leygardagur 2. november 1940síða 1

V FØROYA S0CIAL-DEMOKRATUR FR ÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR Mr. 34. Leygardagin 2. november 1940. 14. årg. Keypslu- og sølufelag. Nekur orð til fiskimenn og slitfólk. Ordini keypslu- og selufelag eru brált so gomul her á landi, at fólk kanska hugsa sum so, at helta er gamalt jabb, ið ongan athuga hevur longur. Men sann- leikin er tann, at hesi orð eru líka nýggj enn, sum fyrstu ferð, tey vórðu søgd, og vit eru líka langt frá málinum enn, sum vil altíð hava verið. Hvi? Nei, lat vera vid at roknu upp gamlar syndir! Vit koma onga leið við lí. Men nú ein dagin var ein sak lil viðgerðar á Føroya løgtingi, og tað er orsøkin til, at eg aflur eina ferð enn má harmast um, al okkara fiskimenn og okkara slilfólk eru so stutt komin, sum tey av sønnum eru, og at ley hava so stull tjóður, sum tey av sønnum hava, og at hælurin er so langur, at hann verður ringur at rykkja upp, serliga tá ið menn sila við stórum steinum og banka hælin longur og longur niður — og lad harmi- ligasla er, al nógvir av okkara fiskimonnum vita ikki, hvar ið feilurin liggur. Teir bara rykkja ljóðrið, men leir burtur teir og rykkja í gloyma at reka afturhaldsmenn, sum sila og buka á hælin fyri at kovra hann so langt niður, at hann aldri skal fáast upp aftur. Fiskimenn hava stóra megi, fall teir nýla hana, men eins og lunn stóra fjøldin í ødrum londum fyrr lat seg leiða av einstuklingum — og í summum londum enn á degum hevur givið valdið upp í hendurnar á diktatorum, so einaveldigum letur fleirtalið av okkura fiski monnum og slilfólki seg vill- leiða av einstaklingum, sum tala vakurt fyri teim. Hvat tað er, ið aflurhaldsmenn tala so vakurt um, skal eg íkki á hesum sinni nerta vid, men nokk er tað, at aflurhaldsmenn enn hava buktina og báðar endarnar her á landi. g Tað málið, ið eg í dag serliga hugsaði um, er lad, at manningin á einum skipi bevur býtt fiskin frá, og nú spyrja hesir menn logtingið, um teir kunna fáa tann garanteraða minslaprísin, sjålvt um tað nú vísir seg, at klippfiskaprisurin ikki verður so hegur, sum menn hava vænlað. Ég fali væl hesar menn, og sjálvandi állu teir at fingið garanlerndan pris fyri fleirra saltfisk, og síðan, ífall klippfiska- prísurin verður hægri, skuldu teir fingið tann munin aftrat. Men hval er at gera í hesum fori? Føroya Fiskaexpori er ein privat fyriteka, ið fyri tað mesta verður slýrd av reiðarum, {. v. s. av teim somu monnum, sum eiga skipini, og sum ikki vilja, at fiskimenn skulu byta frá. Hvussu skulu vit tá vænta, al leir fara at sign við fiskimenn: jú hinir gomlu, býtið tit bara frá, vil skulu nokk hjálpa tykk- um at fáa hægsta prís, sum hugsast kann? Hver trýr, at teir fara al gera tað? Nakað ífall fiskimenn tær leiðir, ið Hans Havstreym peikaði teim á, og hovdu stovnað annað hevði verið, høvdu gingið teirra egna sølufelag; men lá vendu allir lað deyva oyrað til uttan bara reiðararnir, leit slovnaðu sær eitt sølufelag, ið hevnist Foroya Fiskuexport, og har hava okkara fiskimenn einki at siga. Á sama hátter tað við keypslu- felag ella brúksfelug, sum leingi hevur verið talað um at slovna Tað er onga leið komið enn. Man tað nakrantfO fara at koma? J. H. Danbjørg. Hvíldarheimið „Naina““. Efter indhentet Tilladelse vil der i Tiden indtil Nytaar finde en Indsamling Sted med det Formaal at tilvejebringe en nødvendig økonomisk Støtte til Hvilehjemmet »Naina«s Drift under de for Tiden vanskelige Forhold. — Medens Hjemmets Udgifter det sidste Aar har været stadig stigende som Følge af Dyrtiden, har Indtægterne været de samme som før Krigens Udbrud. En Takstforhøjelse vil formentlig senere kunne gennem- føres, suafremt de unormale Forhold skulde blive af længere Varighed, men indtil en saadan Forhøjelse af Taksten vil kunne sættes i Kraft, maa Hjemmet haabe paa, at den forestanende Indsamling maa indbringe et Beløb, som vil skaane Hjemmet for at komme ud i for store økonomiske Vanskeligheder. I de forløbne 4'/, Aar, siden Hjemmet blev oprettet, har 520 'atienter med ca. 18.500 Svgedage — haft Ophold paa Hjemmet, og den senere Tid har vist, at der ikke mindst under de nuværende Forhold er Brug for Hjemmets Arbejde Hvilehjemmet søger tu For- bindelse med Personel sanvel i de forskellige Bygder som i Thorshavn By — som vil fil bvde Assistance ved at modtage