leygardagur 15. apríl 1944síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
ØRO
SOCIAL-DEMOKR AT
FRÆLSI
N rå Lysingaprisur fyri petitreglu
r. ' 1. síðu, 30 ovru á 3 i
ONGLANDS POLITIKKUR
AFTANÅ KRÍGGIÐ
£
JAVNADUR
BRODURSKAPUR
ovru i 3ladid verður bilagt á posthåsinum, o ”
4 ide ; Leygardagin 15. apríl 1944. a kr þýs portc #0 ni 18. árg.
eftir fummum uttan minstu vissu Vit ynskja eina nýskipan av | til fyri at taka verðaldarliga á-
fyri at virka sum eitt líð í heildar- | fluttningsvidurskiftunum. byrgd Flokkurin veit eisini, at
framleiðslunni av øllum tí, id ikki Vit vilja til tess nýta ell vísind- | eftirkriggs»problemini« eru í stoypi
bert einstakum, men ellum menn | lig evni og uppfinningar. Skapa | skeiðini Fólk eru lynt fyri
iskjum tervar. Einki hevur sum | eina lidiliga og skjóttvirkandi høv- | einum nýggjum slagi av áræði og
Brot úr grein av George Ridley | tann plánekonomiska nýtslan a
parlamentslimi.
Arbeiðaraflokkurir. fyrsta måle:
at tryggja fridin
Hann krevur, at alt, id gjerligt
er, verður gjert fyri at vissa, at
ein góður mentunnar vekstur kann
verða
órógvast av
kring allan heimin uttan at
gangstarume
Ein international skipan má
verða sett á stovn
Henda skipan má hava nóg stóra
styrki undir sínum valdi at tryggja
heiminum, at ell tey, allir teir
yvirgangskroppår, id hava í kvitt
kríggi at
anum vid orogva manna
lívið, skulu við makt verða hildin
frå ellum tílíkum rovndum
Henda skipan skal verða ein
samvirkandi kraft við so stórum
valdi og makt, at heimstryggjanir
skal
Tå
fáa høvi at planleggja nýtsluna av
vera álítandi
vilja ell veraldarlond kunna
ríkideminum í verðini.
Verðin kann ikki fara undir ein
tílíkan plån, um 6ttin fyri einum
kriggi hengur yvir henni
Hesin óttin má burtur
Viðvíkjandi eini veraldarplán-
leggjan er >The Atlantic Charter«
eitt skjal av miklum týdningi.
Hjá undirskrivarunum av hesum
skjali tað nóg mikið
endurreisa o lívið.
og fíggjarsteðuna, í
er ikki at
menna ment-
Få
5
teirra
mål
mentunnar
unnar
teirra er
og
teimum
egnu býum, men
eisini at hevja
øllum
id
aftarligari og eru styttri framkom
figgjarstøduna hjå
milliønum í londum, standa
in enn Brettland og Amerika.
Heima í Brettlandi vil. verða
kraft ein hevuðsumskipan.
Flokkurin hevur fingið hitt full-
at hansara
komnasta fyri,
krav
progv
um ein landsumfatandi plån-
økonomi er beint og rættvíst
Hetta prógv kemur so greitt og
sterkt fram sum tað yvirhevur
kann verða talan um í teirri av
ellum flokkum ktavdu plånøkonom
iskari skipan av allari kriggsmegini
og allari landsins framleiðslu sum
er farin fram undir krígnum.
Á ongan annan hátt er tað so
borið fram í ljósið, at hin
krignum
greitt
nationala kraftin undan
verið
søpli av ofta skilaleysum og vesæl
fram
hevur tínd burtur í einum
einstakum royndum
igum
teim menniskjaligu og >materiellu-
kreftunum nú undir krígnum prógv-
að vesældómin og forbannílsi av
privatkapitalismuni í farnu tíðini
Flokkurin hevur so statt hina
fullu vissu fyri, af ein plánekonom
isk skipan í friðartíðum við ellum
kríggsótta burturbeindum vi! kunna
geva mannaættini, øllum menniskj-
um, tiggjuferdir betri og meiri av
øllum neyðsynjargóðum, andaligurn
sum figgjarligum, enn t. d. Bretar
hava í dag, nú teir berjast fyri lín
inum ímóti einum so ødiligum
figginda, og víga meginpartin av
megi síni í hesum bardaga.
Og bítið merki í, at hitt bretska
fólkið sum heild kortini onga-
tíð hevur livad væl sum nú.
Neyðin er útihýst hjá ellum, hvat
ið viðvíkjur fød læði
fyri at geva øllumn iatdsi
-
um nóg mikið í dag, tå id stersu
parturin av landsins arbeiðsmegi
til
verður brúktur framleiðslu av
so ræðuligum sum drápsvápnum,
mikið meiri Bretar í
við
plånøkonomiskari skipan ikki kunna
hvussu vilja
friðartíðum nýtslu av somu
geva somu íbúgvum.
Hetta skilja allir menn, id vilja
skilja
Hetta skilja arbeiðsmenn í dag
betri enn á nekrum sinni. ikki at
tala um, tá ið vit aftrat tí nevnda
vísa til hitt socialistiska Rusland,
sum nú stríðist sammett við hitt
kavrotna privatkapitalistiska Czar-
rusland.
Ein
andbúnaðinum
plånøkonømisk skipan av
hevur bjargað
Brettlandi undir krignum, bjargað
og
landinum,
at hungur
ið
um ikki landbúnaðurin var vorðin
ti frá tapa vegna
hevði verið
all,
lånøkonomiskt umskipaður
Hvi av Brettlands
andmonnum vid at
friðartíðum, tå id teir í kríggstíð
skulu nógvir
vera svelta í
av land
um kunna vinna ivalevst
búnaðinum við einari plånøkonom
iskari skipan?
Vit
íkki bert ístaðin fyri tey,
bumban eru oydd
Aeiri
búviðurskiftini
milliónir av húsum,
við
foldum, men
vnskja
sum
av
nógv enn tey fyri at fáa
á hædd við nútím-
ans listarliga dugnaskap og »kom-
forte.
uðsæðr. í okkara samlívi og handils- |
Dani
skapi |
I hesa og aðra ætt vil okkara
flokkur alla orkuna á at
fremja
leggja
all gagnslig framstig, men
samstundis byrgja fyri, at tey ein
> DFO-
ans sku!
u vera til gagns fyri
Øll
framstigunum
fittmakararnar« menniskjt
skulu fåa av
Men
megu
gott
langt
og
at »avmobili-
hin velduga
áðrenn vit koma so
vit loysa hin ovurstóra
torfera spurningin
uniskipå
sera« og
8
kriggsidnadin til fríðartíðarvirkan.
henda teinin å vegnum til
eina nýggja og betri skipan, at
flestir menn bera átta fyri. Tús
undatal av monnum hava í huga
tað ræðuliga óskil aftaná kriggid |
1014—1I8 til 1939, tá verðin júst
av hesum óskili kom at standa í |
einum helvitiseldi, ið mannaættin
i
(ID ) VS it I i
miljur véru rakføddar og komu at
ganga sum kloddavættti
Hvat id so skal verða neyðugt |
at offra, so má tað offrast fyri at |
sleppa undan, at tílikt skal henda
aftur.
Vit eru stoltir av, at vit eru
farnir so langt í óbeinleiðis og
beinleiðis skatti, at verðin, um hen
gáaði eftir hesum, vildi ogvast við, |
langt fyri at bjarga land-
farnir sc
inum og veita ellum livilig kor
Vit víta, at vit til at byrja
við koma at liva eini verð
við troti og sakni, at eitt líðandi
Europa í mong år vil standa fyri
durum okkara.
Í fyrstu svítu: fokkurin vil
krevja, at yvirflóð og rikidømi við
oyðslan og
lættsinnaðum lívi ikki |
sleppa at trívast undir liðini |
1
SKA!
á fåtækradømi, troti og vesældømi
og
>
neyð eins og tilfelli var undan
krignum. |
Hvat ið trot
so skal tað deilast javnt út á øll
sø verður talan um
menniskju, ognarmannin eins va
og arbeiðarin
Leiðin
er ávirkið fyri orðaskifti og >speku
hjá veraldarpolitikkinum
latién« kring allan heimin í dag. |
Vit eru í einum av teimum |
sterstu broytingartíðum í manna- |
seguni
Tad er greitt, at hin bretski |
arbeiðaraflokkurin kennir seg vera
dirvi
ið bera stór ynski og krøv í fylgju
við sær
tí slagnum av áræði og dirvi,
á ferð móti ein-
Mannaættin et
um nýggjum heimi, inn í ein
nýggjan og fríðari sjónaring.
. . 6 4 4
Hiplingur og Grágás.
Eg vil fegin biðja menn, um
teir verða varnir við nakran hipl-
ing í ár, um vinarliga at lata meg
vita tað. Serlíga vil eg bíðja
Gjáarmenn, Vidovingar og Mikla-
dalsmenn at siga mær um hiplingur
eigur aftur har í ár
Hin gamli hiplingurin er góður
at kenna frá skarvi, við tað at
hann er hvítur um vangarnar og
í summarbúna fær hin hvíta blettin
við lærið Seðil við lærið=<)
Ungarnir eru ikki so góðir at
( (
undir esinum Í fyrstani eru teir
eisini míkið ljósir undir bringuni
og undir búkinum, men seinni
verður hesin líturin at dimmast
Tá ið hiplingur situr á landi,
situr hann gjarna við heldur meiri
skarvur.
samankrektum hálsi enn
Tad eru mannaminni síðani
grágásin var avoydd í Føreyum.
Hon átti einaferð her í stórari
mongd. Nú tykist sum um hon
hevur hug at vítja aftur. Menn
hava sæð hana her við smáum
ungum. Og eftir sum frásigst
man hon hava átt onkurstaðnis í
Kaldbakssíðu og eisini undir Borg-
ini á Sandey. At hon er komin
aftur at eiga er einki annað enn
eitt gleðiligt merki uppá at vit
eru komnir meiri eftir at eitt fjøl-
ment og margháttað fuglalív er
eitt prýði fyri land okkara
Eg yvi mær at biðja menn
runt um landið um íkki at gera
hesum báðum fuglum ánáðir, um
menn koma fram at teimum.
Nvevres Patursson
eiga at brúka
Føroyska hondsápu
frá fabrik OKKARA
Barnahjálpin!