leygardagur 10. september 1938síða 1

FRÆLSI Nr. 37. | 20 oyr. á 3. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | og 4. síðu. avslåttur í prísinum. -FØROYA- Vid størri lysingum fæst | Leygarday SOCIAL DEM JAVNAÐUR in 10. september 1938. KRAT BROÐURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 12 ár JÁ . TI 2 . . og skrivstovuni. Telf, 143 „Dagblaðið“ ber til at vilja krøvum sjóndar lyndi til at spjaða Feroyingar i teirra = viðvíkjandi Veiðirætti við Grønlands fiska- ríku strendur. Frá fyrstu stund, vinnuflokk- urin sá ljósið (her á landi) — (6, hann var ringur al draga fram fyri dagin í sínum rætta skepilsi — hevur tað verið hansara særmerki at nýtt stór orð. Ræduligt buldur og brak um alt og einki. Og tå tað so bar at royndarstundum, ja, lá hann, tå var einki eflir Nakað rslit ella nakar vilji Gl atskapa rslit til varv {lan tey lómu orðini. landsins og fólksins rama, kendist onganlíð aflan- yri dunini frá hesum monnum, ) raskastir tykjast vera oman- ri hálsvolin. Einum rennur í huga, lá hann hvussu vinnuflokksmenn blað mun lil hvørja sak teir berja í sær, leirra leika í — ullan og lí einstaka tilfellinum — hitt svamla orðfellið: >Stór orð kunnu ræða ein dára; men ley fylla ongan sekk le vinnuflokksmanna altíð hin Framferð r kronisk. Hon er uma: stór orð og mikil larmur, ingin hugur til sjálvir at úl- nna nakað í royndum, og síðan stórum ftur ein skolan av yrðum og stundum ljótum yvir ;dugnakroppar, id aldri eftir vinnuflokksmanna tykki — fåa nakað av skafti. Ella, um leir fáa útint nakað, ja, so kann ein vera vísur í, at vinnuflokk- urin setur sítt slempul á tað: påra galið! Lat okkum koma til. Vit vilja Føroya bjarging! 0. s. fr. er niðurlagið. Hvussu hava vinnuflokksmenn gø »Dagbladid« ikki deilt yvir, it statur og løgting ikki í nóg lóran mun stydjadi vinnulívið, ð var við at fara niður fyri. Og lá so stalsministarin bjóðar vinnuflokksins formanni at koma i nevnd fyri at kanna viður- og gera ljórnina um at fáa avhjálpt tey kiftini uppskot til brek,ið funnust, og sum tarnaðu innulívi okkara at trívast í tann mun sum krevst, um fólkið skal havn góð livilikindi her í oyggj- um okkara, hvat hendi (4? Jú, ella vinnaflokksins hvorki minni enn at meir formaður, ið øtvað vil verða roknaður fyri standa nakað frammalaga "| vinnulfvinum, segði nei til at laka eina hond i til upphjålpan av livikorum Foroyinga — hann vildi ikki vera við í nevndini. Stult og greilt. skuldu fara lil veljast av Dan- markar at tingast við stjórnina Tá menn løgtinginum at um nýggjan finansplan, leikaði vinnuflokkurin í sum óður. Hann heyði eflir tingmannalali sínum rætt til at fána mann í nevndina, og hetta 2 menn — ikki var sjálvandi ravruskandi galið — fleir vildu hava mann i neyndina. Aflanfyri leir slóð jú so gott sum alt Foroya fólk (1). Mangur maður var bilsin. Vildu liga fara í holt við at dríva ein vinnuflokksmenn nú endi- landsgagnligan politikk ? Mundi tað vera ? Ella lá kanska nakað av teirri vanligu vinnuflokksku berokningini aftanfyri her eisini? Teir fingu mann í nevndina vid at geva seg í hóslag við Jóannes bónda Patursson, ið eingin reiðiliga vil kennast við í foroyskum politikki nú á døgum sum heldur ikki er logið. Og úrslilið, ja, tað kenna oll. Tað er hin beini vinnuflokks- tráðurin; har er ikki so mikið kuril á. blaðið so »Tad vóru ikki bert vit, sum ein So kemur erpið fram: sum vóru forvitnir eftir at siggja, hvat »Føroyn Social Demokrat« gera um tann fór at við lelegrammini vgóða finansplanin« og nei'ið í Gronlandsmálinum.< Hetta blaðið koma fram við dagin eftir, at vágar sær al tad hevur borið fólki eitt nær- sagt einkisigandi lelegram um finansplanin. Tað ikki so mikið sum nevnur eitt einasta tal og enn minna bert á leið, hvussu nógvar pengar finansplanurin inniheldur. Ja, blaðið hevði likið telegrammið við, tað var eisini alt. Ikki so mikið sum eilt orð hevði lað til ummælis av planinum, burtursæð frá nokur fáum reglum, ið vóru slongdar inn á 3. síðu, og sum kundu borið navn av ollum øðrum ultan einum ummæli. Men nakrar dagar framman- undan var 'bladid stórorðað — har vóru eingi smøl stød — lá tað við bragdi risastavum segði frá Jóannes bónda Paturs- sonar, tå hann ikki vildi tingast um tflfkt sum ein finansplan. Men tað er blaðið gamli sjålvstyrishøvdingin steig ikki so logið, at frøddist yvir, at hin 2 á goluna, sum vinnuflokkurin hevur roynt at slóða. Teir hava so sanniliga eisini verið forvitnir eftir al sæð, hvat halda vit fóru at um svarið frá Stauningi viðvíkjandi síðstu Gronlandsumsóknini. Helta halda vit vera væl so »søkt«, ti vinnuflokksmenn, sum vilja standa í fólkaeygum við í minsta lagi nakað av g politiskum skili, måltu kortini kent javnadar- manna støðu í hesum máli, um leir annars góvu javnaðarflokk- lítið far í ikki inum aðrar málar, hval ein júst kann siga, leir hava gjørt. Um leir ikki vóru greiðir yvir, at foroyskir javnaðarmenn hava tíkið so horð tok sum nakar her á landi fyri at veita sjómønnum okkara tær sómdir í Gronlandi, sum alt Foroya fólk heldur leir hava fullan og sólakláran rætt til, so måttu leir korlini vitað so mikið sum, at stevnuskrá javnaðarmanna byrjar við sjó- vinnumálunum, og at fyrsta punktið er hetta: >Javnuðarmenn skorða á av 1) Fullan Gronlandi.c Hetta flokkinum so ollum alvi fyri: veiði- og virkisrætt í vinnu- mátti t6 sagt mikið, at hann ikki hevði særligan orsaka til at vera forvitin eftir at síggja, hvat vit fóru at síga til Staunings noktan. Vit vilja sláa fast, at higartil fólk staðið síni krevjing um hevur alt Foroya snmeint í fiskirættindini = við Grønlands strendur, og !að skal »Dagbludid« viln, at er tað nú farið at royna at lemja sundur henda sam- einda bålk, so er tað als ikki fyri at fremja málið, og vil kunnu væl siga, at so er lað einans fyri at kráma sær nakrar atkvoður til valini næsta ár. Men »Dagbladid« her land so salt, sum hevur byrjað eitt fyri okkara meint skaðaverk, so satt vil »Dagbladid« fáa at kenna, at ein so lág og beroknandi fram- ter) eyguni á fólki, ið higartil hevur einans kann lala upp sæð ålvara aflanfyri oll tey stóru ordini í vinnuflokksblaðnum. Ogikki skal tað heldur eydnast Foroyingar á leim at spjaða hesum umráði. Vit javnuðar- menn vilja vera líka so treystir og áhaldandi í krovum okkara um at fáa fríar ræsur við og í Grønlandi, Bekendtgørelse. Det bekendtgøres herved, at Patien- ter, der ønskes indlagte, røntgenfotogra- ferede, eller lysbehandlede, maa være i Besiddelse af Kaution fra vedk. Sygekasse (evt. Forevisning af Sygekassemedlemsbog) eller fra den, for hvis Regning Patientens Indlæggelse eller Behandling finder Sted. Patienter, der ikke er i Besiddelse af saadan Kaution, vil paa eget Ansvar blive afvist. Thorshavn, den 19. August 1938. Drouning Alexandrines Hospital. Um miðjan seplbr. byrjar Feroya Kol a/s ta nýggju rationellu koladriflina. Få kunnu Feroyingar fáa alt lað kolið, ið teimum og prísurin verður læðkaður. Eingin ovnur, komfyrur ella grúgva eigir hereftir at brenna annað enn foroyskt kol. Eingin slupp eigir hereflir at fara til sjós uttan vid foroyskum kolli. Tí: tað er ein gava av ómetaligum virði, náttúran hevur givið okkum og sum, beinleiðis ella óbeinleiðis, kann koma at hjálpa einum og hvorjum Foroyingi langl, ikki minst teimum, sum sekja sjógvin ella skulu søkja sjógvin — fyri land leirra. lí: lad tryggjar okkum brenni í Foroyum — bæði til heimini og til skipini hvat id so skuldi hent úti í verðini. Tí: við al slyðja hesa fyritøku og brúka kolid úr okkara jørð, lá nylast vit ikki meira al senda 0. u. '/, million tørvar, egnu kr. um árið út av landinum. — Og hvat týðir ikki bert hetta fyri okkum oll? Pí: tað er gott, bíligt brenni og sera reinligl. — Tað dålkar alls ikki hvorki kok, lugar, ovn ella kamin, og — tað er før- oyskit kol. Ti: Stutiónin á Drellnesi opnar møguligleikar fyri stóru og fyri fyrstu ferð í Foroya søgu rentabla trolaradrift, fabrikks- drift o. a. Tað er eingin arbeiðari, keypmaður, fiskari ella bóndi, sum ikki av allari megi eigur at styðja hesar fyri Førovingar og Før- oyar so ovurhonds tydningarmiklu vónir, ið knýta seg til statiónina á Drellnesi. Eisini lí, at: tað samstundid óivað, peningaliga sæð, loysir seg fyri oll at brúka teirra egna lands kol. Førovingar! verða tit bodnir (il veilslu, lá vissið tykkum fyrst, at húsmóðirin nýtir lað føroyska kolið. Fiskimenn! fara tit til Íslands, Gronlands ella Svalbards, tå vissid tykkum fyrst, at kokkurin hevur fingið foroyskt kol um borð. Ordrar kunnu sendast til mín — og til milt kantor í Tórshavn. Tvøroyri, hin 27. august 1938. Rich. B. Thomsen. NB.! Kol í sekkjum verður einans latið eftir nærri avtalu og prísi. Aðrenn telegrammid kom frá | at fáa vitar og kort, tí annars »Erhvervskommissionen« høvdu | var skaði fyri hond, og vit vón- vit prentað forsíðuna, og lóku | aðu, at Skiparafelagið, tá tað vit har hjartalign undir við teim | sendi åheitan sína avstað, eisini skiparum, sum kravdu at sleppa | hevdi eygað opið fyri, at vitar inn um mark at fiska í Gron- | og siglingskort frutu. Og vit landi. Men vil logdu aftrat, at | legdu síðani aftrat, at teir menn, tað var nú ikki nóg mikið bara | ið søktu um at sleppa inn um at rópa upp um at sleppa inn | mark, óivað vóru rættir menn hildu tað óðamannavirk, um vit millum skerini. Vit og vistu betur greiðu á hesum enn heimafólkið, og vit hevdu álit á høvdu vera ikki samstundis róptu upp um | tað teim, at leir