leygardagur 21. mai 1938síða 1

SOCIAL DEMOKRAT FRÆLSI 20 oyr. á 3. og 4. Nr. 21. | | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 : sidu avslåttur FØROYA: oyr. å forsíðuni, Við størri lýsingum fæst Í prísinum. JAVNAÐUR Leygardagin 21. maí 1938. BROÐURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf. og skrivstovuni. | 12. árg. Porto. Blaðið 143. Hugsjónirnar bresta - og menniskjaættin kastar hitt menniskja- liga yvir borð fyri at kunna liva undir og góðkenna tær rovdjóralógir, ið ein- stakir yvirgangskroppar hava rist yvir verðini. Tå ið 1918 aldarbardagin, og stovnað varð kanónurnar tagnaðu áftaná hin herviliga verð verðaldarstýrið, sum summi kallaðu fólkasambandið, tå var tað líkasum, at verðin kendi eina friðarstjórnu bróla seg igjøgnum tey tjåkku krútroyk skýggini, ið sum ein dómadagur fjaldu allar lívsvónir fyri manna- æltini. Oivad fleiri við honum droymt um, at fólka hevur Wilson og sambandið skuldi verða tann slovni, sum kom at orka al binda niður kríggsrovdjóralynd N ið, sum gjøgnum allar (fir, ið mannaættin hevur verið Lil, hevur verið hin stóri helvilis brandurin, hvar framburður, menniskjulukka og bróðurskapur hava verið uppkolað. ()c bandið á deyðastráð, um ikki »likarin«, vera, at fólkasam hevði kann ikki verið komið Clemenceau, Poincare og aðrir hovdu verið so blindaðir a hati og hevndarlysti, tå ið teir gjórdu versaillessemjuna, at hesin såttmålin hátti Tyskland sum eina »pariu« millum Tyskland, hill ríkið heimsins tjóðir. stóra sterka og dúguliga rænt og bokslað niður! Tað var ikki logið, at fantasturin, hin villi og haftleyst Hitler, fekk hilt annars siðiliga og viluga tyska fólkið at til af og hoglmentaða » fylkjast um seg lýna versaillessáttmálan og dubba seg við hevna fyri al lond, ið jørdu henda såttmålan. Hevnd bók ollum djevlaskapi inn á ley Sseð » Hitlers er sogd í hansara Mein Kampf: Frakland skal knasast, hilt stóra russiska ríkið kal verða skert fyri sínar bestu skal lutir. Tyskland erða verðaldarmaktin, sum oll lond skulu boyggja seg fyri! Hesin yvirgangskroppur saman við hinum ikki minni kríggsóða diktatorinum Mussolini hava nú til fullnar nátt hilt fyrsta málið: it knasa fólkasambandið. Syrgju isl hevur verið at sæd, hvussu lella fólkasambhand, ið var stovnað til at verja rælt og rætt erð yvir fyri leimum smáu og Imóli teimum stóru, yvirgangs troppunum, valdsharrunum hetta eft IVUSSU samband ók hæli, tá ið Japan leyp á hill verjuleysa Kina, tå ið kriggs Mussolini valdlók læt týna hilt øldar- djevulin Abessiniu og gassbumbur og kanónurnar gamla keisararíkið, lá ið sami Mussolini og Ilitler saman við leigusveini teirra, eiðsbrótara- bróðurmyrðaranum fólkavaldið í num og Franco lupu á Spania, og lá ið nú Hitler seinast við vold tók Eysturríkið. Harmi- ligt munni, ið strevar ímóti rættferð, at gráta yvir hjá hvorjum frælsi, bróðurskapi og menniskja ligheit. Tungt at noyðast at ásanna, at nå á foldum er hin ráa maktin hægsti rættur, einasti rættur. Slørri sorgarleikur, dapr- ari »tragedia«, er ikki farin fram á lí poliliska leikvollinum enn lann, ið hendi í seinastu viku í Fólkasambandið heldur takast til Geneve. råOsfund, Stoða skal abessiniaspurningin og spania spurningin. Og her hendur ta0, sum aldri vil vaskast av aftur lí stóra enska ríkinum, líka so lítið syrda sum av lí í broknui franska ríkinum Enski umboðsmaðurin skjýlur uppá al góðkenna Mussolinis valdferð Fransurin tekur undir viðhonum! | á ið so móti Abessinia og hin abessinski keisarin vísir á, at stríðið í Abessiniu ikki er liðugt, at:Mussolini bert hevur minsta parlin av Abes siniu Í sínum hondum, og al tað er fólkasambandsins skylda at koma Abessiniu sum lími av fólkafelagnum til hjálpa lá fekk hann ikki annað enn eitt geisp til andsvar frá ti høga enska manni. Aldri hevur nakar atburður hjá nokrum enskum statsmanni selt so stóran blett á æruna hjá lí enska imperiinum sum hetta søguliga geisp, og sjáldan talað átrúnaleysur sum hevur nakar statsmadur so veikur, so hin franski uttanrikisministarin Bonnet, tå ið hann góðkendi støðuna hjá tí enska umboðs atburðurin talaði manninum. Ikki var frægari, tá Kinamaðurin heill og vituga fyri at fån hjálp móli Japans valdsferð, hansara ley vóru Men orð fullu í goddajørd. fryst ihel av åhovrarunum. eina syrgiligast var, tá ið Spania bað felagið, um tað ikki kundi bein- uttanríkisministarin fólka leiðis hjálpa teirri lógligu ríkis stjórnini í Spania móti italskum og lýskum álopum, so lað tó fyri dýrar sakir skyld málti av laka bannið ímóti, at vápn verða seld ríkisstjórnini, meðan upp reisnarmenn fáa vápn og her fólk, so nógv sum teir vilja hava | frá Malin og Tysklandi. Eisini orð Ongland og Frakland sogdu seg ikki at hansara fullu í gaddajorð. kunna broyta sloðuna. Einasti maður, ið tók undir við ríkisstjórnini í Spaniu, var um Ruslandi, bodsmadurin frå Litvinow. Meðan út um hesi tíðindi varpaðust heimin, og allir friðar vinir og allir rættferðshugaðir líkasum deyðs menn kendu skuggan leggja seg yvir alt, sum >! i - rættvist var aðalt og háborið og her foldum, ljóðaði fagnaðar rómurin yvir diklalurlondini, og Hitler sum sigursharrar, ið oll verðin kendu seg > Mussolini og lå skelvandi leit orkað al á knæ fyri. hovdu sett maktina í sessin hjá rætlinum, rætlferðina hovdu teir býtt um við valds ferðina, krigøsklokkuna høvdu teir hongt upp íslaðin fyri friðarklokkuna, Tór gudur var komin í hvíta Krists stað. Ráns og kríggesmannaroddin ljóðar nú, og allur heimurin skelvur. Fjallatalan er vorðin brotsverk ímillum leir, ið stýra londum. Tí er helheimur fyri stavn, og ragnarokkur vísur, um ikki javnaðarmenn og allir sannir demokralar orka at sturta leigisveinarnar hjá rustningskapitalinum, sturta teir frá stjornarpøllum og sjålvir taka við róðrið og stýra føstum Påvin góðkennir framterð og atburð Francos, Uppreisnarmannsins. Tað skuldi verið óhugsandi, ein skuldi kunnað forsvorið tað, at påvin, hann sum gevur seg út fyri at vera statshaldari hjá honum, sum hildið hevur fjalla taluna, og sum er hin hægsti umbodari av rættvísi, at hesin vstalshaldari Krists« fór at lysn signing og góðkenning yvir Franco, yvir valdsharrarnar av eill Men rotun lí spanska fólkinum, yvir meinsvorið ránsmannalið tað er hent. So djúpar hevur maktgirndin, rikidømis girndin, hin verðsliga berglaking innanfyri pávakirkjuna tí al tað er Francos lyfli til pávans, at kirkjan skal fúa alla sína Einkarsøla fyri óld) »Ssyanmpur« | glasull. læst vegg- og Eisini | veygklædning. Telf. 337. middag. Konsultation torievejen. Johs. A.s Dansk Glasuldfabrik og Aktieselskabet for Kemisk Industri. GLASULL er avgjørt besta og biligasta tilfarid til »isola- ”— sjøn« av hilaverki. Hann, id setur upp hús, eigur at nýla olasull sum innskot móti kulda og fukli. Rottur, mýs og kunnu ikki búgva í glasull, og heldur ikki trívist AKITON er besta takpap, fæst í ymiskum litum og tjúktum. gólvpapp. AKINOL Asfallemulsjón í »pastaform« er besta smyrsil móti fukli og vatni. Avbera gott til betongveggir. AKINIT plåtur, ið gjørdar eru av vidi, sum er »impregnerndur« er besta tilfar til loft og Hjá mær fæst hella o. m. a. Gerið so væl, spyrji um tilfar og prís. JOHAN ZISKA pressuðum knústum Telf. 337. | Øjenlægen træffes i Thorshavn fra Lørdag den 21. Maj Kl. 10 For- Jacobsens Ejendom, Sana- Østerberg, Dr. med. = A, T. = er tykkara forrættning, arbeiðsmenn og fiskimenn i Froðbíar sóknar kommunu. Við hverjari krónu, tit keypa í A. T. styðja tit A. T. og arbeid- í araklassans sak. Hver arbeidari og arbeiðarakvinna eigur at siga vid seg sjálvan: Eg vil ikki vera svíkjari av arbeiðaraklassans fyritøku, men skal royna at keypa Í A. TV, | sigrar arbeidaraklassin ! jord, alt sítt rikidømi, alla sína | verðsligu makt aftur, um upp reisnarmenninir sigra, lað er hvorjum skilamanni eyðsæð. Men vita skal påvin og påva- kirkjan, at lílíkar verðsligat gerðir, lílíkar beistagerðir móti frælsi, javnað og bróðurskapi, moti rættinum hjá lí minna manninum at: fáa fullan rætt at liva her á foldum lað hevnir aftur, ja, lann dagur vil seg koma, tå påvakirkjan skelvandi vil iðra seg yvir at hava lýst signing yvir Francos djevlaverk svikið allan og harvið sannan kristindóm. | | Bert við at standa allir sum ein Bilóhapp i Vágum. Seinasta månamorgum við Rasmus- lastbili Sandavágs. åttatidina fór Jarvild sen úr Seyrvági við fólki til nakað fullum av Nú vegin hann kemur fram á móti Valnsoyrum fer bilurin at skjótast so undarlige frá jagara til jagara, og endin er lann at bilforumaðurin missur ræðið yvir vogninum, og hann koyrir út av, oman í hagan og umkoll, har lá hann! Summi av manningini syftust langan veg burtur frá, meðan onnur lógu