leygardagur 7. august 1943síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
ØROYAR Í DAG -
Ritstjórar: W. HEINESEN og HEÐIN BRÚ
HIN SALTAÐI FÚTIN.
eitur ett
Dagblað
Hundadaga-kongurin
ið
Tad
lagnum,
blaðið Mi n
grein, nýliga stóð í
er ein óstortslig grein
unum
av fí sum sermerki:
hetta tað er tóá
ís ein sera áhugaverd grein
Mr V
rámandi, hvussu
skrivað,
hon lýsir so
tað eigur at vera um
#4
t lanin er at níðurbróta menntunar
irði og breiða
myrkur og
eika utanum seg | máta ert
enda greinin frammiúr Vit
kulu tí lovva okkum at dvelja
itt"sindur við hendan úrmælingin
v eini politiskari grein frá juli
943
Greinin byrjar við at umtala
ørund Huudadagakong, ella Jer
en Jurgensen, hin danski mar;
ittingin og sjórænarin, sum fyr!
hálvtannað hundrað árum
erum
síðani tók sær einaveldi á Íslandi
Dagblaðið: kundi havt greitt
inum lesirum frá hesum sjáld
sama vvirgangskropp!, sum á
tórum fregattskipi og við enskum
aparabrævi kom til Reykjavíkar
seinnu helvt av juni 1809 og
ivsetti tað danska ræði á Íslandi
bandlegði allar danskar verur og
ovaði íslendingum frælsi og fóika
ræði, seinnu helvt av august
arð
enskum
men í
ferdur avstað aftur í einum
kriggsskipi Men einki
hesum fingu lesararnir at vita
ikki
1V
stubbi
søgu,
tað
Tad er ein av
Dagblaðið vnskir at siga frå;
g g
er bert eitt sindur av biligari
propaganda Blaðið tykist at
halda lesarar sínar vera óvitandi
býttlingar, sum kunnu fáast at
trúgva, at Júrgensen var ein
lags danskur mannaátari, ið vildi
tína teir nevdars verjuleysu
íslendingarnar. Tíverri fyri Dag
blaðsins propaganda var tað tí
lanska monopolhandlinum, Jørgen
| Jørg
Jurgensen vildi at bana, medan
tann av ellum alvi royndi at
inna íslendignarnar fyri sínum
máli
var
Tad
urgensen.
hundadagakongurin
So kemur næsti partur; hann
evur einki við fyrsta part at
gera. Her sigst frá eini gamlari
raggsegu um hvussu føroying
ir einaferð »saltadu ein danskan
ta niður í eina tunnu og sendu
ska ríkisráðnum hann aftur,
ar hann var fråkomin.« Teir
hngsunarleysu
ty kist
teir
»Dagbladid«
itandi og
ið
'Csarar,
venda sær til, skulu her faa at vita,
hvussu drápfúsur tann rætti før
oyingurin — Var gamlar dagar
> lå var einki himp um hetta
var rætt ella ikki. Teir ívaðusft
íkki Í, at tá tað ikki vóru før
ovingat um råddu í Føroyvum
so var tað skeiv! Men
soleiðis hava nógvir av føroyingum
ikki hugsað hetta seinasta manna
mint
Við ødrum orðum Førovinga?
vaknið! Latið tann gamla rán
matilid andan ma aftur ti I
rætt! TaO er ein aði, at vil
okkara døgum eru hildin heilt upp
at al era Vvvyirgaugskroppar og
ikki longur tora at saltað okkara
politisk mótsteðumenn niður
tunnur! Tunnurnar fa, tig må
koma aftur á loftið. Einki himpi!
Vísið tykkum sum rættar men
og dragið knívin! Her eru aðrir
fútar og aðrir hundadaga-kongat
ið treingja til at verða uppskornir
og saltaðir, tí »Førovingar munnuo
fara at síggja áðrenn hundadag
arnir eru at enda, at ikki alt er
um tað eigur at vera Nógvir
Gu tað longu á Krossmessu, vit
vóna at fleiri síggja tað á Bartals
MESS, «
Hetta er so hevuðsinnihaldið í
Dagblað In grein »Hundadaga
konguriti «
Vit mugu spyrja okkum sjålvi
Hvussu lágt virðir >Dagblaðið-
sínar lesarar herundir bæði
legtingsmenn, grosserar, jurístar
riddarar av Dannebrog og ið
hvussu er ein generalkonsulur
Var henda grein framkomin í
einum dreingjablaðið fyri skúla
Óvitar 1O-åra aldri, høvde vit
betri fatað tað Men hon kemur
tíverri á fyrstu síðu í tí blaði
sum umboðar tann politiska flokk
ið fekk Aeirtal við fólkatingsvalið
vár og sum eisini væntar sæt
at vinna við legtingsvalið Í
heyst
latið nema við
Men
tað
kkum Ikk!
tað
partapolitiska ; hava vit
higartil og ætla heldur
tað
ikki gjert
VIStU
rðalagið í
CIsInt
ikki at
gera
Írammanundan, at
blødunum et
førovskt
teimum
slíkt. at rættstrætur verða niður
lagdar av teirri orsek. Men latið
okkum hyggja eitt sindur at ti
siðmenningarhga við hesum
TaO má tvkjast eyðsæð, at
vaksin menniskjur, ið enn íkki
eru farin tann fanatiska Ulva
ham virða hetta lítið einki
hetta er jú bert ein av teimum
mongu politisku gramm fonplåtu
num sum vit í hesi tíð mug
dregast við hug te Nóg
verri Gl tað við í upp“ aksandt
ungdóminum, ið enn íkki hevur
lært. at alt. ið kemur á prent,
ikki er tann rami sannleiki. Tann
tmottakiitøt ungdómurin ið enn
røtur, fær gjagnum
um hesa vril fvl
ábvrgdaleysari politiskari
propaganda
Það er nógv lættari enn mang
, 1
ur tryr á framala ransmanna
anda (voldsmentalitet) hjá óbúnum
ungdómi fa, royndirnat frá
vissum eðrum londum hava vist
at tað gongur sum fótur í hosu
Tað er ein royndur lútur, at
næstan ell dreingjabern í fí og
tí iri eru ógvuliga bondsk, ja
fta mestsum rovdjóralig Hetta
rovdføraliga instinktid er yvir
tisligasti
teimum æt
ið er
tt áð
hevur í
niðurlagt
instinktum,
menniskjað Í einum mentaðum
amfelagi verður hetta Íyri ein
part hildið undir aga, detl að
ótta fvri straff, dei av manna
samkenslu, hesi Aumantfet, ið
sum nit tor! feaðilar lsvinurit
professar Vorm-Muller nú ein
dagin segði við teir ungi tudent
arnar er hægri enn tað natt
nala men fellur straffurin burtur
og humanitetsandin hvervir út
mannasálunum, já hevur
rovdjóra-sinnið fríar hendur 7
kant erða eitt ræðuligt våpn um
tað verður brúk! í politiskart
propaganda
(ev heilt ungu ert kki um
vit vaksnu, før fyri at gjøgnum
skoða hesa propaganda Í hesum
nevnda fyribrigdi vilja tey ikki
vera før fyri at síggja í) at
lýsingin w tí søguliga Jørgen
hundadagakong! er obugvin og
har aftrat avlagað vid politiskari
etlar 2) at segnin um tann salt
aða fútan hovrur heima í skreggu
heiminum og íkki im «Dag
blaðið< tyvkist at halda er eitt
eyðkent
seguligt fyrihrigdi og
fyri førovskt fólkalyndi; 3) at
tað er ósemuligt at royna at fáa
okkum nulivandi ferovingar til
at trúgva, at vit eru eftirkomarar
av bondskum mentunarleysum
ófriðar kroppum
hava
Sovorånir yvirgangsmenn
ivalevst verið nú og tá igjøgnum
ykkara tusundåra longu søgt
Mei á ið minnið um teir er
orðið að mt Í søgunum er hetta
rsakað av serligum viðurskiftum
Betvdelig mænd g kvinder,e
krivat t lacob Jacobsen f
Værøs k yagnhtstorte »hvis ln
virksomhed er foregaaet ! det
stille re, elvom lert mint
endnu erindreé i reglen ikke
blevne hvad ma! kalder sagn-
figurer. Dette hænger sammen
med selve sagnoverleveringens
art Det er mærkelige skæbne
tilskikkelse dramatiske optrin
£ spændende begivenheder
kamp 4 væddestrid, overfald,
drab og deslige, hvorom hove«
interessen samler sig Derfor er
det sad OVervejende et antal ál
utiltalende personet ransmæn
voldsmæni g drabsmænd, m
piller en hovedi He í sagnene.e
Men í Dagblaðsins eygum eru
SUVOTÓIN sagnmEenni als IKK! ám
ig, men verd át taka ttn
Tagur tja
arðeið.
umboð:
Fi lt MH, ardezreara?
allir týðandi
tær ymsu stattirnar
3
Øg Svart
07a um
vikna Fápar í Kong
Í sj
Hm Orou
s/rt
!
Få
UM
Heima-líðindi.
ru byrjaðti
Eiskiskapurin ; tnaligur
Mrs stað søj { Ask
fONanngss Da telse ð ' vrstt
mad 4) ? ai naðarmanna ltstanum
rflaná af hann
frå hv atnfyltur
) fólka flokkur
sHann vil hverva fyri ti soctalist-
iska
ÚSSU
og blaðrutur er
sum Bblågom
politikkinum
fyri sét.“