leygardagur 26. februar 1944síða 1

ØROYZ OCIAL-DEMOKR AT FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingaprísur fyri petitreglu: 40 oyru á : Bladid verdur bilagt å posthusinum, og | 2 Nr. 8. 1. síðu, 4. síðu Leygardagin 26. februar 1944. kostar kr. 1.50 + porto um fjórðingsárið | 18. arg. 30 Oyru á 3. og | Sambandsins krokudillutar. mangir Oivad tad sambandsmenn er at 50, harímillum A. Samuelsen, legtingsmaður av sál og fullum huga eru vinir av Danmark, tí danska fólkinum og ellum sum danskt er og tí av sonnum ynskja ta bestu samvinnu og samkenslu millum Danir og Førovingar. Tad må ti sigast at vera ikki so lítið av einum sorgarleiki, tra- gediu, at sambandsflokkurin við síni tveru nationalu steðu hevur kanska verid hin tråasti og tyngsti í åtøkum, sum hava drigið sundur millum Danir og Ferovingar. Ístaðin fyri at greiða tann natio hava sambands- nala spurningin nú í seg og illvilja í politikkararnir eins sein- og > astu »Dimm.« ut at leggja nåtturligar spent figgindaskap nationalar stødur krøv hjá métstødumonnum, illvilja og figgindaskap ímóti Denum og ellum sum danskt er. Henda illgitunnar politikk hevur Sambandið loysa ta nationalu fløkjuna soleið kundi at vit i samvinnu vid Danir ført heldur enn at is, at eingin Feroyingur ivast 1, ikki bert fingu óskerdan rætt og fult høvi til at rekja, livga og við skili og ídni at ala fram eitt sterkt og sunt tørovskt nationalt liv sum > eitt náttúrligt HØ í einari heilrunn- ari norðurlendskari menning og mentan, men at Danir sum heild eins og einstakir Danir hava gjørt sýndu okkara nationalu spurningum ærliga og sannrunna samkenslu og dugna á einhvenn hátt. Hetta er av sonnum harmiligt — ein sorgarleikur. Tí einans við heil- og heithjartaðir sat taka undir við ellum tjóðskaparligum her á kundi tað fram í landi eydnast Denum alt ikki fáum men ellum Feroyingum ein bert nekrum at sterkan og hollan tokka til danskt mál, danska mentun, alt fram eina náttúrliga trongd og hug til sam- og vid og Danmark. vinnu samveru Danir Ærligir sambandsmenn og allir Danir í Danmark og uttanfyri Dan mark skulu vita tað, at sambands- politikkurin vid at illgita og leggja fíggindaskap móti Dønum og donsk- um í eina og hverja feroyskt na- tionala steðu hjá sambandsins mót- stødumonnum og vid av øllum alvi at royna at fáa Danir og fyrst og fremst danska stýrið at trúgva og taka fyri fullan sann leika hesa illgitan, hetta briksl um figgindaskap og annað ónt móti Denum hevur eftir okkara ætlan rent ein kíla millum Danir og Ferovingar, sum — soleiðis sum nú stendur niður í viðurskiftunum millum Danir og Førovingar eigur sína stóru skuld fyri, um tað verunliga verður at henda, at øll samvinnubondini verða at bresta. Tað er tungt at hovra og síggja nú frá sambandsins síðu harma klagur um, at javnadarmanna na- tionala steða á tingi skal hava gjert ilt fyri samvinnuna millum danskar og ferovskar arbeiðarar. Krokudillutår! Tað er so sanniliga ikki gingið årvaknum føroyskum og donskum id 1 bandið av grimdum legði á kroppin sam arbeiðarum úr huga, tá á javnaðarmonnum fyri, at teir talaðu fáa og donsku arbeiðarafjeldina at ganga Hetta um at hina førovsku saman í fakfelagsfylking. gjørdi sambandið sum ørindasvein- ur fyri keypmenn og reiðarar, sum flestir fylktust tess tá innanfyri rammur Tá ráddi hjá sambandinum eyðsýnliga meiri um at verja mót- stødumenninar av arbeiðararersl uni enn at fremja samvinnuna millum Ferovingar við Danir og at fáa feroysku arbeidarafjøldina at fylkjast við donsku arbeiðara- fjeldini. Og vit kvíða fyri, at sama er tilfelli í dag. Sambandsins og fólkaflokksins nationala stríð botnar ikki í verun- ligum nationalum kenslum og steð- um. Tess uppruni og verunliga grund er at halda Førovingum á floti í eini nationalari flekju, so fjeldin í arbeiðs- taka seg saman um sín egna politikk, soci Feroyum, fiskimenn og menn, ikki skulu kunna alismuna, eins og arbeidarafjøldin kring allan heimin ger í dag, Sambandið skaf ikki gremja seg yvir, at Feroya javnaðarmenn eru so nationalt avskeplaðir, at teir av teirri grund hava skorið seg burt ur frá ellum møguleikum fyri fylking og samgongu við danskar og aðrar norðurlendskar arbeiðarar. [av naðari: riti Hjá førovskum um er sanniliga eingin illvilji móti Dønum, donskum arbeiðar um, donskum flaggi, donskum máli, donskum nationaliteti í síni heild Tverturímóti ! Men føroyskir jav naðarmenn vita, at sannir nationalir Danir, arbeið arar sum aðrir, júst út frá sær sjálvum skilja føroyskan tjóðskap og hansara náttúrliga fyrsta rætt í Ferovum Hesir Danir misskilja tí ikki javnaðarmanna stødu í flaggmál inum, móðurmálinum og teim ym- ísku ið verið til viðgerðar á tingi. nationalu málum, háva Teir vita, at javnaðarmanna steðan fyri føroyskum tjóðskapi ikki hevur feril av broddi vendum ímóti Danum og donskum. Teir vita, at javnaðarmanna stødan er frigjørd, náttúrlig og tekur tað sum eina sjálvfylgju, at allir mentaðir menn, Danir sum aðrir, kenna samhuga og vælvild fyri okkara nátionalu steðu. Tí hon er fyri tað fyrsta í samljóð við ta nationalu steðuna hjá eini hverji tjóð á foldum, og fyri tað næsta er hon tann einasta natio- nala steða, sum loysir ta natio nalu trætuna, og sum so statt leggur grundarlagið fyri hini bestu samvinnu og forstáilsi millum Fer- og og Norðlendingar í síni heild oyingar Danir Feroyingar Sorgarleikur, sorgarleikir, kunnu vit gera nakað fyri at fyribyrgja slíkar sorgarleikir? frá, mána í hesum mánaða fyrr var Sum sagt dagurin 14 ein sannur skaðadagur í Førovum, við bátar > menn druknaðu. Um skaðan í F Syðrugetu skal eg lítið dvelja, ti hin tverr fórust og tað, at honum duga aðrir betur enn eg at greiða frá. Kg vil bara vid fáum orðum minnast teir menn íð har fóru og teirra næstingar, ið eftir sita. Poul Christoffer Poulsen kendi eg sera væl og havi mong góð minnir, blíður og fríntligur, sum hann altíð var, og hártil skila- góður sum fáur. Við yvir minni hansara og teirra, sum hesum orðum lýsi eg frið fórust saman við honum. Hidani úr bygdini fóru teir fýra, sum fyrr eru nevndir í hesum blaði. | | | | | I Í Eingir veit hvussu teir fóru Vandar eru nógvir í hesum døgum Í loftinum flúgva kaðafuglar, sum hava verið mongum manni at bana og í havinum rekist bæði eitt 'g annað, sum lættliga kann beina fyri bæði bátum illveðrið leikar í sínum lagi. Hvat av hesum, ið beint hevur fyri teim skipum og ø og fýra Porkeringunum tann 14. febr- uar, skal eg einki vist siga um; tí eg hugsi, at eingin veit nakað Vit teir vita bara, at teir eru farnir, og koma aldri aftur. Meira fåa vit neyvan at vita, uttan hvat ið ein gitur annað gitur eitt og annar Soleiðis hevur verið so mangan, pg tíverri at soleiðis verður tað Oivad aftur av og á, soleingi sum fólk býr á hesum klettum Hjallurin er í sjónum og tað er og verður sum Rasmus Effersee sáli vrkti »Rikt er títt hav gevur tær treysti og megi veldir tær sorgir og gleði Fongrika hav.« Fitt kvøld minnist eg serliga, t6 AC liðin síðan tað sorgarkvøldid var. Eg hugdi út í at nú eru ár myrkrið, og myndin stendur fyri mær eins og tað var í fjer, at tað hendi Lyktir gingu aftur og fram igjøgnum melina og ímillum hús- allastaðni fram við strond- ini og ini gingu tær. Annað sást einki, tí myrkt var; men ein lyktin fyri og onnur eftir komu frá húsum og til strondina og so fóru tær fram við strondina so langt út móti Porkersnesi, sum vit kundu síggja. Bátarnir vóru komnir aft- ur av útiróðri, men ein var ikki komin, og hann kom aldri aftur Tá fóru 6 menn hiðani úr bygd- síðan í alt 38 menn hiðani ini, og mangir eru farnir Eg minnist úr bygdini, sum druknaðir eru men tá ið eg serliga dvelji við teir ; er tað tí, at Vevhe, faðir til Daniel Paula Vevhe sum doyði við hesum båtinum, ið nú fór Á hátt fóru faðir og sonur 6. 5 tá doyði Oliver seinast sama SHonurin steig við báti á í faðir síns spor og fór útróðri Dreingir ganga nú faðir leysir og leingjast eftir honum á sama hátt sum hann gekk faðir- leysur. Teir hyggja út vvir tað sama havið, sum hann hugdi, spurningurin et hin sami Hvar før påpi? Hvi kom hann ikki aftur? Tårini renna: góði pápi, hví kemur tú íkki aftur? Svarið er hitt sama: aldurnar tutla : Vit tóku hann í favn, vit tóku