leygardagur 10. juni 1944síða 3

10. juni 1944 FØROYA SOCIAL-DEMOKRAT Nr, 22 ØROYAR I DAG Ritstjórar: W. Heinesen og Heðin Brú M. A. JACOBSEN "17/9 1891 Um aldamótíð var tann líttli lækkin vestanfyri Hovdal eitt um hildið samkomupláss fyri dreingir Hovdalså og ungdóm. Her rann gjegnum lyngvaksnan haga og mill um jarðfast grót, og í einum stað breiðkaðist hvl, har ungdómurin var vanur at og dýptist áin til ein svimja. Mangur Havnarmaður, sum | er farin um tey yngru árini, eigur at minnast henda hylin og hagan har um leið, hvussu hugnaligt har var at beistast millum hagasólju og brobber, millum tuttlandi vatn og syngjandi heiðafugl Millum teir Havnardreingirnar, ið hár vóru vanir at balast, var eisini Mads á Husum, Vit yngru dreingir tóku hann fyri at vera ein sannur = ítróttarkappi; væl dugdi - hann at svimja, og tað mestsum lýsti at honum av tryggum frísk leika og styrki | Hesin frískleiki var upp gjegn- | um árini vid til at sermerkja Mads | Jacobsen, sjálvt um tað ikki var sum itrøttarmadur, hann gjørdi vart fyri seg. Hann kom at vera ein bókamaður — í meir enn ein tydning; hann var ein maður, ið vann sær mikla mentan og sum ikki legðist á sína vitan, men nýtti hana í fult mát til frama fyri fólk og land. hevur vunnið M. A. sær eitt Jacobsen heiðurspláss í feroyskari rað við teir menninar Jens. Chr. Svabo og vin andsseg, á skrivandi hansara Nicolai Mohr, og har und- angongumenn og skald sum ]J. P. Gregoriussen, Símun av Skarði og M. Eins og hesir menn var hann fost hevði Var A. Winther eisini eru uppi í. | urlandskærur, miklan ans fyri náttúruni, andliga krav- samur samstundis sum hann hevði ans fyri tí verunliga; sjálvur var hann vanur at stuttleika sær yvir at ein vinmaður einaferð hevði rópt hann ein »resultat-idiote. Re- sultatir, úrslit, stóð honum hugur ikki »rationalistur«, å. Hann var »romantikari«, tá heldur og hann hevði frammiur skipandi og prakt- iskar gávur Og to hevur hesin praktiski og ósvíkiligi maðurin í sínum ungu degum vrkt nekur erindi, sum eingin vinmaður hjá feroyskum skaldskapi nakrantíð vil glovma, tí so lýsir náttúru- og lívsgleðin út av teimum; ein ungur, frískur og lívsfúsur maður hevur mestsum lagt: alla sína innarstu sál í tey erindini tey syngja seg inn í yrad og víðari inn í sinnið, mest sum spógvalát eitt sólmett summ arkvøld: + 31/5 1944 Skein yvir heiðar og hógv ein fløgandi sól, krýndi hon túgvu og teig á síni glitrandi leið, einki hon evganum fjól Bar hon mær sælu í sínn og halg- una við, kvndi hon mildni í sál, sýndi mær gvllandi mål, elvdi mær sárunum grið. hvlur tjørn ta Rændu hver gyklandi sól, bar mær hver bylgja í á var tað sum smíl, ið eg så ið myrkrið mær fjól. uggan, Men var tað nakað, M. A. Jacob sen ikki vildi. so var tað at vera róptur vrkjari. Hann segði nei fyri at vera við í hini líttlu anto logiuni >Nýferoyskur skaldskapur« og ikki vildi hann verða nevndur millum aðrar, førovskar vrkjarar í útlendskum tíðarritum. Hetta hong- ur ikki bert saman við hansara litillæti, men hann gjerdist meir og meir sum árini gingu ein sera kravsamur maður, bæði móti sær pg ødrum; ja, hann kundi orð, tá tað galt ting, honum ikki dámdi. Sjáh sjálvum nýta ógvuliga hvess til at meta ur hevði hann vant seg tað positiva arbeiðið hægri enn alt annað. Hann hámetti Svabo fyri hansara áhaldandi seiggi, hóast líttla undirteku og ringu útkomu. Øl og ikki royndu at fjala hann við sum hildu seg til verunleikan følskum fjaðrum, vórðu umhildin av M. líttla, holla úrslitið ístaðin fyri tey A. Jacobsen. Hann valdi tað føgru orðini Tað eru eisini holl úr sovorðin lit, ið standa eftir M. A. Jacobsen. Hann er ein av teimum fáu rættu ligu politikarunum, okkara land hevur borið; ikki so at fata, serliga gald- seg fótatraðkinum, vit at hann gjerdi andi í tí van liga rópa føroyskan partapolitikk; Mads årum men Jacobsen gjørdi longu å ungum ta roynd," at tann, sum í einum líttlum samfelag vil vinna á mál við sínari ætlan, má fara varliga og ofta damla seg fram millum småligheitsins og fanatism unar Skylla og Charvbdis. Tað, ið M. Á. ting, ið kundu Koma samfelaginum Jacobsen vildi fremja, vóru og feðilandinum at gagni. Persón liga var hann ein lítillátin og meira at siga firningarsamur maður. Hann hevði eingi evni til at spæla sjón leik og vísa seg. Men aftanfyri hesa stillu framferð búði tó ein heit sál; ja, á heilt ungum árum var Mads Jacobsen íkki so lítið bæði tjóð skaparliga og samfelagsliga; summi av einum fanatikara munnu ivaleyst enn minnast hans- | ara heitu reðu fyri einari sosial | istiskari heimsskipan undir orða- | dråttinum um hetta evni í »lite- rert samfund«, sum blómaði her í Tórshavn árini frammanundan tí fyrra heimsbardaganum. Men eftirhondini lærdi M. A. |. av rovnd um at halda seg langt burtur frá allari fanatísmu: Fá hava sum hann ásannað, at í einnm lítlum samfelag sum ti førovska er tað neyðugt fyri tann, sum vil nakað fyri land og fólk, at savna virði frá øllum síðum M. A. Jacobsen luttók íðin í øllum, sum kundi sameina og byggja eisini tá ið tað bert var i tí upp smáa. Hann fann starvsfelagar bæði og stýrismenn, millum danir og norð millum sambandsmenn ja menn, íslendingar og feroyingat Og tað er eyðkent fyri hann, at millum tey skrivligu arbeiðir, hann utgav, eru so ymisk ting sum Svabos >Farovarferðin< og »Tah bókin -, »Førovsk-donsk orða bok« og »Roknibok á feruyskume, Ur békmentasøgu okkara« og Ferova Adressubóke. Mads helt, at bert ein ting tænti einum góð- um fyrimáli, so ger tað einki um tað slagnum íkki beinan vegin er av ti sum glítrar og fellur eygunm!. A henda serkenda stilla hátt M. A virði í umlop her heima. sin Jacobsen sett hevur nog Ja, tað føroyska samfelagið hevði í mong- um og hverjum verið eðrvísi í dag M. A.' Jacobsen ikki hevði bøtandi hond um livað. hevur Hansara verið vida, hæði í máli og sum eisini í bókmentunum prakt- Hann fann iskum viðurskiftum. hesari stillisliga, stødu væl i síni seg men myndugu Hann var av røttum errin av ti bókasavni, hann hevði fingid sett á stovn, sum eisini av teimum minni sýni ligu úrslitum, ið stóðust av hans ara áhaldandi virki. Tad er ev Ovitad, at ein madur 1 ið M. Á missálit Jacoasens skaplyndi hevði á øllum ið bert var skræða og skrav; hetta kom at verða avget fyri hansara steðu til førovskt andi politiskt In Tað hevur valla nakrantíð verið ein heitari faði landsvinur enn Mads, men bíligt prál og mesn um land og tjóð var einki fyri hann Vit høvdu unnt M. Á. Jacobsen at verið ein gamal maður; tað er einki at ívast í, at fáur gamal hevði kunnað sæð aftur á ein so ídnan og eydnuríkan arbeiðsdag Nú vildi lagnan at hann skuldi deyggja frá ellum, fara frá sínum idna arbeiði, sínum evdnusæla heimi, frá konu og barni, longu í sínum bestu arbeidsårum. Men um fáar menn kann sigast við sterri rætti enn um M. A Jacobsen, at hann lívir framvegis í sínum verki í tí smáa sum tí stóra Vit verða enn í langa tíð at njóta gottt av hansara sátt ligu trúskapi, hansara kringu arbeiðsmegi. hansara ærliga fostur- landshuga, og í feroyskari ands- segu verður hansara navn at standa millum okkara fremstu menn A TAAA—— NÆ Heimatíðindi. Fiskiskapurin estseinasta vika fall við góðum streymi og séra óðum fisk kap rliga suduri Sudur ovnni Í Sunnbæ kon einstakir sinnstalleringar= upp c entnar id snéri Annars verður n roynt við línu Motorbátarnir í Vági hava so javnan ligtd frá 56 10 centnar um da Stórar kalvaveiður Frudbodari Eliaser Mortet n. id hava rovnt eftir kalva við einum 4-mannafar y fleir dagar komnir bordfull tu Menninir id fóru nidur ftir tir Á oen Nolsøe hevur keyp A herde eru aftirkomnir við ongum báti Maskir var ikki oður standi til at far vvir hav då S« kjótt hon et tt | tand, fara teir nidur aftur „Silverlinning“ og „Vestmanna“ royndu hver sínar 4 dagar í seinastu viku Fing im 400 centnar hver og nakað av kalva Má id tað í byrjanini av vikuni sá út til óveður og streymurin hartil var harð ur, varð allur fiskurin latin yvir í > Vest manna« id fór við honum „Brimnes“ er farin undir Islan it rovr vid snø . Verða teir feroysku trolararnir lagdir ikk fáa nog mikið av kr við av (i, at tett at fara undir Islan« Tad arnir frættist, at teir feroysku trolar ikki koli koma at fáa meiri enn 100 tons an fyri allan turm til o frå rður hetta. stgur Dir rólararnir me P já trolar skum 200 tons einun iv termum tferoy num krevur í minsta lagi um iskad verður ndir Íslandi Ofta væl meiri Vonand verd trolararnir kortini at fáa tað kol. id teimum tørvar til Askt skap ndir Íslandi — Blanka er besta blankiagarevni. eiga at brúka Føroyska hondsápu frá fabrik OKKARA