leygardagur 29. mai 1943síða 3

FØROYAR Í DAG Ritstjórar: W. HEINESEN og HEÐIN BRÚ Frammiúr Feroyingar. Tað, id mest sermerkti Faro, ingafelags-tíðina, var at hon elvdi eitt framtak í feroyskum Menn sum ein fólka-eind, og andslívi her heima komu at kenna seg ansurin fyri okkara søgu og ment an tók at liva. Tó, sum tíðin leið kom henda rersla mest at starvast politiskt hetta hevði sjálvandi eisini sín stóra tydning; tað hevði verið heldur berligt fyri faroyskan tjóð arbeiði íkki varð gjørt. Men vit sleppa neyvin und tað skap um hetta politiska nógv seg, soleiðis aðrar síðir av andslívinum komu an at viðganga, at tók ov undir at at liggja á láni. Tað ið millum manna, er eisini merkt soleiði 5 drignit liv, okkara søge tók at 1 HVA av hesum víðurskiftum, at tetr menn sum eru ut mestsum allir eru ið hátt til fram søguni, slikir, hava tilknýti á ein og tað politiska, me ðan nan aðrir, sum eru líka nógv verdir seguliga, mestsum hava verið gloymdir Millum teir menn og kvinnur, ið fyrikoma í okkara gomlu søgnum, hitta vit mong, ið bera á brá við tey, vit kenna frå Føroyinga saga. Tað er valla nakar í segn unum, ið er so livandi avmyndað- ur sum tann vísi og huligt Tróndur í Getu, og tað er kanska heldur eingin so håbærsligur sum Sig mundur Brestisson. Men her eru tó mangan fólk, ið eins og Tróndur sermerkjast av mikleri maktgirnd ella vit fara her heldur at siga maktgirnd uttan og máta lag og gandakynstri: menn sum Jenis í Laðangarði, Regin í Toftum, Giljabóndin ella Ormur bóndi á skála fyri bert at nevna nakrar av teimum elstu og mest kendu Eftir hesum gomlu segnum at dama hevur tað lív, ið her hevur verið lívað, ikki verið júst hugnalist í teimum degum, ett nú í tíðini millum 13. og 17. eld. T6, tann mynd, segnirnar geva av lívinum í Feroyum í midøldini, er sjálvan di heldur eintáttað. Segnirnar hava, dr Jakobsen ein sum sigir, serligan tókka til sermerkt lagnu spøl, ogvisligar hendingar, bardaga kapping, ålop, tað eitt so óhóskandi og dráp 0, 5 fr tal av óhugnaligum persónum, råns er stórt monnum, valdsmonnum og dráps monnum, ið segnirnar snúgva seg um. undantek eru sovorðin Páll Men tey tey Tad skaplyndi Her er marghåttingurin og kortin! eru t d vinglandi sum tann fot P6| Porkeri fangi, e1sin1 g vitnisligi jógvansson á Nesi í 1600), ein fjað (0. Ú um ger sær fan- verið urham av gásafjaðrum ein tastur, ið eisini fLvkist hava ovurríkur og hartil sjáldsama mann- at hann hevði góður: jøynin »Ig ur, co útróðrabátar, sum hann leigaði út til fátækrafólk fyri lítið og lætt Og síðani er at nevna ein av teimum í søgnunum, ið kanska meiri enn nakar annar lýsir før oyskt sinni og fólkalyndi: Gutt Ormur í Guttormur er ein av teimum randakellunum, ið ikki hava verið sjáldsamir her hjá okkum líka sið ani Trónda dagar. Men hansara gandur er av einum ljósari og Í grundini stuttligari slag. Ikki nýtti hann kunstur sín til at gera nøkt um manni mein, nógv heldur til at hjálpa. Valamaður var hann, frálíkur í ávikum og álitisinaður i 1 i øllum lutume. ein Henda søgnin er av teimum longstn í dr. Jakobsens savni, men etsint ein av teimum vakrastu og klárastu Guttormur sigst at hava verið sonur Rasmus í Haraldssundi og sonarsonur Magnus Heinason. Tað er líkt til at hann er seguligur Kortini tendur hann sjálvandi meir enn við ødrum beininum i ferdast mill Hann sagnheiminum um tey fornesku; við sínum kunst um fær hann sær tamarhald á teirra fenaði og kemur teimum á so mangan hátt aftur um brekku, soleiðis sum menn ævintýrum eru vanir at gera. Men hann er eingin óhugnaligur gandakallur kortini, og hansara virki sum man ari og galdramaður fer fram í ein um heimi, ið lýsir av gerandislívi og verunleika. Guttormur er vin sælur og hjálpsamur gandakallur treyta góð ur, sum segnin sigur Hóast tær sjáldsomu gávur, hann hevur, tvkist hann bert tvær ferð ir hava hevnt seg inn á fólk aðru ferðina at ganda lív í ein hevuðleysan tarv og hina ferðina at taka artina frá einum tarvi. Eina aðru ferð letur hann til skemtunar ein hana bera eitt spiri, Hansara vælgerdir eru harim6ti fleiri: hann manar spekilsir niður, } ha neyð, hjálpir I Í Vidareidi | hjålpir monnum Í kúm móti trøllkonum | | var ein prestur, harra Klæmint ein niðagrísur var lagstur 30 á | hann, at um náttína tá ið prest | urin svav, kom hetta skarnskwuitid | og seig tærnar á honum. Til síðst vísti presturin sær eingi lívandi | ráð uttan at heita á Guttorm um | hjálp. Guttormur fer so í kjóla | pipukraga hjá presti og manar | nidagrisin í jørdina. Tá stóð | hart á hjá Guttormi, at tå id hann | kom aftur frá hesum verki. var | Í prestakjólin svidin | Um Guttorms kappastríð við | | gandakellingina Barbu vid Kviggjå | í Sumbæ sígur henda vælsagda | søgnin stuttligar tilburðir. Yvir- | hevur er hesin maðurin, Guttorm | ur, lýstur við kætt og skemtiligum | vælvilja, ið ger hann jáldsama | hvandi og nærstaddan Í | Tad er himalvíður munur ímill- | Í um fann dapra og hátíðarliga | Í Malingar-leikin Sandvík, hat | druknaða Íróndur manar tan | Sigmund fram, og tl tann leikin | har Guttormur kemur aftur frå | vælloknum verki, klæddur í harra | Klæmints svidna ornát. Og tó var Guttormur á sín vís ein mikil og nógv virdur maður. >Hann sigst | hava verið hin ramasti gandakal ur í Førovum Fråsøgnin um Guttorm í Múla er á ein áhugaverdan hátt ólík tí álvarsomu Føroyingasøguni eins og ti bondskliga og beiska yvirbragd | inum í teimum eldru segunum. Í søgnini um Guttorm tykist før ovskt kæti rættuliga hava tikið | til sín. Tað ríkur at menniskju- | ligheit, ironi og livandi fråsøgu hegni | Lågur maður var hann á vekstri | men góður stirðil var honum kortini Soleiðis sigst um sjálh an Guttorm. Og millum linjurnár | kunnu vit mestsum hóma hansara | andlitsskap fyri kkum Hann | smirist eitt sindur spoyskliga og | betri vitandi, men kortini blidliga | og vid samkenslu. Hann er ein | maður, ið hevur gáað eftir menn | Í iskjum og veit hvat ið býr í teim- | | um á sama hatt sum teir an | okkara forfedrum, ið hava SI apt okkara aðalgóðu orðatek. Og hann enntá er eisini ein lesandi, ja mestsum útlísin maður, um søgn in sígur rætt Guttormur garðar sjálvandi fram úr í síni førovsku samtíð. Hann er við sínum syvir — náttúrligu- (sug stier 2) krettum Pir maður við frálíkum náttúrgávun ið jálvt kirkjan, um tá ið ftíðini var ÓPVI liga ráðarík ívalevst mátti taka fyri fult Tað erevvitad, at ei takir núlivandi Fer: Inga! hava mis kap! ndi til felags vid Guttormi. Ein maður im Regi: Líð er eil hansara navnframi landi frå sagt tíðini í vitur maður, id hevur lisið náttúrarinnar stóru b væl um í mongum minni, og báðir eru teir góðir ráðgevari frålikit ivtkum alttsment í allum latum Guttormur, hesin fer i bót n, hvers meg! ikki Í t og fremst Var rikidøm! KTODPI tyri 1 steða í samfelaginum, men er indligum lag tátíðarinnar 191 kemur ti 'ndar irunum tutt aftanå ( Og tað er ver at eva etur al na € | við Í ÆI mitt | fí tid, ið er full påtrug mi Ari størri londum sermerkir seg 'vid heksabrenning ni m sk uigheit T ( torm mb A ar ennía ettt slá i manittt um vit kun! síga, ið VI er eitt lyndi, sum er avgjørt dám igt og positi g sum vissiliga ikki er minni før kt enn tað myrka r valdsmannakenda lyn« ið kemur It jóndar í teimum flestu av hinum gomlu segnunum ÉT re ff að Verður her, 10 £707 Í , , 7 , . 4 KUNNI1, al gvmaalstin IV? 257 Å 4 27 1043 Er {ll SRJACS á í Vrdds- skrrvstovunt í tíðini frá 26 PÅ mat U 9. UN? 7 I] HAS Wi. 14 NK A NC XX KOK KIK Føroya Sjovåtrygging Skip - motorbåtar útróðrarbátar - verur verða tryggjað TIf. 372 mo TOOK 24. T. støddum fiskisnorur tendproppar, båtaseym ng Ordrar frå bygdum sendast. Plum og feyma SnNØru? Arbejdernes Trawlerdrift, Tvøroyri Telef. 3—5—20