leygardagur 22. januar 1938síða 2

soleiðis: „Fra det Øjeblik, ieg kom til Magten, følte ieg, at Staten var placeret i en ganske forkert Stil- ling i Forhold til Finansmagten. Regeringen havde intet at sige i Finanssager, der helt og holdent blev overladt til Pengemagten“. maður vinnandi og >Hvor hvor vinnandi kvinna má eiga minst ein lut í Sjóvinnubank- anum« ljóðaði tað einaferð út um landið. Men nú er hesin banki aðrir „helt og holdent overladt til Pengemagten“ eins og tó al løgtingid eisini eigur 60 tús. kr. í honum; lí mega for- standarskapsformenn og logtings- menn finna seg í at liggja á knoum fyri bankdirektorum og oðrum diktatorum, sum ráða yvir peningi fiskimannsins, pen- ingi arbeidarans og enntá yvir peningi løgtingsins. Tí ber tað móli deyða í Føroyum nú og — lí rullaði stólurin í logtings- håsinum hin dagin — tå talan var um bankar og tílíkt. Meira seinri. J. H. Danbjerg. „Dagblaðið“ leikar í sum vant og kávar sum blindur maður. „Hver er tað, sum stjórnar Tórshaynar havn,” spyr „Dagblaðið“. „Er tað havnarnevndin, hýráðið eila einstaðir borgarar?“ „Snikkarastovu-projektið.“ At lesa Dagblaðið er í teirri seinni tíðini vorðið sum at hoyra ein av hinum smáu, ørgu hund- unum goyggja — leir eru so smáir og skirvisligir, at teim er uttan at alt annað goyggja, teir formáa sær vónleyst einki uttan al skræða seg. Soleiðis er við »DagblaOnum«. Tað er ikki fólki á sjålvi ført fyri at vísa nakra leið, sum ber framå, og fyri ikki at skula standa heilt forfjónað, glepsar tað tí eftir ollum ødrum. Tað tolir ikki at síggja, at menn royna at gera nakað, ið er til gagns fyri fólk og land — ella landspartar. Og > er tað logið? Tað kennir egið máltloysi. So hevur høgt niður á alt, ið nemur sum blaðið í seinastum við javnaðarrorslu og javnadar- menn og alt tað illa, ið hesum fylgir — jú, tað er undrunarvert. Mangur hevur tikið hetta fyri ein illa duldan frekleika ogeinki annað; men vit skulu fyri fyrst bert leggja okkum hella í geyma sum eina gleðiliga hending — ein gleðiligan tilburð. Tí soleiðis sjálvandi má stórmannablaðið fara fram, fað er so sólaklárt, tá ið tað skal rokja teirra interess- ur, ið dríva tað: stórreiðarar, grossistar og stórkeypmenn. Vit blaðið avdúkað eru fegnir yvir, at nú endiliga hevur sín sanna lit. Men ikki er tað kortini altíð, at blaðið fer so opinskárað fram. Um hetta kemur av, at tad í síni trongd og tosta eftir álops- evnum nýtir slík, ið lað sjålvi ivast í eru væleydnað, er ikki gott at siga. Men vist er tað, at >Dagblaðið<- ið fólk, sum av og á ger álop, ikki kenna evnid til botns, bert kunnu gita sær til fað galið, hvat kanska heldur ikki ger stórt. Eitt slíkt bluðnum 13. jan. í ár. — ella gita álop hava teir í Tað er viðvíkjandi havnabygging f Tórs- havn. Hesum máli, at byggja kai á Eystaruvág, tykist blaðið at vera so heitt fyri nú. Men her vil so illa til, at »einstakir borgarar« skulu hava verid næsadjarvir og lagt seg úl í málið ullan- um havnarneyndina — siga teir, fyri at fáa steðgað tí og havn gjørda á Vestaruvág. Tað er ikki lukkuligt sum blaðið leikar í um hetta. Men nevna nakrar menn? nei! ySuðurslreymoynr Javnaðar- felag« hevur í ikki so få ár fyri havna- Og vit halda, interesserað seg bygging í Havn. at »Dagbladid« man hava vent oddin móti hesum starvi, ikki ti tud hevur nakað stórvegis móti sjálvum málinum, men fyri, um nakar skuldi minst til lað arbeiði, ið gjørt er, at roynt eitt álop á javnadarmenn — harragud, tað er jú ein roynd! Blaðið sigur: »Uttanum havnarnevndina vila vilt« (her loyva vit okkum al kýla inn ímillum, at hesi orð eitl at hin nýggjasti skribenturin hjá hava vist virði, lå ein veil, »Dagbladnum« hevur fingið sær innivist hjá einum nevndarlimi í Tórshavnar havnanevnd.) »at saman við verkfrøding- V.B.V. uppkast« (ja, løgid er, at menn, menn inum fyri hava gjørl ið lesa >Dagblaðið“, ikki »kasta upp«, oftari enn teir gera!) »og vita vil, at ætlanin var at ganga til rikisstyrid við umsókn um at fáa hetta arbeið gjørt utlan- um havnarneyndina . . ,« Vil loyva okkum at síga, al vil rokna við, at >Dagblaðið< skrivar hesa skolu fyri við vilja fólk, ti 190 verið óforsvarligt at gjørt ålop at villleida vildi í almennum blað ultan at hava gjørt seg so frælt kunnugan við málið, id álopið verður bygt á, at ein kennir gongdina í i, sjálvar hovuðstilburðirnar. Málið varð reist í 1933 gjørt, minst til »før blev tað, du »Dagblad« Tað galt ikki bert havnabygging - og sent býráðnum. men eisini skipabygging. Tí bræv- ið, ið varð sent byrådnum, var ikki bara eilt uppskot til havna- gerð á Veslaruvåg við hjålagdari skitsu, men eisini ein áheitun á býráðið um at fáa setta á stovn eina skipasmidju á lí stað, har hon nú, fýra ár seinni, verður bygd. Vit roknaðu við, at skipu- smiðjan ikki hevði fulllrygg arbeiðislíkindi fyrr enn hon varð vard av einum góðum »dekk- mola«, Hvussu málið varð undirtikid av býráðnum framgongur av fylgjandi uppriti, ið stóð her í bladnum 16. jan. 1934: >... Eitt stórt mál var fyri, umsóknin frá tí socialdemokrat- iska felaginum í Havn, og sum hevur verið umrødd, og hevur staðið in extenso her í blaðnum. Henda umsókn var úlsprottin av hugsanini um al fáa nakað sett í verk til frama fyri fólkið her, hvar altíð ljóðar um ar- beiðisloysi. Eina sovorðna um- sókn vóru sendararnir vísir í, at okkara byråd einmælt vildi styðja við al gera all, sum hig- anifrá kundi gerast hesum máli til frama. At umsóknin vildi finna vinir niðri í rikisdegi og í ríkisráði, ivaðust teir ikki í — ivasi og ikki enn. — Men vit fingu ill- gruna, tå hetta mål varð beint í havnanerndina, og nú gongur sjón fyri søgn! Málið varð nú á fundi borið fram av Johs. Q. Joensen, og hann greiddi frå, al nevndin ikki kundi viðmæla bygging av garðinum (»molanum«); {í nevndin hevdi saman við verk- froðingi FisherSimonsen — framtíðar gjørt uppskot til eitt havnaverk, og inn í hetta vildi garðurin ikki hóska. stoð fyri skip høvdu vit leingi annad var, at eina sleipu- haft tørv á, og kent saknin av, ti hon vildi virka, at skip komu higar al gerast við — (og so inn Skalafjorð at liggja ?). lað aftur á Haraftur ímóti hevði alls ongan lýdning fyri okkum, al skip kundu liggja her á vetri. — Annars meinti hr. Joensen, al úlrokningin av kostnaðinum iva- ikki fullfíggjað, har leyst var mundi nokk vera gloymt eilt tveytal frammanfyri leim 450.000 — tað hóskaði vist betur. Poul Niclasen helt lað heill skeivt av nevndini, soleiðis vera sum Johs. Joensen greiddi frá, beint at koyra eina sovorðna sak frá sær ultan gjørla at fáa greiði á, hvorjur møguligleikar tað hevði, og hvønn tydning fyri bý okkara peningaliga sæð, tað hevdi. Hann framhelt, at býráðið hevði tann pliktan, gjøgnum samráð við V. B. V. al fåa so góða greiðu sum møguligt á, hvat gerast kann og má. talaði J. fyri sakini frá okkum Sjålvsagt Mouritsen hansarn parlamonnum. Niclasen mælti til, at málið varð tikid uppaftur beini í nevnd, sum skal og samráðast við verkfrødingin á VD. V. - Hvussu so verður, stendur ókunnugt fyri okkaru eygu. Vit hava ikki sjálvir tann neyðlurviliga sakkunnleika, men blaðið einum og stendur sjálvsagt opið fyri hvorjum, sum hevur nakað al sign lil upplys- ing hesum viðvíkjandi. Og byråd okkara, fólksins valdu menn hava íkki loyvi til al vísa hesa sak frá sær, um hon er | Men eill var at hava eitt ynski, verd at verða framd,« Og í 4 ár hevur málið sovið sín fasta svøvn í havnarneyndini. Hvi? Tá »Dagbladid« síðani skrivar: »Høvdu teir menn, sum eru fyrisprákarar fyri hesum, við samráðingum við leir sum hava við havnina at gera, komið fram við og greill frá hvat leir hildu vera rætt at gera, í staðin fyri á hvørjum goluhorni og í nær- um hvorjari smidju, at dríva eina sterka agilasjøn móli havnarneyndarinnar ætlan til vidkan um koiplåssid, so var ikki so nógv al sagt lil tess, um nakað skil var á leirra upp- skotið. So er skotið (Snikkarastovu-projektið, hertil at síga, at upp- sum byråds- og havnuneyndar- Wenzel lað) almannakunnugl her í blaðnum. Vit bladnum« til at fara Gil býráðið limur Petersen hevur skírt hevur verið gjort kunnu annars ráða >Dag- ella havnanevndina, sum leir siga seg al hava gingið uttanum, og fáa loyvi til at lesn skrivilsið inn, hesum máli ið. vit løgdu viðvíkandi. Har vildu teir m. a. sæð. ul við af bygt eina lítin havn á Veslaruvåg, vildu vil har Angið pláss Íyri ea. 30 skipum á sjónum og einum 16, ið kundu slaðið uppi um velurin á sidusporum, ið kundu gjørst frá skipasmidjuni. Roknad varð við, at barn tey 25 skipini, ið hoyrdu Havnini til, kundu, um givið arbeið- 90.000 kr. heita fekst í lag, grunum ber Oo. u. meir árliga bara í arbeislonum. (Meira.) Sóknarstýrisfundur á Tvøroyri Um klagn yvir sókuarstýris- valið hin 6. Í hesum. Sóknarstýrislimurin keypmadur ein Gudmund Mortensen, sum cr av klagarunum, greiddi frå sin- ari støðu. Høvudsalfinningin var, at frågvin Rosa Jensen og Carl Øster vóru sloppin at velja. verið meginpartin Tey hovdu av árinum niðri í Danmark. Annar látturin í klaguni var, al kommunukantérid var slongl seinasta dugin, valskattur kundi segði so nøkur rindast. Hann orð um at fáa skallin niður i kommununi. Vinnulivid var ov mikið trykt av lí hogn skattinum (tær stóru forrællningarnar eru við skutlaneyndaravgerð slopnar niður á 0 kr. í skatti; eitt null, ikki so frætt sum hundaskatlurin, ikki vera kann drepandi. Tíð- indam.). Sóknarstýrisl. H. J. Lind- heli, al bíða við at:úttala seg til málið kom berg hann vildi aftur frá valnevndini, ið skuldi fáa klaguna til viðgerðar. Formaðurin helt, at hann og hansara menn høvdu sjålv- andi einki ímóti nýggjum vali. annað var, hvat ið lógin segði, Í hesum tilfelli málti lógin ganga fram um ynski. $ 5 í lógini sigur, at bert hann, sum hevur ógoldnan skatt fyri forfallin ll av lí 1937, sum er út- pantingar, kann stríkast fyri árið góðkenda vallistanum, Vallistin skal skrivast eflir skatt- alistanum fyri 1936 sum grund- arlag. Harra Carl Øster og frúgvin Øster vóru bæði á skattalistanum 1936 vallistun. $ 5 sigur, al tå ið val og eru soleiðis komin á listin hevur ligið åsetta tíð til eftirhvggjan og valnevndin hevur ræltað hann sambært møguligar klagur og alfinningar, verður hann at:galda árið eftir, Tann talan er hevur vallisti, ið um, ligið frammi og er góðkendur uttan mótmæli frá nokrum og er soleiðis galdandi fyri árið 1938. Tíðin Gl mótmælir við- víkjandi, at onkur meguliga av fyrstan líð ikki er komin á listan sambart vallógina, er farin. Klagur og mótmæli hesum spur- inginum viðvíkjandi kunna ikki viðgerðast aftaná at freistin fyri hesum mótmælum er úli og listin er settur í gildi fyri hetta árið. Tað, ið vil statt at hygg um hesir um- lalaðu so hava sja eftir, er, nakran skatt fyri 1937 ógoldnan áðrenn viku Tað teir ikki, og kundu teir so statt persónar høvdu til ålpanting forfallnan dagin fyri valdagin. hava ikki stríkast av tí góðkenda gvlduga vallistanum, sum fleir vóru komnir al standa á. Hill, sum klagað verður um, nevnilign, at:kommunukantórið at siga lil: Morten ónskvoldið skuldi vera læst, er Valnevndarformaðurin boðaði skrivara Poul Øster at gera ein Morlensen lista yvir allar á vallistanum, sum ikki hovdu goldið teirra til úlpanting forfallna skatt fyri 1937. honum kl. 6 avgreidast Tað sigur seg sjálvt, at skrivarin ikki Listin skuldi hoskvøldiød. kundi gera hetta uttan at'fåa Á arbeiðsfrið, ið ikki gavst við al hava konlórið opið sum vanligt. Annars er at síga, at tað ikki er noktað nøkrum at betala skalt ið skrivarin ella sóknar- stýrislimur hevur vilað av hevur haft skattabelalingarorindi. Slapp onkur ikki á kommunukontórið við sínum valskalti seinustu dagin tað hevur annars verið góð tíð at betala skatt har — kundi hann t. d. vent sær til forman- nin, ið var heima allan henda dag. Í lógini stendur einki um, hvussu kommunukontórið skal haldast opið. Tað var sjálvandi betri, at tað var opið. Men skuld- lað ikki var opið inn fyri, al sum vanligt, hevði valnevndar- formaðurin. So statt kundi heldur ikki viðvíkjundi hesum í klaguni sigast, ul tað er lóglig grund til Men valnevndina. málið Hon at umsloyta valið. skal jú (il kann so verklera seg« sum lað eilur á hálvforoyskum. | Joen Nolsøe sóknarstýris- limur tók undir við G. M. og segði seg at vera fyri nýggjum vali. Hann fanst at, at menn vóru krediteradir fyri skatt 1937 og korlini høvdu eftirstødur fyr eldri år. v Á