leygardagur 3. august 1940síða 1

FRÆLSI FØROYA JAVNADUR S0CIAL-DEMOKRATUR BRODURSKAPUR Nr. 21. Leygardagin 3. august 1940. 14. årg. Ongland er einasta vónin. .. noktast,at hitt saknað Tað kann ikki enska stýrislagið hevur hina socialu samkensluna. — Imperiið hevur skapt rúgvur av milliónerum, meðan hin arbeið- andi fjøldin hevur sitid í trong- um korum uttan ta socialu lógarverndina, ið arbeiðararnir hava haft í Norðanlondunum. Summir kenir vilja vera við, at! av tí enska fólkinum hevur haft ov lítið til matna og klædna melt ið teir skandinavisku arbeidarar hovdu, saman við, hvat áðrenn kríggið brast á. Menn vóru greiðir yvir, at ein social stórbroyting mátti henda, um væl skuldi verða burtur úr imperiinum. At eftir tí, ið hendir í Onglandi í dag, tí, ið innanfyri allar stattir halda fram dema menn í talu, skriving og fyriskipanum, er henda socialn stórbroytingin við at henda. Hin víðagitni enski høvundin, socialisturin G. Bernhard Shaw, sigur í einari grein, at tað, sum Sovjet Rusland hevur roynt at gjørt í 23 og ikki kunnað útint fil fullnar, gjøgnumførdi tað enska stýrið við Churchill, Altlee, (socialdemokratar) í ár Eden (konservativir) Morrison 1!/, tíma við lógini, ið avtók oll »privilegiir, men gav land- inum rætt til alla Onglands orku. Henda samgonga í Onglandi er huglakandi — hitt lívgevandi várboðið fyri ta komandi ættina. Onglands stridsparola í dag er: 1) Verjan av talu-, skrivi- og hugsunnafrælsi ! 2) Socialt = rættvísi fyri oll menniskjur ! Í | Soleiðis skilja ið hvussu er vit tað, ið frammi er. Ongland er í dag einasta vónin hjá teim menniskjum, ið til at stridast ynskja demokrati, frælsi hugsa tala, liva fyri sínum hugsjónum. Og kann aftrat leggjast, at Ongland av sønnum er vorðið samt um eina nýggja sam- og og so hesum sociala økonomiska felagsskipan, hvar ið ein rættvis Í og bytan av livsins góðum verður sett sum hilt fyrsta og fremsta, vil lýða, al sólin endiliga verður al Onglands sigur rísa fyri teirri kúgaðu arbeidarafjøldini í verðini. Fals býr undir fríðum skinni. tveir Førovingar, ið fólkaræði, talu-, skrivi og hugsunnarfrælsi. 1 að berjast eru móti móti Teir fagna hvørjari rorslu, sum stevnir móli einmansræði — diktaturi. Og tað merkiliga er, at hesir menn helst finnast teirra millum, sum pynta seg vid ultranational- um fjadrum, sum frekliga hava roynt at trúttað inn Í fólk, at tað eru leir og einans teir, sum hava rætt til at nevnast nationalir, rættir Førovingar, frælsismenn, sjålvrædismenn o. m. a. Og so vita teir eins og hvørt kykt å fold, at tað eina landið fyri og annað eflir, nalionalar eindir og smáljóðir í hópa tali hava noyðst at lútað og doyð fyri hertøku- hond diktatoranna, ið teir hava kvoðið heiður og æru og svorið trygdareið. Er tað ikki merkiligt! Jú, svarar tú hugsunnarleyst. Men lað er ikki so merkiligt, lí, skulu vit sign lykkum. besir | menn hava ongatíð verið nationalir. Teirra mid og mål hava einans verið at verja síni privilegiir, síni framíhjárættindi. Við hesum endamáli hava teir so roynt at lyft upp við at sligid teir nalionalu streingirnrr. Men i somu løtu, vid hesum »nationala« kundu bjarga sinum privilegium men máttu 5 J seg teir ikki atburði og særrættindum, geva út tl frama arbeiðandi fjøldina, springa teir frá og avreiða gladitiga seg og land til tann besta, ið hevur til endamáls at stokka nationalismuna: — ta arbeiðandi fjøldarinnar frigeringar- stríð. fyri (ta sítt tann fyrsta Tíðindi úr Suouroy. Menn við lendingsbrúnna í at Porkeri økja um og lendingsbrúgv í eru byggja Oravík. At hetta arbeiðið kann gerast, kemst at sóknarstýrini (i Porkeri og á Tveroyri vóru so at cement, tad upp f prisi. av, fyrivarin keypa ådrenn reyk so ræduligt Oførur fiskiskapur hevur verið úti um Steinin og á Dalshavinum tað eina skipið fyri og annað eftir farið avstað fullfermt við ferskum fiski. er Kolaarbeiði er nú afturbyrjað á Tveroyri. Arbeiðararnir hava nú yvirtikid driftina. Høvdu teir nú bara fingið væl burtur úr hesum teirra stórtaki! Skipini látu væl at fiskiskap- Summi hava heima av um inum í Íslandi. longu verið 2 reisur Eysturlandinum — 6—700 skpd. longu. Grindirnar í Trongisvági og í hava