Sosialurinarkiv
Sosialurin 1943-08-16, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mánadagur 16. august 1943síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Klakksvíkingar, Norðoyingar! Tit kunnu ikki velja fólkaflokkin uttan at avreiða tykkara fríheit og Feroyar til ein mann! Kjølbro, fyrsti maður á Norð oyalístanum, tolir ungan mann og einki virki við sína lið Tað vita tit! Tá ið og skuldu fáa sær eitt fsvirki, skotraði Kjølbro Håkun plånin toldi arbeiðs fiskimenn teir til viks, hjålptur av Djurhuus, og tók isvirkis Hann fiskimenn skuldu útróðri Nei! Teir skuldu vera »avhengugir« av úr teirra hondum. ikki at verða frfir. i teirra honum Ja, ísvirkismálið tá Kjølbro at í Hans Vera so góðir! dámdi uppi eg sum jolla Tað fekk fiskaribankans pening, hanga Nielsen lovsti Hann og hann fekk Danan á sítt kontór + fekk Skil og gongd í Danan, ið hjá honum. A, ja! Men hoyr nu! Nú er jollan leys og fri og sekk ladin av peningi, sum fiskimenn g arbeiðsmenn hava veitt undir Danans leiðslu Tað vita vít Nordovingar! Kjølbro og Håkun ótu ísvirki frá arheiðs- og fiskimonnunum. Teir ætla væl at eta meira. Mær rennur SPUNALAGID í huga. Ein Norðovingur hevdi sekt um hjálp til eitt spunalag. Og hat ver Kjalbro, hin altetandi. Hann Á slukti spinnaríið fyri ' nesini á hesum nevðar manni Mær tennur í huga, tá ið Kjelbro spekuleraði í bilmono poli hann vil monopolisera alt til sín. ; Maður ætlaði at fáa sær bil Spurdi sóknarstýri tað tervaði honum íkki at hava ejert Kjølbro sat har. Nei, segði hani Vegirnir tøldu ikki bilkoyrslu. So gavst maðurin Men tá legði Kjølbro til. Keypti ær sjålvum bil uttan at spyrja ;óknarstýrið tók mannin ti bilstjóra fyri at slætta sjøgvin kvala 'ppositiónIna 1, ja. Skulu nú Nordovingar verunliga- fara at avreiða seg? Kø trúgvi tí ikki! Kjølbro er ríkur Men hver hevur gjert hann ríka Hann hevur havt góðar skiparar Men hvar eru skiparaskipini ? Flestu etin fyri keks! Hann hevur havt góðan bróður Men hvat eigur bróðirin og hansara børn av tí virki, sum hann hevur grundlagt? Einki! Hann og hat ara eri uttanfyri eiga kanska skip sitt Kjølbro sær bara seg sjålvan Polir bara seg sjálvan. Er óður í høvdinum um nakar ágar it krevja hann eftir *skatti til sam | felagid Tit vita kanska ikki, at jann eitt ið og grund- hevur sent tinginum råsandi måétmælisskriv, hvar lann noktar at rinda skatt skjýtur seg undir donsku ógina sum hann sigur løgtingsins skattalóg stríðir ímóti. Tað skal jara vera státurin, ið hevur rætt til skatt — og í Feroyum er eingin státsskattur! Har hava tit sjálv- stýrismannin. Har hava tit hin nationala mannin. Há, há! Kunnu tit arbeidsmenn og fiskimenn velja ein mann, sum vil skralla tingið fyri allar inn legur og gera tí tað ómegnuligt at hjálpa smámonnum at fáa lán og til beiðsamboðum ? hjálp keyp av ferum og ar- Nei/ Og aftur nei! Tit arbeiðsmenn fiskimenn og > i Norðoyum megu velja javnaðar menn, sum er einasti flokkur, ið heitthjartaður sígur: Øll tingsins orka fyrst og til at hjálpa smá- til at verða sín fremst manninum cgin harri! Fyrsti maður á javnadarmannalistanum Jacob Jacobsen er ein heitthjartaður smámannavínur, klókur og arbeiðs- konur, eingin ítari á tingi, Tað siga vinir sum mótsteðumenn. I "ðin ur Viðmerkingar. Gronlandsmálið — Anana g Vinnuflokkurin 09 Vi hava menn vita, at eingtr verið idnari enn førovsku javnaðar menninir at berjast fyri at veita farovskt Askimonnum vinnurætt indi í Grønlandi minnast við, at harðast um trein Men fiskimenn táið tos landstrætuna, við erpin ut ringin vat grøn ; Ii) vinnufiokkurin Ánanuprojektinum, Sló við sak frá fram fararahondini danska fisk eitt faa vit pening at!- bankanum til at kevpa stórt móðurskip, er ikki longur tervur á hjá førovingum at fáa havnirnar opnaðar Tå vilja teir kunna liggja ti á bankunum uttan at V.tast at koma inn at landi! Danir læntu til Ananu og gingu inn uppá Thorstein Petersens Christian Holm Jacobsens plån lótu havnirnar standa stongdar fyri førovingum Hetta minnast fiskimenn. Held ir íkki øloyma teir, at vinnu Fokksmatadorarnir mistu kærleika til fiskimenninar, tá ið teim varð boðin stórur peningur fyri Teir seldú nesini á teim monnum, ið høvdu lítið á vinnuflokksprojektið. Tá Tá ið gullið veittrar, fskimadurin ikki hana Ananu. fyri sum nú; týðir nógv hjá vinnuflokksharrunum. Tær 80 krónurnar, ið javnaðarmenn fingu ståtin at lova at rinda sum forskot til fiskimannafamiljurnar fyri hvenn mánaða, tí reiðararnir ikki kundu "ella ikki vildu gjalda fiskimann inum eitt kontant ovra, hesar forskotspengar, sum ikki var ein len frá státinum, men faktisk ein finansering av fiskimonnunum, so familjurnar í hvussu var kundu fáa eitt minsta mál at liva við, burturi, henda Dagblaðið meðan teir vóru forskotspening klikkir javncOarmenn fyri. Mt tað ikki skammast sum mál- gagn fyri reiðaraflokkin. Goldu reiðararnir Askimonnunum var sjálvandi íkki brúk fyri nøkrum til láni frå ståtinum forskots rindan ! Hvat at veita gjørdi vinnuflokkurin fyri fiskimonnunum kontantan pening til familjurnar, meðan teir vóru burturi? Finki! Púrt Minstalenin til fiskimenninar og lenlógirnar. blaðið sær at einki ! Og so hætti illgita javnaðarmenn $vri ikki at vilja seta uppskot fram til bata fyri fiskimenninar, Men hverjir settu fram kravið um og fingu igjøgnum : 1) TrygBjada minstulen til Askimenn. 2) At lønin ikki skul- di minkast longur niður enn 22}/ oyra oman fyri ta gomlu grund lønina, ið var í byrjanini av krígnum 3) Tryggjan av at løn | nidurfaringin, einaferð tå ið pris- irnir falla, ikki skal falla reiduliga so skjótt sum prísirnir f) At ' fiskimaðurin fyri uttan ta tryggj- aðu minstulenina skal fáa sáttmála honum, len samsvarandi rentabilitetin og kríggs 5) *Uppskotini til ell hesi framtøk ein ið gevur vandaumsteðurnar. Fittovra ini komu javnadarmenn vid, Hvat gjørdi følkaflokkurin ? Einki! Sat inntil hann frammanfyri fólkatings við í - nevði negativur! Andøvdi. ímóti, valinum noyddist at vera eittoyranum, hóast hann felt tað í setuni frammanundan VAÐBEINIÐ brikslar = »Dagbladid« javnada: monnum af vilja koma fiskimonn uríum aftur til. Tungt at hoyra! Hverjir legdu fyri við Ísvirkis- málinum? Javnadarmenn! Hverjir við at unum ferskfiskafør ? Javnaðarmenn! løgdu fyri fáa fiskimonn fiskimonnunum at við ti ferskfiskaveidi? Hverjir vóru ten hverjir hjálptu stovna andeilsfeløg enda máli át vinna Javnaðarmenn ! einastu í Erhvervskommissiónini, sum bardust av allari megi fyri at fáa trolarar til landið ? Javnað armenn; Men hverjir vóru teir | Erhvervskommissiónini sum bardust sum harðast ímóti trolarunum ? Fólkaflokksku og sambandsku reiðararnir; Hverjir vóru teir, ið bardust fyri, at tingid skuldi bjargað teim 10 trolarunum? Hverjir vóru teir stórmál? ik við Javnaðarmenn ; i] flokksmenn feldu hetta saman samt ands monnum. vað Soleiðis sannleikin beinið út sær um „Hvat siga Foroya arbeiðsmenn og Foroya fiskimenn til at fingið r |. Fr. Kjølbro, stórreiðara og stor- arbeiðsgevara, til formann fyri For- Oya fiskimannafelag, Foroya arbeiðsmannafelog ?: Ég havi mangan verids sam ráðingum við reiðarar og arbeiðs um arbeiðs og fiskisått- Men ongan ráðaríkari gevarum > málar harðari mett enn I. Fr. Kjølbro i Klakksvil Mlir arbeiðarar fiskimenn, ið kenna harra Kjølbro, hava kent eg særdan av hugmóðinum. Sum ein lítil várharra hevur hann latið smámennirnar felt, at hann føddi teir av náði Ordini sum: Eg fødi alt hetta arbeiðsfólkið; ið hann náðaríkur hevur tveitt út vvir fyri fremmandum, tá ið hann hevur sýnt teimum veldi sítt Standa ríst sinninum á mongum fiskimannafelag, Sudurovar útróðrafelogini, 7? og fingið sínnisroðan at renna til ennið. Tí í tílíkum falsum góðlati sum hann tev hava verið søgd als íkki fyri at tjepa, vinna seg ríkan, .setti arbeiði ígonga, nei, nei, men einans fyri av miskunn og náði at føda fiskimannin og arbeiðsmannin, søgd í tílíkura hug móði, við tílíkari vanvirðingar kenslu, at ein og hver arbeiðs maður og fiskimaður ikki hevur kunnað annað enn kent. seg og sítt sjálvvirði sært og nervað at hjartarótum. Tá ið eg så, at fólkaflokkurin hevði stillað Kjølbro sum fólka- flokksins fyrsta mann, kom mær