnar, men ásannanini av til at lað má eisini Í hesum ganga við forka sínar interessur aftur um landsins, heildarinnar, fólksins. Og henda tala leggur størri ábyrgd á tingid, enn tað áður hevur haft. Og so ræður um, al fólksins ålitismenn ikki svíkja hetta álit og hesa ábyrgd. Strangar eru tíðirnar, trongar og harðar. Nógv er at broyta. Nógv nytt er at leggja út í. Vånandi eiga tingflokkarnii áræði, hugin og arbeiðisevnini, ið tørvur er á, um væl skal Vitaminiseret. 0000000 00 spyrjast burtur år fyri land og fólk. Í hesi vón ynskja vit tinginum eydnu og handalag til at fáa hitt mesta og besta burtur úr ting- starvinum, ið byrjar 5. oktober får. Hitt almenna eigir undirgrundina. Al hitt almenna eigir at hava lad, ið sum heild hevur brúk fyri, eru í hondum samfelagið nú flestir menn í ollum londum á einum máli um. Hin privati maðurin kann sjálvandi ikki sleppa at bola yvir møguligleik- um, leggja eina deyða hond á teir, ið annars kundu givið dagligt hundraðir, breyð til vita sær at bíta og slíta. Tá ið lýst varð, at hill almenna, staturin, álti undirgrundina, rá- evnini, skuldi ein vænta, al menn, ið fåast við at hugsa og tala um vælferð fjøldarinnar, ikki fóru at skræða klæðini av sær av ødi, men tvørturimåti fagna hesum tíðindum. Kann nakar rættvíst hugsandi Førovingur sign annað, enn al lað hevur verið ein sonn eydna fyri Føroyar, at so stórur part- urin av jørd okkara hevur verið kongs heldur enn privalmanna »spekulasjønarobjekt« ? Avgjørl ikki! Um ødrvisi var, hevði sæd illa út fyri traðarmonnum!, og so høvdu vit ongan jarðareform fingið, eitt hitt stórsta framtakið í foroyskum vinnulívi. Eitt fram- tak, ið — lá id tud verður full- tikið eina nýggja líð bæði á ein og vil merkja eina vend, annan hátt. Tað eru bert >yvir- eksponeradir« privatognarber- serkar ella menn, ið ikki skilja vidurskiftini, ella onkur avsnoldr- aður studentur, sum eru ímóti jarðaumskipanini! Heilt í ørviti og burlur úr vón og vili eru hesir »grasjåkumenn«, lá ið teir lala um, at jørdin er farin úr hondum Foroyinganna. Tað er júst tað, ið hon ikki er. Hon er við jardaumskipanini heilt vorðin foroysk ogn, ið Føroy- ingar slýra og ráða yvir. Ræðið er heill føroyskt. Triggir Føroy- ingar í landbrúksráðnum, ið sjålvt ger administrasjønarregl- urnar. Bånadarnevndirnar — tær 10 — eru allur valdar av og seltar við Foroyingum. Ogjarða- grunnurin er foroysk ogn. Hann er sjálveigandi eins og spari- kassin við sæti í Foroyum. Eitt hvort sjálveigendi virki ella stovnur hevur »nasjonalitet« ettir, hvar ið sætid er. Hella er ein- fall. Tá ið »gråsjåkumenninir« vilja rongja hetta og gera jarða- grunnin úllendskan, so er tað bert eilt dømi um, at hin gráa privalmanna — ognarsjåkan er gingin leim so til hovdið, at teir ikki duga at síggja sam- felagsliga fíggjarliga ella nasjonalt men einans sjálvan seg við niður- lagnum : »vertin á, hvat annar fær,“ og um slødan er tjóðskapar- liga holl ella íkki. Alla ta jorð, ið staturin åtti í Foroyum, hava Foroyingar fingið brúks- og ognarrættin til við 100.000 kr. um árið aftrat í 10 ár! Og aðrar statsinntøkur eru vorðnur føroyskar! Við stalin er lætt hjá tingi og tí almenna í Foroyum at koma til rællis. Okkum verða tí ongar grundir til al gera h... heitt fyri ti, al staturin hevur fingið undirgrundina, Stalin kann løg- tingid divad koma ásamt vid at fúa yvirdrigið Foroyum hendan ognarrælt ella ið hvussu er moguligar inntokur, ið hesin ognarrættur vil geva. Men við hin privata, einstaklingin, ið ofta heildina, hugsar seinast um landið, er ill at vinna sømdir. Hetta er ein royndur lutur! So, tað vóru bara smettusøgur! — Hin nýggi Krossamaðurin vríggjar sær sum ormurin yvir, at »Socialurin« skal hava for- klagað fyri Stauningi og hulkar størgråtandi og brikslar og bjånk- ar smeltutvætti eftir okkum. So bangin er hesin »Krossamadur«, at hann ikki bert ikki torir at grelta eitt orð um, hver hin ministerielli embætismadurin er, hevur men hitt óhugnaligasta lippufelli av tankanum um, at hansara >blaðfrælsi í Føroyum« til at smetta, illgita skal verða stedgað — hann veit jú, at tað lolir ikki dagsins ljós, neyðar maður. Og hann gerst grønur av ovundasjúku , og hann spyr ein hóp av »tvfum« og »fyum« eftir okkum og kennist grábleikur av, al tað kanska fer at eydnast at fáa ein trolarin aftrat! Vorðið sum bygdamaður! Endin er eins og byrjanin: surr, burr, ein helsligin hurlu- vasi, ið við 109 % prógvar, at lað einans var ein smeltusoga — fyri ikki al siga tað, sum verri er — ið hin nýggi >Krossa- Sinelair skrivar Roosevelti. Hin heimsfrægi rithovundurin Upton Sinclair hevur nýliga sent Roosevelti bandakikjaforseta bræv, har hann talur um vinnu- loysið í Ameriku. Arbeiðsloysið har yviri er minkað lítið, hóast viðreisingar royndir eru farnar brævi nerlur fram. Í hesum Sinclair við sína egnu hugsan um, hvussu arbeiðisloysið skal yvirvinnust. Hann tekur soleiðis til orða: Kæri harri forsæti! Tað er nú nærri tí triðja ár- inum, síðan mær vóru veiddar tær sómdir at djølja um tveir klokkutfmar hjá lygum í heimi tygara í Hyde Park, og talaðu vil tå um vandamálið mikla, ið tjóð okkara stríddist við. Ég bera fram loyvdi mær lá al ætlanir mínar um, hvussu tær ringu umstoður tjóðanna kundu botast í teimum trimum komandi árum; og nú loyvi eg mær aftur at koma til tygara vegna tann samhuga, eg merkti mær tá. Líka fór fram, var eg vorðin kosin áðrenn samtala okkara til landsstjørnevni = demokrata- flokksins í Kaliforniu. Um eina árstíð hevði eg hildið tað fram, at arbeiðisloysið kundi ikki út- rúmast undir núverandi slýris-