Sosialurinarkiv
Sosialurin 1938-03-26, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 26. mars 1938síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 13. 20 oyr. á 3. og 4, síðu. i avslåttur í prisinum. Havið gevur. - >Havið gevur, og havið krevurc. Hetta eru sonn orð. Tað, havið hevur givið Føroyingum, síðan teir fóru at dríva fiskiskap við Ís- lands køldu beisku strendur, er einki minni enn ófort. Havið hevur hesa tíð- ina verið hjallur okkara. Havið hevur átt lívið í Foroyinginum. Men tað hevur so sanniliga vitað al kravt dyrmelt gjuld fyri lað, tað læt. Þúsundir av føroyskum bornum hevur havið gjørt til faðirloysingar. Hundraðir av kvinnum hevur tað gjørt til einkjur. Og foreldur gjørdi lað burnleys. Ja, havið hevur givið Foroyinginum hitt dagliga breyðið. Men langt frá hevur glig hendan gávan verið givin gleðiliga. Havið hevur verið kargt. Teir menn — hill prúðasla, sterkasta, djarvasta liðið, landið fostraði ið lesdu frá landi vár eftir vár fyri at flyta heim veiduna, ið kravdist fyri at halda landinum uppi — teir vóru yvirhovur úlslilnir um hálvan aldur — á bestu árum, sum líkið verður til — um havið eirdi leir so leingi. Aldri gav havid fiskimanninum sjålv- um so mikla gåvu, at hann ikki noydd- ist at stiga á skipabunka, til hann gamal og ússaligur vegna skipatrot målti víkja fyri hinum unga, sterka lidinum, sum tey ringu livilikindini á landi troðkaðu umborð á fiskiførini. Men mongum varð ikki lagað at slíta hálvan aldur — havið tók teir. Tað kravdi síni offur. Og mangan var tað so, at tá faðirin fall, lá havið tók hann, málti sonurin, so skjótt hann var leysur av skúlanum, stíga í somu sligini — og stundum eisini falla fyri somu fíggindahond. Ein horð lagna! Ein ræðulig lagna! Eitt sjáldan ár, eilt eydnisár, tá havið einki monnaliv kravdi av fámentu tj60 okkara. Fleiri, nógv fleiri eru tey árini, lá tað rændi ikki bert eina — sum so ofla — men fleiri skipsmanningar og legði eina lunga, nívandi sorg, so tað neit at merginum, niður yvir fólkið, ið heima sæt, og sjófólkið, id aflur kom — ta ferðina! Fyrst í mars mánað leikaði ódnin í við Íslands strendur, lítið hevur góðveðrið verið har í vár, og eitt fyri og annað eflir komu fiskiførini heim aftur til Før- oya, meir og minni sordud og við ålud- um seglum. Eitt skipið hevði sum vit áður hava sagt frá, mist (veir ungar menn. | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, | Við størri lýsingum fæst | Havið krevur, Alt í einum seig étlin inn at fólkasálini: »Hava tit sæð tud og lad skipið ?< vórðu fiskimenninir spurdir. Og leir søgdu frá skipum, teir høvdu sæð. Skip eftir skip kom heim aftur ella læt hoyra frá sær. Tó, ikki var frætt frå ollum enn. Spakmælt men åhaldandi, ja, nærsagt hvar tvær menniskjur hittust, varð nú fregnað : »Er nakað frætt frå »Elsu«, »Godthuab« ella »Fossanesi« ?« »Elsa« kom inn á Ovggjarnar, og »Godl- haub« boðaði frå, at hjá teim stóð væl til. »Er nakað frætt frå >Fossunesic,<ljóðuði nú manna millum. Og sum frá leið minkaðu vónirnar um, at helta skipið við síni úrvalsmanning skuldi spyrjast aftur í aftur. Øll gørnini hjá lí høvdu slaðið síðan frammanundan ódnini, og skipið kom ikki til tey aftur. — Ullan úrslit varð leitað eftir, Fossanesi“. Vónirnar fyri, at tað skal spyrjast aftur í aftur eru ógviliga smáar — ja, ongar. Feigdarbod eru eingi komin; men korlini rokna allir Foroyingar við, al oll manningin á »Fossanesi« er tíkin av hinum aldri eirandi havinum. Teir, sum fórust við >Fossanesic, leir sum á hesum sinni máttu lata lív í stríð- num fyri at halda landi sínum uppi og veita sær og sínum hitt dagliga breyðið, vóru: Ole M. Joensen, Klakksvík, skipari, 33 ár, giflur, 2 born. Meinhard Johannesen, Klakksvík, Í. bestimaður, 35 ár, giflur, 2 born. Tummas Johannesen, Klakksvík, 39, ár, giftur, 6 børn. Og sonurin Thor- mund Johannesen, Klakksvík, 17 år ógiflúr. John, Reid Joensen, Klakksvík, motor- passari, 29 ár, ógiflur (bróður lil skiparan). Joen P. Petersen, Nordovri, 33 ár, giftur, 2 børn. Joen P. Lervig, Lorvik, 34 ár, giftur, 4 børn. Theodor Lervig, Lorvik, 24 år, ógiftur. Karl Í. Toftenæs, Lorvik, 27 år, ógiftur. Joen P. Høgnesen, Lorvik, 34 år, giftur, 2 born. Absalon Vatnhamar, Lorvík, 48 ár, giftur, 8 born. Axel Lervig, Porkeri, 31 ár. giftur, 2 børn. Axel Dahl, Oyndarfirði, 28 ár, ógiftur. Jacob E. Jacob- sen, Hvalvík, 2. bestimaður, 34 ár, giflur, 2 born. Poul E. Samuelsen, Stykkjunum, 27 ár, ógiflur. Mortan Holm, Argjum, kokkur, 28 ár, giftur. Simon Niclasen, Gjógv, 33 ár, giftur, 2 born. Jón Magnus- son, Havnarfirði, 57 ár, giftur. Gudmundur Johs. Gudmundsson, Havnarfirði, giftur. | pr. Stk. | hostar kr. 1,50 fjórðingsarið | verður biiugt á tapi, og vit kunna Óttast RODURSKAP!I posthusinum, brævsauvnarstødum R Porto. Blaðið 12. årg. Stjórnarmenn i Spania standa nú fyri endiligum fyri, af um stutta tíð er demokrati og frælsi at hugsa, liva og arbeiða eisini strikad í Spaniu, eins og tilfelli er i øllum diktaturstatunum. Við herðinum í rygginum gjørdi Franco uppreisn móti | leirri demokralisku á lógligun hátt settu ríkisstjórn. Við at kalla við berum hondum og einum undrunarverdum dirvi og áræði | fekk ríkisstjórnin sell sleðg Í | Francos hertoku av demokrut- | inum. Og eru fleslir menn á einum máli um, at um Iysk- land og Italia ikki høvdu lagt uppí vid Franco, vildi hann í dag verið við undirlutan, ríkin út avlandinum ella honødur sut eiðsbróturi og landsus Íkjal Í á í tc Í t s19ast kunn við ordum, ut dik talorarnir í Tysklandi og Italia ótarnaðir skulu hava fingið loyvi | Hl al geva uppreisnarmønnum herfólk Og krigøsambod til at knasa demokruliið í Spania meðan tev sokalluðu demokrat ísku londini ikki hava vilja rætt stjórnarmønnum eina hjålpandi hond. Tvorlurímóti: hesi >dá kistu demokratiini«, st matur maður skírdi ley, st harðastu slraff á fyri sínar íbúgvarar, um teir váddu sæt at hjálpa demokratinum í Spu- niu. Samstundis sum Hitler boðaði | frá voldlaking av Evysturriki og Czekoslovakinum gjørdi hann kunnug!, at nazisman eisini måtti hjálpa France | Og hann hevur hildið orð hin rodni; hevur in her Í ill std | VS mólsleøðumonnum í Eysturrík sum hon gjordi í Tysklandi. 30.000 og ein heilan flota fullur av leim modernastu Konkurrence. | Der udskrives en offentlig | Konkurrence om Tegninger til Hustyper for mindre Jordbrug. | Program for Konkurrencen ud- leveres fra Landbrugskontoret Tórshavn. Forslag skal være indleveret til nævnte Kontor senest Mandag den 25. April d, Á. For de bedste Forslag udsæt- tes 3 Præmier, 100, 75 og 50 Kr, Eventuelt vil der yderligere | blive indkøbt Forslag til 25 Kr, Tórshavn, den 26. Marts 1938. Landbrugsraadet, | vápnum og eitur ogspreingieyni hevur hann senttil Spania, beint fyri nøsini av Fraklundi, Eng- landi og allari teirri demokrat- A ! isku verðini! Hesa hjálpina fær Franco frá Hiller. Mussolini er honum ikki minni hollur. Hann sivist al hava sent vvir 100.000 kríuus- menn til Franco, síðuni kríggið byrjaði Nú darra fjarritini í hverjum líma við boðum um, hvussu ( Isku og tysku krigusvåpn- io og hermenninir reka stjórn- r stødu frá slødu. Ne r Spania! Neyður verðin! Chamberlain talar Í par- lamentinum um Onglands rr e4g uttanrikispulitikk. Í stórum spenningi hava sær- ga tey europeisku stórlondini | 10 eflir leirri lulu Chumber- lain seinasta hósdag skuldi halda í enska parlamentinum um Onglunds stødu til teir lýdningarmiklu spurningar, ið nú eru uppi landanna millum. loðini Í leim ymsu løndunum hava framsett gitanir um, hvussu ensk íkisstýrið vildi stilla seg, ávís lond vórðu álopin ella ivass] ou hottad Í talu síni segði Chumberlauin, Ongland fyrst og fremst vildi frið. Men um lond, sum Ong- land (ryggjudi, vórðu ålopin, so vildi Ind sjálvandi verja tey. Eisini vildi Ongland fara í her- nað, umnukaruav ríkissins lands- lutum varð álopin ella fyri hvassari héttan. Og Ongland vildi eisini verja sínar handils- inleressur. Hann helt, at landið mátti Í gerast so ål, at lað kundi verja seg móti & einum og hvorjum ålopi og sjålvt gera mólálop. Fólkasambandið javnmetti hann við ein sjúkling, sum Ong- land målti gera hvat tað kundi fyri at grøda. Og talaði hann síðan um, hvussu hann helt vera best at fáa tað aftur til lað, ið ætlanin var við tí av fyrstu bond. Røda Chamberlains varð væl fagnað yvirhevur í purlament- inum.