leygardagur 22. januar 1944síða 2

Við teimum av mær her ávístu »fakta« og verunleikum ristum í andlitið má tað hjá R. Long at lesa sínar egnu glósur vera tungt sum »falsum«, >frekheite, >órætti- ligheite, '»sidloysi«, »6reinheit«, »byttligheit«, »uppspinn úr enda í annan«, allar vid sleggjukraft detta å hann sjålvan, ti eg kenni ongan politikkara og høvund, ið sum åvist og dokumenterað hevur misbrúkt skrivifrælsi grefligari enn RK. Long fyri at burturforklåra og sær undan ábyrgdini sleppa fv ri elna vesæli a og over il Ta ga og politiska steðu. Á Tveroyri, tann 12. januar 1944 P M. Dam. Danskt og Føroyskt. við- Jóannes Patursson skrivar víkjandi lógarmálspurninginum og sigur, at Feroyingar mugu ikki tæna tveimum herrum. T. v. s. at stendur okkum í boði at velja millum Føroyskt og Danskt, so eigur sjálvandi hver, ið vil eitast rættur fosturlandsmaður, at velja móðurmál sítt og seta tað í hásætið. Hetta er greitt sagt, ivaleyst 8 fáa slik orð ljóð hjá ellum fostur- landsvinum. Men orð eru orð, og veruleiki er veruleiki. Ein novdist, tá ið slíkur spurningur er havdur á lofti, at ,spyrja, um tað nú altíð ber "til í øllum fyrifallandi viður- skiftum at gera ta nytslu av før- ynskti og oyskum máli, sum ein g vildi. Er føroyskt mål so utbugvid, er tað komið og kann tað fåast Oo og so langt, at vit kunnu nýta tað í øllum ferum og í øllum viðnrskift- um? Ein er noyddur at síga, at tað er verri enn so, tað væntar nógv í, ja tað er komið lítið áleiðis enn. Vit hava nógv orð og nóg breggj, men ov lítið treystligt, hávaleyst arbeiði. Tað væntar so ågvuliga nógv i, at mál okkara er vorðið tað mentunnarliga am- boð, sum eitt mál Vit eigur at vera. skúl- vorðið undirvísingarmál, men taðer trupult kunnu sum demi nevne arnar. Føroyskt mål er at nýta tað, tí at kalla allar so á ødrum tungumáli, 4 ; all kunnu fata, hvussu trupult lærubekur eru tað er hjá bernum at týða frá einum máli til annað. Týðingin ve rður kundi ræðuliga ring, so hildið, at tað líka so beint, at greiddi mangan ein var barnið frá á máli, lærubókin hevði. Og er tað vánaligt í barnaskúl anum, so man. vera enn verri í teim so nevndu hægru skúlunum, har læruevnini eru fleiri og drúgvari. I ellum kesum umførum krevst tolid verk av dygdarmonnum, verk, sum ikki eru gjørd i dag ella í morgin, men sum mugu hava ár fyri sær; og stýrismenn mugu treða til og fáa fatur á monnunum reða At okkara um | evnini. og fara seta grannaland og Ísland andarmæli, er fram í hverjum “ einki gagn í. Sjálv- sagt eiga vit at læra av ødrum og mest av grannunum; men altíð og stund at fáa aðrar tveittar í næsar- eina undirluta- bara nar, skapar kenslu og rangsnyr tólksins éskoðan á okkara egnu viðurskifti. Vit eru ikki og Tað er stuttligt, at Ísland er vorðið tað Einaferð var sagt, »hvi skal alt ljósið í land- Ísland, Ísland er íkki vit avbera land, tað er. suðri liggja, betri vit runt alla havs brúnna og nú kann hvggja. spyrjast, hví skulu vit hyggja so í ein útnorðin, at vit eru um at bróta hálsin av HØ. Vit ganga okkara leiðir, sum hóska okkara viðurskiftum, og vit sigla við teim seglum, ið bátur okkara ber. Tað má vera øllum skilamonnum fosturlandskosnum greitt eisini monnum, ið unna Feroyum og føroyskari tungu allan heiður og sóma, at vit eru noyddir at hava annað tungumál við liðina á okkara skulu ið ymisku mentunnarlondum, og um egna, um vit finna fram til tær keldur, renna frá teim vit skulu búgva okkum so út, at . vit kunnu teljast millum mentunar tjóðir. Og vera skeivt at skapa ósemju millum ti tykist tað einum at okkara mål, og tað mål vit mugu, f, t t nýta fyri at kennast við mentunnar- streymarnar 1 heiminum. Ískoðar?. Tíðindi 1IOINndI. A. T. og Trongisvågs havnarlag hava keypt m/s > Vestmanna«. Nýggj vinnufeløg. Nýtt vinnufelag er við at verða stovnað av monnum í Norðskála og Oyrabakka Felagið keypa hóskandi veiðifar og at dríva hevur til endamál at handil. Annað felagið er stovnað í Vest manna undir navninum >Súlane | við sama endamáli. | Arbeidssemja. | Arbeiðssemja er komin i lag við Bretar | Teir vilja geva somu len, ið arbeiðsgevarar rinda Jferoyskir og £er ðar og avker ðar at lata hetta galda frå 1. januar | fyri plássini fyri Klakksvík, Havn og Nólsoy og fyri hest plássini frå nú av. i år uttan Føroyskt i skiparaskúlanum. Landsnevndin hevur samtykt upp- skot til skúlaplán við føroyskum sum fastari lærugrein javnsett við danskt. Fiskivinna. lntið sigur frá, at fiskaselu- semjan millum Island, Ameríku og Brettland av 27. juli 1942 er endurnýggjað. Samráðinga! millum fiskimenn og reiðarar fara fram á hesum dagum um lonsátt Valdgerðar dómstólurin hevur fingið ymsar Í. línuveiðusáttmálauppskotiur til við. málar. táttir, Lønsåttmålin í fjør var ringur fyri fiskimenn vidvikjandt linuveiðu. Kolatilforslan frá Brettlandi er minkað frá 2000 tonsum niður í 1500 tons. Hetta ger tað í enn og hægri stig neyðugt, at í Feroyum verður løgd hin mesta orka á at fáa kol brennt fram í Feroyum. Nýtt ísvirki í Klakksvík. Arbeiðarar og aðrir í Klokksvik og hava fingið maskinur til eitt ásvirki Ætlanin er at fara undir bygging ararbeiði nú við tað fyrsta. Spunalagið hjá Kjølbro sigist at vera ilt at fáa liðugt vegna timburtrot. Tad legtingið ikki kundi fáa keypiloyvi var ettt ræðuligt spell, at til tey 4 smáu sfunaløgint, ið talan var um. Nu er tað omøguligt at ul] bl, fáa ullina hjá okkum spunna og tað hevur neyvan nakran tið verið meiri åtrodkandt at fáa klæði Úr Íslandi frættist at stjórni a? P ? áttað 5 milliónur til at byggja skip fyri í Svørikt, eg at svenska stýrið hevur givið loyvr til at 45 skip kunnu verða bygd til Íslands. Landsnevndin royniw at fáa í lag, at vit i Svø- ríki nna somu sømdir sum'Is- lendingar viðvíkjandi skipabygging So ræður um at veita peningin til vega, um vit kunnu fáa skipint „Vesturvarðin“, ið fór til Íslands at royna, sigst at hava noyðst at ligið inni og kroka. Tað tevur verið óveður alla tíðina, síðan hann fór. Læraraásetan. Martin Joensen, lærari í Sandvík er vorðin lærari við Tvørovra skúla. Malvina Clementsen, ið er lærar. inna í Skúvoll hevur fingið lærar. innu embæti í Kaldbak. Krosstein, ið er lærari á Økrum, hevur fingið lærara embætið við Vágs skúla. Motorbátakeyp. Trolerafelagid í Vági, G. Fossa dal í Haldórsvík og A. T. hava keypt hver sín motorbát frá A/S N. J. Mortensen. Útreiðslurnar við sjúkrahúsini í 1944 eru ætlaðar til: Dr. Aleksandr. Hospital kr 490.004 Klakksvíkar sjúkrahús “ kr 217.00 kr Suðuroyar sjúkrahús 42.00 Jalt kr 749-000 Sakarmål. ' Th. Petersen, sakførari, er stevnd ur fyri at hava skuldsett Dam, legtingsmanni, at hava forðað mjøl ið at koma til Førovar. Th. kom fram å fundi å Tvøroyri und Henda skuldseta Petersen's ir val-orrustini í summar. Sýtt at selja fisk fyri 1 kr. kg Eitt Klakksvíkar far, ið Kjølbro reiðari segðist at vera fyri, var um dagarnar í Havn við ferskum fiski at selja. Prísurin var 1 kr. kg. Seljarin varð varskógvaður, men helt áfram at selja So varð honum sýtt at selja, ti prísurin var ov hegur sambært príslógina. 6.453.674 pund ella um 143 milliónur 300 túsund kr. hava Førovingar selt fyri í Bret g landi í 3 tey seinastu árini Leif Mortensen, ið er av Tveroyri, hevur skrivað Trongisvág í »Social København grein um Demokraten Blanka er besta blankingarevni. VAAGÐ Tandlæge Kaaber prakti— serer 1 Sørvaag en kortere Tid fra. ca. A. BREND HEILSOLA 20. ds. KONTORTID 9 NB 1232 5'/» Kontoret er lukket fra til 2. 12