leygardagur 21. august 1943síða 2

steðunum góðu procent av søluni. Eg kundi ført fram nógv dømi fram enn, Men av hesum skilja menn at sum fiskimadur ikki eg kann velja adrar enn javnadarmenn Fiskimadur. Hvar verður tú at liggra, me fiskimadur og arbeiðart, um veiðaraflokkurin fær meirlutan á tingi? Lat meg siga tær eitt demi, ið verða vIsur av. tá kanska kann Ég tað orðrætt av teim valgerðarlimunum, ið. við havi frá einum gjørdi fiskimannasáttmálan, Undir viðgerðini segði ein hevuðskraftin innan fyri reiðarar- nar, innan fyri vinnu- fólka- fram- burðsfélags- stérbénda- reiðara- stórgrossistaflokkin, harra Daniel Niclasen hann sum sigur at felags skapurin hjá fiskimanni og arbeiðs manni er rót til alt ilt. Hann - segði: »Pin.... aftaná kríggið skal kontraktin niður. Um tað ikki hendir, skulu skipini fyrr liggja, innti einki uttan eyguni er eftir í skrokkunum á fiskimonnunum,« Eitt lystiligt blak fyri fiski manninum ! Ftskimaður í Vagoynni Hver verður at be- tala gildið við full- veldinum, um Kjøl- bro verður løgtings- diktatur? vorðin fólkaflokkinum A fundi Kjelbr er fyrsta violin hjá Kollafirði segði ein fól kandidåturin, at Kjelbr skuldi avgera, hver id skuldi avgera, hver ið skuldi fáa lån til skip og-båtar Verður so nakar annar at fáa uttan hann sjálvur Hann tolir sum kunnugt íkki at nakar annat ger nakað Kjølbro hevur á tingi eitt ófera hvasst skriv, hvar ið hann pro testerar móti at betála skatt ú tingið. Hver skal betala fullveldið? Hann hevur á fundi í Klakksvíl varað 30 %, Í avgift á alla umseting På verður hann friur og tjenar aftrat uppá hesa avrøift Men t verður smámaðurin at betala við keypa vørurnar 60 Tad verður brandskattur, ið Fan áhoyrar Vilt tú fiskimaður og ar- beiðari geva teg undir KJØLBRO'S hæl og harðræði ? Kjølbro hevur ødiliga penfnga makt, sum arbeidsmenn og fiski menn hava sleipad honum til Hann brúkar meginpartin av peningi sínum til virki — tað er gott. Men gev honum íkki politiska privatu og fiskimanninum makt tíl at nýta sína peningamakt til at trælka arbeiðs- og í Feroyum. kúga hevur tess. Um Hann hug til tað eru mong dømi. Vit skulu minna á nekur fá: 1) Arbeiðsmenn og fiskimenn hava viljað samrást við Kjelbro altíð vannvirding, íkki so míkið sum eitt svar, fyrr enn trýstið frá fiski- og arbeiðsmonn um hevur verið honum ov stórt 2) Og hvussu hava sverini Ein maður, sum sat í arbeiðs mannafelagsstjórnini tá, segði fyri mær, at í einum svari líknaði Kiølbro arbeiðararnar sum etandi ormar, sum vildu grava grundina undan honum. 3) Afturkomin av útróðri var ein. maður á einum motorbåti, sum Kjølbro i upp spurdur brúkti fortoyning hjá Hvannasundi, ringdur frá og kom at Kjølbro's forættning um hann íkki avreiða. I | »Nei,« svaraði maðurin tað bar ikki til, tí hann hevði fingið sildina frá Petersen í Fuglafirði, Ja, so skuldi hann vekk frá fortoyningini var beskeðið frá forrætningini. >Alreigth,< svaraði maðurin, >men so skal eg hava akkerið aftur, ið eg havi lænt Kjølbro« So varð einki burtur úr útrakstrinum tå gekk líka upp. Moralurin er altso tann Dersum tú burtur; mukkar, so Yrbeidarin og fiskimadurin skulu Teir skulu vera undirbrottligir. ikki krevja, men taka við tekk við tí, sum hin stóri maðurin av náði gevur honum. Og nú skal hesin maður og hansara undirbrottligu á ting fyri við lógávumakt at basta og binda sum teir vilja. Arbeiðsmenn og fiskimenn, verið ikki so sansaleysir at tit lata hes- um monnum ta politisku maktina upp í hendur. Berjist ímóti tí vanda, ið hóttur 100 prot ents tals- tykkum javnaðarmenn, ið eru eiuastu menn tykkara. arbeiðsmaður. Nordoyar Fiskt- og Flokkanna staða. Vationalt: Málið 1) Føroyskt við untversttetid i Få Keypmannahavn, Javnaðarmenn Førovum fingu javnaðarmenn Danmerk at lata førovskt mál verða lærugrein við universitetið Keypmannnahavn. Eingin av hinum flokkunum ur rert ein fingur fyri hesum , 2) Undirvísingarmálið Javnadarmenn Feroyum fingu javnaðarmenn í Daumerk at strika 8 7, sum segði, af undirvisinga málið skuldi vera danskt, og sum eitt ræðuligt eljustrid hevði staðið um millum sambandið og sjálvstýrið Sambandið var hart ímóti hesum sjálvstýrið og to flokkurin (reiðaraflokkurin) fyri 3 3 ytydjan av háskúlanum Javnaðarmenn hava ve rið ídnastir at styðja háskúlamálið á tingi Sambandi hevur verið afturhaldandi. jálvstýrið og reiðaraflokkurin á tingi hava styðjað háskúlan Fólkaflokkurin (reiðaraflokkurin kist tó uttan fyri tingið at vera ískaldur fyri háskúlanum Hvussu nógvir límir av háskúlafelagnum eru t. d Kirkjubear sókn. Tað er ikki langt síðani, at maður segði, at háskúlafelagið hevur ongan lím úr hesi sókn. Og har situr for maðurin í ti politiskt »nationila« ungmannafelagnum! Hartil eigur 1 1 » sóknin tann heiður at hýsa sjálvum høvdinginum fyri tí politiskt »na tionala« stårmannaflokkinum, fólka flokkinum ! Føroyskt í kirkjum 7 Javnaðarmenn vóru teir avgerandi í átroðkanini at veita føroyskum máli rætt í kirkjuni Meginparturin- av sambandinum ímóti. var Sjálvstýrið og fólka- flokkurin (stórmannaflokkurin) vóru fyri. 5) Føroyskt sum lógar- og rættar mál. Javnadarmenn hava greitt at- kvødu fyri og eru framvegis fyri, at føroyskt mål skal verða rættar og lógarmál- Sambandsmenn eru ímóti. Sjálv- stýrið og fólkaflokkurin (størmanna flokkurin) fyri. Til frama fyri einum positivum arbeiði fyri at koma igjøgnum krepputidina, tå ið kríggið brast á okkum, gingu javnaðarmenn og sjálvstýrismenn við til at bíða við lógfesting av hesum málum eina stutta tíð 6) Mál- og skapan og lógkonur maður til mýkjan av einum lógar og rættarmáli. lavnaðarmenn styðjaðir av sjálv- stýrismonnum settu fram uppskot um og fingu tað viðtikið — at áseta ein mál- og lógkanan mann at mýkja og skapa okkum eitt føroyskt lógarmál sambandsimenn vóru ímóti, meðan fólkoflokkurin (reiðaraflokk- urin) greiddi atkveðu fyri... 7) Flaggmålid javnadarmenn longu í við lóg vóru tá allir íðu sjálvstýrismenn 1 vildu r931 fremja Hinir flokkarnir imóti. (Si legtingst. 1931 154/58). Javnaðarmenn fingu bretska og konsulin at góðkenna føroyska flaggið og landsneindina tingsins vegna at samtykkja tað við lóg Sambandsmenn vóru ímóti. (reiðaraflokkurin) yvir Fólkaflokkurin rerdi ikki Bretum til frama fyri málið. Súrir greiddu teir atkveðu flandsnevnd- Tað var eyðsæð, ynsktu bara um flaggið — samanber smettu- og rumbul- søguna um tað grøna flaggið, sum amtmaðurin skuldi vilja trýsta á okkum, men sum bretski konsulin ein fingur fyri it, at teir rumbul avsannaði sum verandi ósæt. 8) Kongs- og prestajørdin sum løgtingsins ogn. Javnaðarmen settu uppskot fram, um atkongs- og prestagóðsið skuldi verða løgtingsins, bóndi Patursson teirra l6anes 07 A. Samuelsen hin stóri meiri lutir + av monnum vóru ímóti, 9) Ein løgtingsbanka at yvirtaka bankavesinið, Javnaðarmenn og sjálvstýrismenn settu uppskot fram um ein leg vildi komið at tingsbanka, sum yvirtikid hitt føroyska bankalagið. Sambandið og fólkaflokkurin (reiðaraflokkurin) vóru ímóti. 10) Stimbran av tingsins orku Javnaðarmenn settu uppskot um nýggjar inntekulógir, hvarvið teir stóru komu at gjalda megin- partin av skattinum. Sjálvstýris- vóru sambandsmen: menn fyri, eisini, men í einum eitt sin minkaðum skapi. Reiðaraflokkurin hart Harvið flokkur verið ímóti allari peninga- jåttan til uppbyggjan av Vøroyum og mentunarligu og ímóti. hevur hesir eins til bøtan av teim socialu, vinnuvegaligu viðurskiftum her á landi. rr) Øl trygging í Føroyum. Javnaðarmenn troðkaðu á at fáa alla tryggin feroyska. Sjálvstýrið og sambandi) vóru fyri. Fólka Aokkurin (reiðaraflokkurin) sum úlvur á skóg ímóti. 12) Keyp av okkara søguligasta staðr Javnaðarmenn vildu hava tingið okkara søgu- at keypa Tinganes, ligasta stað. Jóannes og meirilutin av hens ara monnum eins og sambandið vóru ímóti. So ia lt: r3) Ellis Javnadarmenn og avlamisrentan. reistu ellisrentu avlamisrentuspurningin. Pen og 5 ingurin til tey gomlu og invalid arnar skuldi vera sum úti á land- inum í Danmerk. Hinir flokkarnir strembáðu leingi ímóti. Men gingu við at til tað sindrið, vit hava nú, millum enda '|, og '/, av tí, vit kravdu. 13 Socialt studningurin frá fingimum. málið um lavnaðarmenn reistu at játta 100.000 kr. árliga í eyka hjálp til serlig treingjandi. menn fyri, fólkaflokkurin (teiðara Sambandsmenn sjálvstýris flokkurin) imóti, av tí at hann va! ímóti inntekulógunum. 15) Folkatryggtngin Javnaðarmenn reistu spurningin fólkatrygging ' socialu um eina serliga staðin fyri ta núverandi