leygardagur 25. mars 1944síða 1

FRÆLSI Nr. 12. I. síðu, Lýsingaprísur fyri petitreglu: 40 oyru á 30 oyru á 3. og 4 ØROY SOCIAL-DEMOKR AT JAVNADUR sidu S$krivingarháttur mentunnarsteða. Tað fer at vera hættisligt fyri eins navn og umdømi, sum nú er vorðið, at koma fram við nekrum viðvíkjandi politiskum lívi í Fer- at seta fram alment åtfinningar, ið kundu við blað her á landi ella tann politik, ið hesi blød umboda og verja Nú id blødum komið hugskot við- víkjandi ófriðatíð, ár, og oyum s. t. d. nert seinastuni er í ymisk politisku haft í fram hesi hava SO vit nógv kannað er um orsekir til hennara og ábyrgd fyri henni. Fin fer at loyva sær at kalla, at hest hugskot hava verið sáttliga og sakliga fram- flutt, og at slíkar áskoðanir uttan fyri teir stríðandi partarnar í ein um semingaranda skuldu verið fyri og íkki tær undir at haft ringt í neyðini verið grundir til at lagt kvittanum. Bæði blað og flokkar her á landi siga seg at verja ta demokratisku hugsjónina, og eingin politisk hug- sjón skuldi gingið í tað borð at eggja monnurn til tolsemi og skilj- an, skilja hugsan mótstaðumanns síns og um íkki geva eftir og beina vegin semjast so tó linka um stríðshættirnar og koma til sættar um okkurt stríðsevni Hesi nevndu hugskot hevur nú elvt okkara størsta, elsta, mest lisna og av nógvum hátt mettað blaði >Dimmalættinge í tveimum oddagreinum at taka W. Heinesen og tann, ið skrivar hesar reglur undir hond og sýna teir og verk teirra fyri lesarum sínum Tað er einki at siga til at svar að verður til atfinningar, og at eins steða í verður hesum hasum málum og Men innihald og tónalag í hesum aftur- vard frágreidd. sverum eru so greflig og ódámlig og samtíðis so býttislig, at leitast skal við ljógi fyri at finna teirra maka, Tað, ferðina meira hóligt. Tá hildið, at Sambandsrerslan varð avmálað sum ein brotsmaður eins og Í greinskrivarin legði so ikki lag í fyrru var lagið var eymkandi eini kriminalroman. Og annad enn forhånisliga at veittra »Løgn og forbandet Digte aftaná ørvitishøvdinum. Men seinru ferð harðnar, og endin verður eitt so minniligt petti í førovskari blaðskriving år 1944, at tað gongur valla úr mínni. Ein kann so hjartaliga taka við åg siga at tað liggur í ljósmála eitt andligt undir > Tingakrossi« myrkur, ið er at ógvast yvir. Blaðstjóri plægdi íkki at spilla burtur rúmd »Dimmalættingar« í blaði sínum við at umreða royndirnar í føroyskum bókment- um ella fyri alt tað nekrum bókmentum men her var eitt so frálíkt hevi til at lata gellið renna oman vvir tær, sum eru í hondum >W. Heinesen og sam- tidige« og binda álopið í ein so eiggiligan krans av óhugnaligum ókunnugum orðum, sum bert slik- man vera ferur fyri. ur maður Savnið er, hóast eiturkent, áhuga og tað nakrar vert, má vera loyvt at henta blómur burtur úr fyri at sýna fram; Erotiske Baptister, filosofiske Alkoholister, og pornografisk Omelet.,.. + Ja, vit vita at madurin elskar fremmane orð og dámar at balla hugsan sina inn i ein ógreiðan, bronglutan stil, men her hevur hann so sanniliga verið heppin Hvussu mundi slíkt orðalag »tikid seg út< á goðum føroyskum máli? Men ein má spyrja, er hesin at- burður Er sidurin at at hugsa sær ókunnigur ikki hetta fáa fólk mótsteðumannin sum ein ósiðilig- an sjúkling eitt ið er forfallið og eggjar Minnast vit ikki, at sjálvstýrismenn Guðleysir, til allar ringar lastir vera brennivinskærir og lýti. Blað teirra var óflýggjablað, tað tókst ikki við berum hondum, vóru sagdir at onnur vána vettum eila han- ein mátti vera í skum, skuldi hann nerta við tað. Og nú er tað W. Heinesen, Martin Joensen og aðrir, id roynt hava at skriva eitt sindur, ið verða Auttir slík, ið elska at skriva ónærislig evni og per fram sum um sónar, ófólkaligir beinavegin, porno grafiskar skriftir, ið seldar verða á loyningum, og eingi hampafólk fáa seg til at keypa ella lesa Men skilafólk og mentað fólk duga at gjøgnum skoða slíkan at- burð og duga at dema slíka áskoð- an. slíkan dóm um bekur. Tann, sum lesur heimsgitnar bekur, veit, at rættur hevundur skýggjar ikki at leggja fram evnir og viðurskifti, ið 6hugnalig og ódámlig, tí at hann tvkjast kunnu Leygardagin 25. mars 1944. 4 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og £ kostar kr. 1,50 porto um fjórðingsárið 18 arg. å tann hått best lysir mannaliv og At svenskarar skulu hava alt mannasål í allar avkrókar. Ein | kontant fyri skipini, eru allir menn kann síga, at tað eru nettupp teir stóru moralistarnir, samfelagsrevs- og í verðaldarskaldskapinum havagran- skað og lýst tað dimma og saman- ararnir mannalýsararnir, sum setta í sálarlívi menniskjans og rangsíðurnar í mannasamfelaginum fyri á tann hátt at spekja mann og samfelag. Shakespeare, . Dostojefski og aðrir bók mentum hava persónar og »scene«, sum mangan eru ótýdlig og kunnu geva lesarum eina óhugnis kenslu stórmenn í klassiskum Og fara vit til nútíðar skaldskap, finna vit mongd av djúpum so verkum, sum langt í frá firnast at spillunt, sum er í menn siga frá iskjanum. W hevur høvundur, sum skoðsmál í út Danskir umreðarar hava Heinesen er Angið gott landinum einmælt givið honum rós. Hans ara bekur týddar til onnur mål. Noatun“ nekrum árum síðan, og fylgiblað hitt gítna veraldarblaðið, eru kom á enskum fyri Timese, hevði góð orð um bókina. eru ungar í get- Fer oyskar bókmentir um, og teir, id royna seg har, vita væl, at tær hava stór brek, og ivalevst eru allir takksamir fyri leiðbeiningar og sakligar atfinning frá sær, tá ið ar, men vilja hvessa órættvíst og við illvilja verður hegt í tær Hesar greinir »Dimmalættingar« noyða bert ein at úttala sín harm um, at hetta blað, sum kemur so víða í Føroyum, skal hava tikið sær uppá at umboða eitt mentunar land sum Danmark og eggjar ein til at taka upp aftur blaðsins egnu orð i Skatten í Lerkar og siga at illa má verða burtur úr, skal so- vorðið, sum stjórnar hesum blaði, standa fyri mentunnarstandinum í landinum Martin Skip Svøriki Tad er ikki løgid, um menn dag og dagliga spyrja, hvussu vorðið ið verður við skipum úr Sveríki, hvat tey fara at kosta, og hvussu tey verða at betala, um alt krevist Fornse kontant ella um menn kunnu arbeiða tey út o. s. fr hesin spurningur skal greiðir vvir, so um kontant skiljast soleiðis kunna ella avbetaling at menn vilja vita, um teir vænta at fáa so lagalig lán, at tað verður gjerligt hjá fiskim onnum at fáa nøkur av skipunum at eiga Eg eri ikki førur fyri at greiða henda spurning; men hann er mangan av áskimonnum framsettur fyri mær, og eg feli tað ti sum mína skyldu at flyta hánn víðari fram soleiðis, at limir av lands- nevndini ella aðrir, sum vita greiðu á slíkum, skulu fáa hevi at úttala se 24 Allir menn eru greiðir vvir, at tað gongur best, tá ið fiskimenn sjálvir eiga teirra fer. Tað er grundin til at Esbjergar fiskimenn kunna halda tað so væl gangandi Teir selja og keypa alt sjálvir og eru reiðarar sjálvir, hava sína egnu skútu, ið teir elska sum ein góðan vin og rekja so væ' sum seg sjálvan Teir ansa eftir, at alt.er í lagi, og teir mála, vaska og pussa, si alt skínur bæði seint og tíðliga Tað er hugnaligt at síggja eitt tí líkt far, og tað er hugnaligt at vera har innanborða Soleiðis verður tað einans, tá ið menn eiga farið sjálvír. Við tí máli fyri eyga, at okkara fiskimenn skuli kunna gerast eigarar av fiskifør- unum, megu vit Førovingar allir sum ein arbeiða Mangir góðir menn hava roynt at keypa sær skip, hava fingið 80? 0 av keypsummini frá tí danska fiskaríbankanum, deils sum tilskot og deils sum lán; men alíkavæl hava teir mist skipið beinan vegin Mver er orsekin? Hon kann vera vmisk men ofta hevur tað verið tað, at maðurin hevur latið allan sín egna pening fyri at rinda tey seinastu 209 qa key pisumm ini. Tá ið so skipið lá í Feroyum, átti eigarin einki eftir av peningi og kundi soleiðis ikki reiða skipið it; men mátti biðja ein útgerðar reiða sæt tað it, og attur bant fiskin til mann fyri hann seg til at selja hansara At kevpa dýrt og selja bíligt varð so tann lagnan tekk, alt, ið hesin maður inntil hann skipið og sett í fad av hann Hes mangar, misti sum hevði at sorgarsøgurnar eru skal eg hesum sinni meira enn somikið, at peningi og tær ikki endurnýggja á vit megu ansa eftir at ikkt somu