Sosialurinarkiv
Sosialurin 1943-05-15, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 15. mai 1943síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

FØROYAR Í DAG Ritstjórar: W. HEINESEN og HEÐIN BRÚ TANN POLITISKA STØDAN | Nú er »Førovar í dage komið aftur á beinini og sendir hervið eina heilsu til allar okkara trúgvu lesarar; serstakliga eru vit glaðir við at hitta okkara gamla vin Timin« aftur og takka fri tað vøkru, men ov brAdu gravtalu, | hann hevði til okkum í sínum fyrsta mai- nummari, beint áðrenn hann sjálvur politiskt fór undir grenu torvu. Ti tað mugu vit síga, at ein | ið takast við enn at politiskur flokkur, ikki Annur annað at sti dja og fjálga um ein annan og størri politiskan flokk, hann er so hver- hann beinir Ikki við orði hevur okkara kæri reyðhærdi kvikin at jålvum einum einasta roynt at seta studlarnar und- vinur ir seg sum politiskur flokkur. Hetta er meira lítillátið enn gott er, sjålvt av einum friðadýri. hevur so fólkatingsvalið Já, verið, meðan vit tóku nu okkum eina fríletu. Aldurnar gingu sjálvandi heldur høgar, men vit skulu ikki klikkja nakran av pørtunum fyri tað valstríð er valstríð, og fólk hava loyvi til at vera eitt sindur ódlig uppímillum. Nú er stríðið endað. Førovar hava aftur valt ein fólkatingsmann til tann danska ríkisdagin. Hann sleppur ikki til Danmarkar enn. Tekniskt var ta) ikki ógjerligt kortini, nú í flúgvara øldini, men tað er annað og sterri, ið Men andliga hevur tann forðar longu við Tað hendi í han fólkatingsmaðurin ferðina nýggji gjørt landaður og er stórari elegansu Dagbladnume«, sara takkagrein i har tað stendur: »Ein kann virða sítt egna uttan at traðka á annan og ein kann ikki virða ein annan við at traðka á seg sjálvan. Góð emja millum Feroyingar og Danir kann ikki verða, fyrrenn vit fyrst kenna okkum sum Feroyingar.e fyri sær | Soleiðis hevur fólkatingsmaðurin útbúgvið sítt nationala programm, og tað ljóðar heilt væl. Eisini tað hann við, > Vit sosialu síðuna nemur við nekrum vøkrum orðum ynskja arbeiðsfrið, nógv arbeiði og góða landi, « til -hvaenn mann her á ljóðar væl løn Fisini hetta Men tá ið fólkatingsmaðurin heldur fram: »Og eg «trugvi at einasta leiðin tíh hetta fyrst og fremst er at fylkjast sum > Førovingar.« ljóðar hetta seinasta eitt sindur ivasamt. Tað er nú einaferð so, at átroðkandi politikkarar av arbeið- ið á nationala lunda isharra-stættinum tå tendur taka til tann ofta krókin. Eisini fólkaflokksmenn eru kringir við handdikkinum. So leingi demokratiskum tað politiska valdið jú við stemmufleirtal vit líva í einum tendur og fellur samfelagi, Meginpartu:in av ellum stemmum er, sum vit vita, hjá tí stóra arbeiðandi fólkinum, og ein partur av hesum fólkinum gevur seg tíð- anverri her hjá okkum sum yvir tað víðu verð alt ov lætt til tols við fagur orð um tað nationa la. T6 bert fyri eina tid. Er tað so, at tað aftanfyri hesu føgru orð einki staði finnst at byggja eitt samfelag å, fer vindurin úr kýkinum. Hetta vita vit nóg dømi um. Fyri fólksins lagnu eru serliga tvey ting umráðandi. Fvri tað fyrsta fólksins evni til at sýna audlit ikki bert eitt nattonnlt eisini og serliga tað fólksins evni til søszalt samarbeiði, soleiðis num Er, figgjarliga, men mentunarliga Fyri annað at tað virði, sum í landi- kemur ellum følkinum til góðar, ikki bert einum ráðandi minnitali Framtíðin vil vísa, hvat ið kemur nýggju vending, ið Tað er hetta: at burturúr hesi nú er komin. nú einaferð soleiðis, at standa i ppositién leggja alt ansvar å Ni, os teir ráðandi, er tað besta áhalsið í partapolitiskum stríð. Við hesum gassanum hava fólkaflokksmenn knæsað mangan politiskan grúkin. Men nú hava teir fingið eitt ansvar or nú teir hava tunguna mugu mitt í munninum og nýta hana til annað enn orðabrask latið okkum nú Men siggja hvussu vorið verður RÆTTLEIÐING Tad er hardi ikki ovmikid át dómur, sagt, tann sorinskrivarin demdi Mariumessudag í sakarmálu- num moti tveimum løgtingsmonn- um, hevur gjørt tann føroyska almenningin — harmskiftan. Tann sidaspilla, ið m. a. kemur til sjóndar í tí hatska orðalag í blød unum, hevur elvt harm og óhugna hjá øllum Førovingum. Eini tveir orðabeklum, ið hevur verið prýtt við undir blað-orrust fallið hann av teimum rættinum ov loftað uni, hevur bøllutir, og hevur teimum. Men í hesum blaðstríðnum etu eisini aðrir beklar blekadir, ið moralskt æð ikki ntta minni fast, hóast teir fyri einum juridiskum dómstóli ikki eru so tungir í hondini Tað hevði tí verið høpisleyst um fólk av hesum dóminum skuldu hildið, at annar av teimum stríð andi pertunum hevur rætt oll um fari, meðan hin hevur órætt Tann læra, vit faa av hesum dómi, er stutt sagt tann, at tað, sum Ltidirnar eru, er óbótagerð at nýta fey ag tey orð í allmennari talu og skriving. Hugsandi fólk kæra seg um hetta, ið blaðskrivarar hent er. Bert nakrir óskjótnir 1 hava einki lært, men liggja á takinum víð sinari politisku persón-jagstran. TEIR NYGGJU POLITISKU FOSTURLANDSSANGIRNIR, ið >Dagblaðið< í hesi tíðini hevur á fyrstu síðu, og sum skal fríðka um fólkaflokksins valsigur, eru soleiðis skikkaðir, at sjálvt tað, ið grasið bítur, má ródna við. Jóan- nes Patursson og |. H. O. Djurhuus áttu í felagsskapi at jarðlagt allar hesar buldrandi dillettantarnar, ið soleiðis misbrúka orð og málsnið ið teir ferovskan yo g gjørt til Men hava skapað « kunst, kunst teir nýggju oddafiskarnir halda ivaleyst góðar bjøllur, tað hetta vera tað og SO kann vera sama við tí kulturella jørdildinum BÓKMENTIR NORDENS STAMMA nordiska dikter før Samling av skola och hem, utgiven av Nordens Frihbt«, kooperativa forbundets bokførlag, Stock-holm 1942 Henda bók, id útkom í fjør og er send til bókasavnið her, inni- heldur eitt ríkt úrval av yrkingum frá ellum norðurløndum, lika frå teimum elstu tíðunum og upp til okkara dagar Her er úrtak úr tí gamla norrena veraldarkvæðnum Veluspá, og g kempukvædi frå Vidari eru av Finnarinna forneldini, Kalevala her norskar danskar, íslendskar og svenskar fólkavísur og erindir , av so vmiskum skaldum sum Kiin g 0, Bellman, Holberg, Grundtv Wergeland, ig, Hallgrímsson, lvar Jonas Aasen, Strindberg, Bjørn Ól Ib n | hannes"' len en, Kar feidt og Nis Peter Er Men tað ið ger hesa miklu norðanlanda fólka antologi 474 síður stór, sera áhugaverda fyri okkum, er tað, at eisini Føroyar eru tiknar við, og tað við ikki minni enn seks ymiskum yrkingum, táttur av Sjúrðar- harímillum ein kvæðinum lands (Dvergamoy, í Huldu yrkingar av av Garborg). málstýðing Bókin hevur eisini fimm føroyskum yrkjarum, deils á førovskum, deils í danskari, norsk- ari svenskari týðing oo Síðst bókini stendur hetta eftirmæli : och hoppast førvisst pá en ny morgon før Norden. Morgonen har som oppnat allas øgon og slutlig vill geva den realismen dens tilbørliga En klarsynte dag, plats vid rádslagningen som føragtar varje form før brutalt | sentimentalt fremmandherre eller 1 H £11 || } dome, en dag í den fulla sjåh stándighetens livsluft, den, som ár den enaste månnskovårdiga. Mot denna morgon og denna dag ha vi lov at skåda fram, åven m gråvådersdagar och jårnnåttor måste gennomlevas, for den slut ligen upprinner Heimatíðindi. Tveroyri. Famjiningar, Hovbingar, Sunn bingar, Vågbingar, Skálavíkingar g menn ymsa aðrastaðni frá eru komnir tíl Tveroyri at arbeiða Rætt nú er arbeiðið so nógv, at tað er ilt at fáa nakran arbeiðara {il arbeiðis, um ein vil hava okkurt privat gjert Menn. iO hava rovnt við stlda gørnum, hava fingið reiðuliga fitt við hvert Sildin er jú dýr so tað et væl skjótt at fáa av peningi Tvøroyramadu? Vági. Óveðrið forðar sjóróðri. Annars er nógvur fiskur at fáa X landi num er lítið at gera. Kommunan er at kalla einasti arbeiðsgevari av týdningi Vegirnir og skúlin geva arbeiði til nakað nógvar menn, men so nógv ov lítið til ta stóru arbeiðarafjeldina Við fólkatingsvalið skuldu lyftini vera bæði stór og »brennandi« fyri fáa fiskimenn at arbeiðsmenn og at velja Tórstein Petersen