leygardagur 28. oktober 1939síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
ERODURSKAPUR
FRÆLSI JAVNADUR
Nr 43 | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, | e ar P in 0 | Kostar kr. 1,50 fjórðingsáúrið Porto. Blaðið | Fr
20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri Íysingum fæst Í i 28 kt b 1939 verður bilagt á posthúsinum, } vsavnarstødun: 13
. ' | avsláttur í prisinum | VU U . 0 er ' | og skrivstovuni, Í 12 | . art.
Ífróðramenninir
heimkomnir
ir Grønlandi.
Heimferðin við „Niels R. Finsen“
ein vandamikil ferð.
Samrøda við Ellender Ellendersen úr Fámjin.
Sum kunnugt kom »Niels KR.
Finsen« ónsdagin úr Grønlandi
førovsku útróðra-
Vit hilla lll
Ellendersen í Fámjin, ið er ein,
teim
VIC
monnunun. nder
ið hevur verið har uppi.
Hvussu gekkst ferðin upp?
spyrja vit.
Væl eflir umstoðunum. Tó
vóru vil larnaðir av mótvindi.
Var gott at vera umborð?
Nei, fuð kann ikki sivast.
Millumdekkið var óhóskandi
at nýta til fólkið at vera á. Ikki
lí, lað var nóg stort. Men luð,
sum var høvudsvansin, var, at
eingin varmi og eingin ventila
tion var. Tad var lí ræðuliga
váll og rått at liggja umborð,
so vålt og ráligt, at tað rann í
smáum streymum niður yvir ein
sum ein lá og svar. Ein kundi
støkka úr svøvni av vatnupp-
hopan undir dekkinum. Vatnið
leyp og datt niður Í andlitið.
Vil royndu al verja okkum við
prosendingum og oljuklæðum.
Men koyggjuklæðini og klæðini,
ein málti nýta á uppferðini, vóru
sjøsnumdruknað, ið tå vit vóru
komnir har upp.
Skal tilik ferð
upphaldsrúmið verða hilað
gerast aflur,
og væl ventilerað,
Hvussu nógvir bátar vóru í
hvorjari havnini, Ravns Stóroy
og Tovkussak?
Um helvt um helvt.
Gekk lað lættliga hjá monnum
ut fáa viðforið, mat, klæði, bålar,
og
salt, olju aðra úlgerð upp
úr skipinum ?
Tað Ti
ståvingin av lastini var skilaleys,
til
kann ikki sigast.
Viðurin leir vmsu skúrarnar
var dungaður í ein hurluvasa,
so tað var næstan ikki møguligt
al skilja hvort til sítt aftur. Tað
hendi, at sumt tilfar, 1. d. syllar
spurdust aldri í aftur hjá summ-
um. Allir ásannaðu, at soleiðis
kundi ikki farast fram næstu
ferð, ið farið verður upp. Tað
ræður um, at slåvingin verður
so greið, at hvert bálalagið
lællliga kann finna síni ling
aftur.
Vóru til nóg væl åtgjørdir við
mat, olju og salti?
Nei. Vil høvdu ov lítið an
teim flestu slogum. At endanum
treyt at kalla alt slag av mali.
Vit fingu ló supplerað malút
gerdina ymsa staðni frá. Í. d
fingu vit sukur frá gronlands-
stýrinum summir sótu við
ongum sukri eini 14 dagar.
Eplir áttu vil eingi í langa líð.
Eplini, ið vóru send við einum
fiskadampara, vóru ikki etandi.
Eg
eplir í ein góðan mánaða.
havi soleiðis ikki smakkuð
16 sekkirnir, a) foroyskum
ferskum eplum, ið vóru send
upp við »Niels KR. Finsen« til
heimferðina, vóru karrotin, lá
ið (ey komu upp.
Tikið var ov lítið salt við,
og mållu vit lí fån 90 tons av
salti frá einum fiskadampura.
Hevdi fiskurin verið so nógvur
sum væntað, hevði salttrotid
verið stort. Olju mátlu vit eisini
fáa frá grønlandshandlinum, ið
annars hevur verið okkum
ógvuliga beinasamur.
Tá ið
2—3 dagar frå
al
gera greitt til útróður.
lað
siglt í
høvdu sig
vil
fóru
at
vísli
Førovum,
fyri
Nú
lad var ovlitid bæði
vil býla leymarnar
seg,
Teir
|
|
av sneri, teymum og húkum.
Vit máltu so í sjónum upp
lelegrafera heim um víð fyrsta |
fari at senda okkum snøris- og |
línureiðskap. |
Viðvíkjundi úlgerðini verður |
Ind vónandi belri næsta ár, ti |
nú hava vil erfaringina at halda |
okkum lil. Í ár var tað meir |
enn vánaligt. |
Vóru húsini góð? |
Ja. Vit høvdu (ad rúmligt |
og hugnaligt, Fiskaskårarnir
vóru í minna lagi.
Hvussu var fiskiskapurin hat
)
uppi“
Hann misevdnaðist eftir ti
at meta, sum fiskimenninir hava
verið vanir við har uppi inni
við land.
Bátarnir lógu frá 130 upp |
ímóti 290 skpd. |
Næskaðisl sjóverjun á tykkum ? |
Vit á
ongalíð nakað sjóverjuskip.
ål
SÓU
Vil |
havns Stóroy
einki so
Men
vóru
hava klaga yvir í
mála. har norðuri Í |
Tovkussak viðurskiflini í
fyrstani eitt sindur ólagalig, tí
trongar.
al
fiskiræsurmar vóru os
Hesar ræsur Vil
til
mega roynu
víðka næsta ár.
Hvussu dámdu tykkum leir
donsku kontrollørarnar ?
Sera væl.
lign beinasamir, hjålptu okkum
leir vóru merki
á allar møguligar mátar.
Hvussu dåmdu tykkum annars
lívið har uppi? |
Væl. Ein fann seg sum |
heima. Vit vóru fríir okkara |
egnu menn. |
Meinar tú, at:til heldur velja |
at fara upp aftur at rógva út
enn at fara við sluppum? |
Nógv heldur, ífall vit fáa |
hampilig upp- og heimflytingar- |
kor. |
Hvussu hevur heilsan verið? |
Krím ella innfluenzu hava
vit ikki kent. Ég sjálvur fekk |
ein skaða, og einstakir hava |
svollið og ein, Daniel Klein frá |
Gjógv, varð nýrasjúkur. Annars
hevur livimåtin verið góður. |
Havnirnar Ravns Stóroy
)ø
og
ljøø
HEE
Fovkussak
[20
lækna
ja so fjarskolnar. |
hevði verið ófert at haft
bar undir últróðrinum. |
Vil frætta,at heimferðin hevur
verið ein skaðaferð. Hvussu fór |
ferðin fram ?
Vit høvdu toluligt veður
til Kappan. Men komnir eystur |
um Kappan var ættarskifli, og
Havnar handverksmeistarafelag
byrjar hin tekniska skúlan aftur tann 1. nov.s.Der komandi úti á
navigasjónsskúlanum kl. 7.
Umfamt lærlingar, hvers skylda tað er at sekja skúl hav
aðrir handverkarar eisini atgongd.
Teir, ið ætla sær at sækja skúlan, vendi sær til
Z. Sørensen, telefon 289
um 12 tíðina brann hann á við | udur til eftirmiðdagin. Hann
óveðri av útsynningi. Vit lógu | kundi ikki sigla fyri sjógví,
undir sjógvi. Tveir sjógvar vóru | og róðurgreyurnar vóru eisini
so frekir, at vit vóru við ikki at
spyrjast í aftur.
Hin fyrsti tók hálva brúnna,
eitt kolirúm og lelevrufhúsið.
hitt mirakul hendi: teleørafis!
urin, Hans Mortensen av Tvøi
oyri, lå í koyggjuni lúið sjog
urin breyt: hvussu lað bar lil,
vila vit ikki, men lað hendi, at
telegrafisturin datt niður úr hús
inum, fá tað reyk fyri borð.
Hann varð soleiðis liggjandi
eftiri á dekkinum í seingjar
klæðunum. 14 bálar stóðu á
dekkinum. 7 av leimum fóru í
spønir av hesum sjónum, ið
breyt skipið tvøran undan vind
inum. Skiparin tók at lensa.
Hann sigldi eina góða lotu, so
kom annar skaðasjógvurin, al
miklari og mikið kraftivari enn
hin fyrri. Hann fjaldi alt aftur
skipið, breyt inn alla staðni,
sorlaði fað mesta, ið uttanum
brúnna var; fleiri menn lógu
og skolndu eftir dekkinum, tveir
menn fingu stóran skaða, og
annar er nú seingjarliggandi á
Fleiri hol vórðu
sliøin niður í dekkið, lúkukarm-
sjúkrahúsi.
arnir brotnaðu,
lyftust
ið eftir
skalkingarnunr
hinir 7 hálarnir,
upp
vóru, fóru nú eisini.
Hópur av tunnum stóðu á dekk
inum. Tær skoladu eisini út.
Summar av leim slongdust yvir
brúnna fram á fordekkið. Nógv
ur sjógvur kom niður figjøgnum
skorsteinin og inn gjøgnum inn-
gongdina til makinrúmið
maskinmenninir flutu í fyrråm
inum fyrurin var Við al
00
på
slókna vatnið stóð ikki sponn
frá rístini. Alt leyst á millum-
dekkinum : fólk, seingjarklæði
malur o. á. fleyt hvort um
og
annað.
Allur maturin á afturdekkinum
spiltist. Vit høvdu bara eitt sindur
av keks eftiri at liva av teir
seinastu dagarnar.
Damparin skjevtst upp móti
aftur og
vindinum lá tildreyg
komnar í ólag. Men tibetur komu
vit burtur úr brótasjónum.
Nú e glaðir við
fótin !
tit sjálvandi
ru ]
at hava fingið fast undir
- lósum
tå ið
á, Sum fugur á
degi kendu vil okkum
vil kastaðu akker á Havnarvág.
Vit skundaðu
til at
okkum allir upp
á dekkið koma á land, so
inn legði at bryggjuni.
skjótt hh
Men
beinavegin
Vit
tað varð av ongum, at vit
kundu slíga fólin á
Kingin
at
land ófolnaðust.
kom umborð al geva ordrart
var
At
við
legoju at, hóast slórt rúm
okkum vid br
vil
fvri
ggjuna.
enda fingu so samband
land. Få komu boð út, at damp-
arin kundi ikki koma al bryggj-
Hetta
Mi hh
uni var ræðuligt, tóktust
okkum skulvu av kulda
og hungri
250 menn skuldu flviast í
Það y
land
við trýbekki. ar við a
1
skal eg sSiIga
taladu at
verða panikkur,
Summit um
tykkum.
sela bjargingarplankan á sjógvin
). Seinni komu
at koma í land vil
tó flyta okkum.
størri bátar at
Heimferðin var balin og keld
men móltekan var kaldari. 230
nýbygdarmenn komu av lang
ferð og úr bardaga við havsins
ódnir og neyvan ettl flags á
stong! Jú, háskúlin og sjómanns-
heimið flaggaðu. Lat meg siga,
sum vit føldu tað: eðrvísi hevði
tað verið, um gott fólk kom Í
fínastu stási av frægdarferð í
útløndum
Vit skilja beikleikan hjá hesum
fiskimanni. Men vit ivast ikki i,
at allir Feroyingar eru hjarta
liga fegnir, at hesir gævu
slóðbrótarm og striåsmenn
eru vunnir heim aftur. Vit siga
við heilum huga og heilum
hjarta ;
Væl afturkomnir !
Hval ólukka hevði tað ikki
verið, um Í :-ir okkara gævu