leygardagur 18. september 1943síða 2

víðari at hann er klárur yvir, ai Feroyingar kunnu ikki vænta, at skulu góðtaka Feroyar sum ein stat leysur frá fremmand lond ellum, soleingi bardagin fer fram... Ja, her sæst greitt og skiliga, at alt er mótsigandi. Fólkaflokkurin bæði hjá teimum sum ábyrd hava havt hevur ført fram hesi árini og ørindasveinum. Fólkaflokkurin hevur tosað, sum Bretland var ikki til, og sum tað onga ábyrgd hevði tikið sær Dan- markar vegna. Amtmaður og samtsinstitutión< vóru vit leys frá. Hilbert amtmaður (Th. Petersens traðkað stóð á, tað undan orðalag) hevði síðsta bekkin burtur, hann var alt grundarlag tíkið hansara luttakan í okkara stýris- skipan. Soleiðis máttu frásegnir- nar uppfatast. Sjálvandi umboðið greiðing viðvíkjandi Bretlands steðu er tað fatuligt, at bretska kemur vid frå- til okkara stýrislag — og henda frágreiðing eigur eisini at fatast sum ein áminning um, hvat teir hava sagt. Val varð kravt, og valagitatiån gekk um evnir, sum bretska stjórnin hevur tíkið ábyrgd fyri. Nú er tápuligt og seint at draga á tosa> um, at land Og valgið var einki uttan un ein innanlandaspurning. Fólkaflokkurin hevur drigið tað fram til at vera ein spurningur um okkara tjóð- skaparsteðu, t. v. s. okkara stødu amt- 7 tað > til Danmarkar. Amt og maður umboda Danmårk, o er mest móti teimum atfinningar og erðgonga var vend, eitt annað er, at tað sum áður sagt er einki meint við tí, men mest uppesing og evnir, sum skuldu hjálpa flokki- num at fáa maktina á tingi. útlendingar í landinum, Vit hava sum umboða eina tjóð ið ber orð fremst í demokrat- fyri at standa iskum styrislagi Met teir vita tják, tá tað, demo- eisini, at demokrati verður Ik við skili handfer ið ikki fó Orð og meining eru íri í kratiskum landi, men politiskt ikki misbrukast til upp frælsi má esing og villeiðing í eini uppesandi kra bardagatíð. Atfinningar og kunnu verða framsett, men við li og ábyrgd, annars ferir tað til upploysing og uppreistur móti øllum lógligum tiltøkum. Tad er ti skilafólki greitt, Hilbert øllum at Brettlendingar, uttan at amtmaður tørvar at fara og gremja seg fyri teimum, hava grein í sin- um máli, tá ið teir koma fram og vilja greiða steðuna. Fólkaflokkurin hevur eggjað til valg við einari ógreiðari stødu ; Bretlendingar håva talað at og uppaftur greitt sína steðu. Menn hava altíð ivast um Fólkaflokksins full- veldistos. Brævið frå bretska kon- tjóðskap og sulinum hevur sagt, at broytingin undir krígnum, og vitað, verður eingin tað hava Fólkaflokksmenn Men um Fólkaflokkurin fekk ræði, hvussu skuldi hann samarbeitt við amtmanni, hann einum sum so hevur viðfarið? Hesar seinastu hendingarnar prógva til fullnar, at Fólkaflokkurin vill- tað kemur meiri og byggir uppá leiðing, og Tann sum nýtir vill- meiri í ljósmála, 72 tjóðskaparkenslu til øsing og leiðing, er eingin tjóðskaparflokkur. Hann efgur ikki at koma til ræði, tí bæði hansara nútíðar- og fram- tíðarpolitikkur er ein trongskygdur sum persón- og maktpolitikkur, skal fáa nakrar fáar »finansmenn« lógir og kunnu til til at stýra og skapa viðurskifti, ið hóska henda fíggjarliga — »diktatorpoli- tikkin<. Fáið vilja skapa eina rættvísa og liviliga fólksins menn fram, sum samfelagsskipan fyri allar partar. Og sum hava eina greiða og skila. góða tjóðskaparsteðu uttan vill- leiðandi og ósanna boðberan. Tí nýtt val. ØIl verðin ferkar seg meira og meira inn á socialistiskar leiðir. Fyri ein socialist er tað athuga- ligt at hoyra radioreður nú á degum, sum flest allar lova menniskjum eina betri verð at liva Tær hugsjónirnar breiða seg allastadni, socialistisku í aftaná kríggið. og yvirklassin lovprísar ellum tí, sum kapítalistar áður hava havst ímóti. Víðurskiftini í Russlandi verða dag og dagliga lovprísað av enskum og ameríkanskum kapital- istum, ið lova teim fátæku í ellum skúlar og alt annað > londum, friar gott eftir russiskum fyrimyndum, Gomul og sjúk skulu onga neyð líða og arbeiði skal veitast til allar hendur, siga kapítalistar nú um allan heimin. Ja, tað tykist enntá, sum m6t- staðan millum føroyskar kapital- istar móti teim krevum, sum javnaðarmenn ár eftir ár hava sett fram á tingi er við at vikna. } EFisini „her hjá okkum hava sligt y 1 i , kapitalistar fingid eyguni upp fyri, at mótsteðan móti teim socialu krevunum fyrr ella seinri vil hevna seg aftur. Bert tað er át siga, at kapitalistaflokkarnir á “tingi hava barst og berjast enn ímóti teim uppskotum, sum miða ímóti at veita tinginum inntekur. Teir halda sum so, at nú hevur tingið pening, og nú kann játtast bæði í eystur og vestur uttan at nerta við pengapungin hjá stórmonnunum; men einaferð fyrr ella seinri kemur tann politikkur at hevna seg aftur. Socialar lógir skulu og megu gerast samsvarandi tær socialistisku men socialistisku hugsjOnirnar; samstundis skal og má vísast á slíkar inntekuleiðir, sum gera tað krøvini og meguligt at uppfylla samstundis = menna legtingsins fíggjarligu viðurskifti soleiðis at vit ikki aftur ein vakran dag vegna peningatrot standa og noyðast at nokta studning bæði til tað eina og tað annað. Vit javnaðarmenn vilja hjálpa nú; men eisini vilja vit arbeiða so- leiðis, at vit skulu verða ferir fyri at hjálpa í framtíðini. At vit ganga móti eini tíð við lítlum inntøkum og nógvum upp- gávum at leysa megu allir menn bæði á tingi og aðrastaðni handla undir fullari ábyrgd og ikki gloyme at rokna við teim trupuleikum. sum Øivad vilja melda seg aftaná at kríggið er liðugt. Aðrastaðni í blaðnum í dag og seinri skulu vit her í blaðnum greiða frá hvat vit gera til gagns fyri tey, sum liva á lívsins skugga- síðu ; undirstrika, at vit men lat meg við tað sama javnaðarmenn samstundis vísa á inntekur at loysa málini við. Ta síðuna av sakini tykist tað, sum aðrir flokkar á tingi vilja ganga lætt yvir. J. H. Danbjerg. — Poul Næss, 80 år. Fyrrverandi lærari f Vågi, harra Poul fulti, 80 år hin 21. aug, í år At einki er sagt um henda fødingardag, fyrr enn nu, kemur óivað av tí, at tíðin um 21. au- gust var upptíkin av legtings velinum, sum tá var í hondum, og sum gav mønnum nógv at um, nógv at tala um og Næss hugsa nógv at skriva um. Poul altíð tey stillu og hevur hoyrt heima millum fridarligu fólk í samfelagnum, og feðingardagur hansara varð tí fyri ein part yvil skuggaður av valrumblinum; men Poul Næss sjálvur verður seint gloymdur av teim, sum ként hann hava. Hansara liv og virki verður leingi at standa snm ein fyrimynd kent hann hava, fyri øll tey ið arbeiðssamur og ftrúfastur, sum hann altíð hevur verið, At Vábingar í mongum ferum eru sera framskygdir og duguligir skyldast ikki minst tí åvirkau, sum havt á teirra gamli lærari hevur teir, Undirskrivaði . er eisini hr. Poul hverja løtu eg havi havt heri at Næss takkskyldugur fyri tala við hann, Hann síur íkki nógv; men í hverjum orði merkja til okkara vit hasnara kærleika land og fólk, ein kærleiki, sum ikki einans er á tungublaðnum men sum kemur frå hjartantm. Hesin kærleikin hevur stimbrad hann í sínum tunga starvið - Ja, tungt mátti starv hansara verða, einsamallur við stóran skúsa. Seint fekk hann ein og síðan tveir lærarar aftrat; men bernini vóru altíð nógv. Lenin var lítil og tí mátti Poul Næss arbeiða frammihjá, og dyrk- haga aði hann eina stóra treð úr til góðan bø. Poul Næss staðið við lid hansara og eigur Kona hevur trúfast fyri ein stóran part æruna av, hava - eitt vakurt og hugnaligt heim og at tet við lítlari løn kundu fostra teirra børn, og enntá hjálpa teim í læru. Í december komandi hava hjúnini — Elsebeth og Poul Næss gullbrúðleyp, og tá vilja óivað nógv -<minnast tey og ynskja teim eitt hugnaligt lívskveld. Untirritaði er ein teirra, ið ynskir alt:gott yvir hjúnini Næss, í Vági. Staddur á Førova løgtingi í september 1943 Í. H. Danbjørg. Tíðindi. Nýggir lærarar. , Við Klakksvíkar skúla eru ny liga utnevndir: Jógvan Joensen, lærari suðuri í Vági. og Andreas Thomsen, lærari á Eiði Við utnevndur: realskúlan á Tvøroyri et Jacob Olsen, lærari við Tver- oyrar fólkaskúla Gullbrúdleyp. Týsdagin 21. í hesum mánað hava hjúnini. Guðny og Jóanes Patursson gullbrúdleyp. Tit fáa bestu málingina hjá okkum. M. P, Jacobsens málarabúð. Máltr. 323.