leygardagur 1. juli 1944síða 3

1. juli 1944 FØROYA SOCIAL.-DEMOKRAT IFØROYAR Í DAG # Viðvíkjandi Íslandi. Hvat vita vit førovingar um Ís og okkum? land hvat vita islendingar um Í grundini merkiliga lítið. Vinnusambandid millum islending ar og førovingar hevur altíð verið meir og minnið hissini og langtfrå altíð líka virðiligt. Viðvíkjandi ti samarbeiðinum, so kalla órekt líka mentunarliga hevur tað verið at frá miðaldíni I okkara døgum hevur eitt sovorid samarbeidi ver- ið rovnt t. d, av jørovingum sum Símun av Skarði, sum til fullnar endi islandskt mål og íslendska søgu og mentan; somuleiðis av ein um manni sum Richard Long, sum tíð tað samarbeiði við tann dúgliga læraran ta var byrjaði eitt vakurt og blaðmannin Aðalstein Sigmunds son, ein maður sum vit eiga at minnast við takksemi. Men higar- til er hetta bert vorið til spjaddar rovndir:; samkensla og hjartalig y samarbeiði sterri mát er ikki komið burtur úr Tvørturimoti vit staðið so hver hava undarliga frenim andir fyri eðrum, ja, mangan hevur mestsum ein feril av m'ss- | trúgv verið við í ferðini frá báðum síðum Kanna vit nú gjøllari eftir hví tað er soleiðis vorið, s: síggja at orsekin fyri ein stóran part er tann, at partapolitikkur er komin upp í leikin. Longu tíðliga í tíð ini fór tann partapolitiska basillan 1 upp! í her, eins og hann vidurskiftum vid Tað var als ikki fárið fram at nálgast > gjerdi í okkara Noreg soleiðis sum rímuligt kundi verið Hvat søgu, VI Íslands Nei. krámaðu seg kunnu læra av listum og mentan? partapolitikararnir Tað mot fram at næsta varð so: > Sam sum altíð > Norrønt Fyri ella Íslandi bandsmenne hava mest vent íslendingum bakið. rumbul< hevur verið teirra niður- lag hverja ferð førovingurin hevur víst ans fyri Íslandi og Noreg Afturímóti hava so okkara heim- ligu nationalromantikkarar ettir førumuni nýtt Island og Noreg til partapolitiskan mokara, deils fyri at sláa Danmark út Urslitid er sum vant her hjá okkum vorið I I > 2 0, Tað vanlukku politiskt deilandi ættarlidid í okk ara foreldradeyum hevur her, sum á næstan ellum umráðum komið okkum í eitt steingelt og skemm andi skorfesti, ein flotkelda, sum okkara egna og komandi ættarlið fáa stríð av at draga okkum upp úr aftur Tann 17. í hesum mánaði varð Ísland blikk, og hesin dagur var hegtíð ko | kongademið gjert til repu á Íslandi. Her heima var dagurin soleiðis Øl mantisk fløgg uppi, allar sambands vorðin: nationalro flaggstengur tómar. Plus og min- us = 0. Víðari: Ein skrúðgonga soleiðis vorðin: Fyra flaggberarar, eltir av einum tjúgu bernum og einum fýra vaksnum. Hetta fylgið fór frá Tinganesi nidan undir Ting húsið, har fólki so um Har vórðu so hildnar nakrar partapolit eitt sindur av smátt kom saman smátt iskar firtnamannarødur av ti slagn- um, sum eingin nytir at lurta eft ir, ti tær hava rungað her síðani 1906, so all duga tær uttanat Alt hetta er sjálvandi ikki låtur- ligt, men ógvuliga syrgjuligt, ti tað vísir, at vit enn ikki eru komin longur enn til politiskt skeldarí, og tað er væl mong ein ærlig sál, sum aftaná eina sovorðna hending er um at missa sína trúgv á tað natio- nala og spyr seg sjálvan Er tað skeldaríið, ið er okkara tjóð- skaparliga serkenni? hetta Tann íslendski = segumaðurin Bogi Th. Melsteð kærar seg um einastaðnis, at íslendingurin nú á degum kennur so lítið til sína Het ókunnleikin heima er tann seguligi Aeiri ferðir vit hava segu ivalevst undur í Fi í | mansaldur stórur. SØ nu ein vant okkum til at taka ímóti søgukunnleika við partapolitiskum sniði av monnum, ið ikki tvkjast hava annan ans fyri søgunt enn at nýta hana til at deingja sinar mótsteðumenn við leggur sær eina við at síggja teir seguligu Tann sanni segumaðurin tilburðirnar út frá tí tíð, teir hendu i tí hugsunarhátti og lívssýni, ið tá ráddi. Soleidis er ikki hjá okkum. Her dema vit sjálvt oldtíðarhend ingar sum tær skuldu verið hend ar í fjer. Fyri at berja politiskar mótsteðumenn niður leggja menn Danmark undir alt tað ílla, t bæði Not Og tað betir íkki t. d sum er hen Førovum, Íslandi. um, at vit eisini hava politikkarar sum geva »ti norrøna rumblinum« skuldina fyri alt sum ikki er teim- vildar i okkara heimliga Her s0 lágum jerðildi, at um til politikki standa vit á einum rossini sjålvt mugu rudna Okunnleiki og fanatisma í felag hava skuldina fyri okkara hesa Ferova hevur ) fólk at kalla ongatíð fingid høvi til at stakkalasteðu. síggja sína segu sum hon verunliga er Bæði okkara sega er givin okkum í tveim okkara landalæra og um katekismum: 1) sambandskat: kisman og 2) tann nationalromant iska katekisman Eftir teirri fyrsti gongur Førova sega bert eini I00—200 ár aftur í tíðina. Í tí tíðini hava vit verið beinleiðis undir donskum embætismannafyrt sæti, og harav eru vit rætt og slætt danir Hin katekisman gongur afturímóti tess ríkiligari aftur í tíð ina, leitar aftur til ta tíðina, vit vóru undir norskum fyrisæti Íó annes Patursson hevur enn í dag ikki greidliga sagt okkum hvat hann Ritstjérat u Herinn heldur, annaðhvert vit eru norð menn ella ferovingar, ein tjóð, ið hevur skilt seg út frá tí norsku Hann hevur mestsum ongatíð gi ið sær hetta stundir til at gjøgnumhugsa týdningarraixla mål. Ian ara tjóðskaparliga agitation hvílir tí á einum ógvuliga ryllingasamum grundarlagi Hetta grundarlagið hevur so fólkaflokkurin og hansara menn roynt at bygt víðari á. | staðin fyri kunnleika, teir geva sínum veljarum politiska agitation, ið er ætlað til al politiskan m jarðleggja ell tpart her heima Sum eitt lið í hesari politiski agil hava (elit > kkupt rað Ísland og Noreg fyri seg aleina og harvið fingið okkara steðu til hesi londini í ein hurluvasa, sum ver ger stórvegis óplíkt i okkara andslivi hesum kemur s« Hon hevur Dan » alt danskt og harvið meir yf 5 Afturímóti ellum sambands reaktiønin í sínum >okkuperað lagi mark « og minni okkum burtur frá stongt sonnum og náttúrligum viðurskift um vid rikisfelagar okkara sum andsforterandi og I he ment unardrepandi agitatiånsarbeidinum hava sambandsmenn tíverri fingid góðan dugna frå vissum donskum embætismonnum Førovum Fin maður sum Svenning Rytter, tenn sterki, men psykologisk lítið føri 1 maðurin. hevur verið ein ómetalig ur meinbogi í hesum ført Soleiðis er vorið. Ella át skum vóna tað: soleiðis hevur verið vorið; men nú er líkt til at eitt nýtt ættarlið smátt um smått er farið at taka til sti eitt ættarlið, ið hevur andstyga fyri hesum småpolitiska putlinum og keglinum, eitt ættarlid, suma hava nýggjar ræsur g sa I kunnleika um viðurskiftini Henda sanna vitanin er fyrst og fremst umráðandi fyri tann tjóð- skaparliga spurningin. So leingi g | g sum hetta skal liggja sum marrat omanå ellum aðrum spurningum, vit fyr! vag og vind royna at fáa skapilsi á tað so tað kann leiðis at við tað hevuðs ið tíðin krevur av so leingi reka Vit tað sett mugu nationala, markað av ØE fast å eitt stødi, vera frå hondini vit fara f holt KUNDNU mål okkum : at fáa eina tríska royna al skipan laða grundarlagið sum 1 1 1 ; samfelagsliga og hggjarliga, at tað verunliga kkara komandi ættarlið kul bvegja á tjóðs <aparliga » ð 1111 nationalt problem Ísland lovsti sín spurning með alla í 1918 tá hevur einki verið á Íslandi. Republik k- skipanir ár merkir bert, at teir vilja vera einsamallir um at skipa sint uftar í eru ikk! landavidurskifti Vit komnir longur enn til tann natic nala spurningin; hann vevja vit rundanum sum hundur um heitan greyt Og hesum koma vit at | | | | | | | | Nr. 25 ” Heðin Bru halda áfram vid inntil eir akln og mentaður ungdómúr sigur Nei! Nú halda vit ikki út at hoyra tykk ' ara mesn longur Vit gera bara eina tjúkka, svarta skeinu tvertur um alt tykkara putli-politiska áví tvæti Fað kemur kanska heldur ikki at vara so leingi innti it fáa g tað mamla ruskid skumpad út úr tí førovska klandursskotinum Íslendingar eru tjóðskaparliga komnir á mál Eftir hjá teimum er so at lovså ENI amfelags heg) arligt problem. Tað er einki lætt tak; men tað er eitt tak, sum er einum rðurlendskum fólki verd ug - einum breðrafólki til teir nútíðar danir, sviar og norðmenn, sum hver ínum lagi hevur orkað at gjert seg ikki bert nationalar men eisini til eina samfelags-organ 15MU Tvev av hesum londunum, Dan øsåvum mar Noreg, eru av krigg komin út í eitt feigdarveður, ið av sonnum krevur alt av ellum. Tað sama kann ikki sigast um Island og okkum Tað, sum er vert at hámeta ara lendsku frændir fvr tað vakra mentunnarjerð ildi. teir á mangan hátt hava verið menn at hevja seg upp til Það er Ikki hetta, at feir undir trvøg um og á mangan hátt rúmum korum hava gjert stigið frá kongs 13 felag við Danmark til >tjóðveldi- Hetta kunnu vit bert taka fyri tað tað er g ikki fyri nakra avrek dir erð ;oleiði sum okkara heimlig ria-Moria-menn tvkias dá val i ..; 9 Hvar er stevnuskråin! Havna Framburdsfelavs høvudsenda ma K tta r al tyrispelitikkar na Hvort nýtt nun vol me p nýtt alor skrivac iv Richar« Lon Hesin madurir R rc or nógvar vinir, « tað er lex eing if vi nokt fur har ykkar; mentunarliv he r verið eir tuð um trevdum vil verið fyr t Vit hava var kkur 1 1 æd t hokmentamannir kenna eidbeinarin fyr: teimur ngu erliga tarligur r I Vit halc tað eit tort ohapr ið nd á he tt oO ind a liva madurin kor £r up per onpolitikk Taf r eink ivlia vri. at er mong d k tarv r komið 1 ikr olit æ t A Tað kanr 1 verd a ykkt allur haria ir ið lit:sl ; í og aftanfvr nuskrá. id har dsanga 1 ø ken M í r Richar alment t faa ho t skrin r T m charia , mersær Fr Ri 3 Long ræt ”g lætt vorðin politikkar tvr 1 sleppa at skræða skinnið av Louis Zachariasen ja leiðis mugu vit spyrja Og við