leygardagur 2. september 1944síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
2. september 1944
FØROYA SOCTAL-DEMOKRAT
FØROYAR Í DAG |
Trellið við Sjógv.
Vit kenna ell ta gomlu sjáld
samu søguna um trøllid við Sjógv,
ið einaferð um 1700 ára talið tól
bústað í einum steini við Sjóvar
garð og um kvøldini kom snikjandt
inn í húsini, har tað sat og karðaði
grátt í heilum [20 var ein
óhugnaligur, næskur gestur, ið
var til miklan bága og ringur at
leppa av við; men umsíðir eydn
aðist tað Rasmussi í
við miklum stríð at
ur áð garðinum Og Mata tað niður
Haraldssundi
reka tað burt
í Gráastein í Saltnesi Haðani
sigst treallið seinni at vera flutt til
Gásafelli í Toftahaga, og síðst
nakar hovrdi frå tí vistaði tað í
Bog í Lambahaga
Mangur heldur, at hetta treilið
er til í Ferovum enn tann dag í
dag, og at tað í góðum nútíðar
ferovskum lagi fonglast við parta
arbeiði
politiskt
Hetta er ivalevst
eisini so, 1 1906 steig trøllid fram
aftur av nýggjum, men nú val
tað vaksið nógv og ívnað upp, so
rakk og tað
gráa, tað karðaði, var Samband og
tað um alt landið.
Sjálvstýri
I 1906 hendi tann vånlukka, at
tann tjóðskaparlíga rerslan het
heima fór í tvey; hon býtti seg
um vit vita í Samband og
Sjálvstýri, og hervið byrjaði so tann
innanlandski politiski bardagin
Væl tað verið
bardagi, men tað eru
hevur blóðjevsur
allar ånevØir
til hann fyri álvara kortini,
at taka
1
t tann |
Væl er
tríð er
bert
jevur elvt okkum miklan
stort
tað 50,
eitt
forder
at partapolitiskt
fyribrigdi, ið ikki
Hnnst her men i
ro
Í størri og metri framkomnum sam
hjå okkum
øllum demokratiskum londum
feløgum er tad partapolitiska strid
ið
inum
bert ein síða av samfelagsli
tað
ting, ið kunnu hugtaka íbúgvarnar
eru onnur hægri
oo
einum landi Men soleiðis hevur
tað tíverri ikki verið her hjá okk
um Her hevur partapolitikkurin
so at síga kevt alt annað. Tað
partapolitiska kjakið stívnaði í ein
um greðileysum og fåfongdum lagi,
Tað gjørdist til eitt småligt og
uppest børgarakriggj Eitthvert
pluss frá aðrari síðuni metti ein
um minussi frá hini. Politikkur
gekk í alt; tað vóru íkki bert teir
tjóðskaparligu spurningarnir (tung-
umálið), tað galt; eisini figgjarlig
og samfelagslig viðurskifti vóru
gruggaði av politikki, ja, parta
politikkurin kom á ein vissan hátt
Putl-
hann
í staðin fyri siålvt andslívið
politikkurin, sum av
røttum er vorðin roptur, varð metr
og
b
meir eitt serførovskt fyribrigdi
Vit vandu okkum til hann, líkasum
fólk kann venja seg til kamfjarðar,
og
døkkormar skeiteygir Vit
|
|
|
|
|
|
|
tað fj
ligt tá ið okkara
stan
hildu vera heilt hugt a
åmulieu løgtings
; g ;
menn å hvørjum hevsti hittust å
tingi eins og teir høvdu okkurt
álvarsamt fyri, hóast vit væl vístu
at teir mest høvdu hetta eina í
huganum: at jarðleggja hverannan
og harvið seta tað førovska tingið
út av spælinum
Var tað soleiðis innanlanda, s«
var tað enn verri úteftir Hverki
danir, norðmenn ella onnur fólka
fatað ta
fólk
slag hava enn kunnað
sjáldsomu getu, tað førovska
ið gekl Tað danska ríkisstýrið
stóð hjålpalevst uppivvir hesum
undarliga tvískinninginum, ið før
oyskur politikkur var vorðin til
hetta tvihøvdada kvktid, ið segði
ja við ødrum munninum og nei
við hinum Men undir ellum
hesum treivst tann politiski ærviØr
in her heima ógvuliga væl og fittn
aði hvønn dagin. Hann gav okk
ara politikarum nokk at starvast við
og bladskrivarunum nokk at skriva
um Honum dámdi so væl, at
einki skuldi henda. Og enn tann
dag í dag hava vit henda undarliga
feita og fulputa skapningin ríðandi
á herðum okkara; á búkinum hevur
hann eitt stórt pluss og á rvggin
um eitt líka stórt minus. Mangur
misstekur hetta marghåttliga kria-
turid fyri at vera sjålvar Førovar,
staðin fyri at viðganga, at hetta
er eitt ófryski, ið hevur mergsogið
tað
líkamið
farovska fólka- og samfelags
Gævi tað nú hevdi komið
ein nýggjur Rasraus í Haraldssundi
og manað okkum henda arga trællin
Vit
ivalevsa nóg mikið av hesum gamla
aftur í jerðina hava fingið
politiska spekilsinum og ynskja el
it verða tað kvitt.
Tað trýtur heldur ikki fólk, ið
halda seg vita ráð fyri hvussu hetta
skal gerast Tann vanliga reseptin
er: 1) at gera allar førovingar til
sambandsmenn, og 2) at gera allar
til >fullveldismenne Men båd
um hesum førunum er trellið sjålvt
við uppi í ráðagerðini. Tað er ein
ið alt
evdnast her heima
gamal revur helst sæt mis
&
So er tað tann
t taka
tridji utvegurin at rovna á
hetta partapolitiska skrímslið sund
ur og síggja hverjum tað er saman
halda fyri
sólin og tað fríska vitið
sett
ljósið, st
smátt um smátt kann gera enda
av, partarnar upp
so
á ti.
Vit
í ellum hjálpaslovsi og kanska við
at
her í »Førøvum í dage hava
orðum, rovnt
alt ov nógvum
at hetta gamla partapolitiska
til
ávísa,
kviggjevni fyrst og fremst er
fanatiskum — treiskni
evnad a
bygdaklandri og persånligum aggi
Tað er eitt skepilsi, id ikki hevur
enn tí, ið
Tad hevur
kann
ikki
ans fyri eðrum
spjaða og eitra
ar fyri ti, at tað førovska fr kið
skal ganga ímóti eini ljósari fram
tíð Te boð er Hevur ti
nakað IE INNI við tir næsta
jagstra hann politiskt! Met
eru ifvalevsit at tann dag tann
hugsandi førovingurin sær hvørjum
hetta trøllid verunliga er samansett
av, taka vit og kúvenda
*
Tað eru tekin i st r Mána
ið vísa at mangir førovingar ur
allum stættum smátt eru farnir
átinlerka
at viðganga henda
>Dagblaðið-
»ty diadi
illa undirbygdu kupproyndina, ty
um 1940 av Á
um alvi ta óskjótnu
ist nú at vera komið til eitt annað
úrslit: at tað er ikki nóg mikið at
vilja gera kupp tað er mest
tíð, vit treingja, skrivar tað, og
nevnur ennta eitt vist åratal: 45
ár Gaman í hetta er tó eftir
okkara meining skilalevsa long tíð
Um vit taka eitt megnartak, eiga
vit at fáa jarðlagt henda gamla
risan fyrr enn so, ja, í morgin sum
ein annan dag. Men hetta, at
Dagblaðið< er farið at tosa um at
vin tíð og hugsa um viðurskiftini
merkir tó, at tann kupp-politikkur
sum tað higartil hevur fert 1
vogi y funnit v lættur
Tað er ikki bert í > Dagblaðnume
ein varnast politiska mødi, met
men eisini í »Dimmalætting« Her
eru ta síðstu tíðina upprisnir tveir
nýggjir profetar, sum tíverri dylja
seg aftanfyrt dulnevnini >Oli Or
amar: og »Uncas« Viðvíkjan.
politiskum sjónarmiðum hevur ta
fyrri avøjørt einki nýt 1
men hann tvkist leggja dovdin å at
skriva eitt raniligt feroyskt må
at einki blað er Vlar!
so mergjað,
Hetta er nýtt at leggja
malætting« øg vil 1ga at geva Ú
gætur. Tað merkir, at sambands
fólkini kenna, at tan ramli I
irt!
tranasjonali politikkurin er f
Hit
hevur sett er fyri á
at ridla á beinunum maduri:
»Uncas«
lýsa eftir frískum viti. Tað er fyrsta
ferð hetta hendir í »Dimmalætt
VM hetta gamla
ingare longu segu og
blaðið nú hevur hesar nýmótans
greinirnar hjá >Uncase tað
merkir, at sambands-undangongi
mennirnir St matt ert farnir at
leingjast eftir at fáa fastari undir
laturnar
So
tað
í >Tímanume
eru Rikard Longs greinir
Kiísini í teimum et
eitt sindur av hverjum Rikard
Long er eingin hr. Hvørsumhelst
hann er kendur av øllum her
høkmentamadur og
heima sum
mentunarligur leiðbeinari. Aveinum
ella eðrum tilburði er hann igjegn
um hesi seinnu árini komin inn Í
virkandi partapolitikk, og tað hevur
hann sjálvandi rætt til. Tó, hann
er ov lítillátin og ov lítið upp
blástur tíl at gera lít sum fólka-
Í
Nr. 34
rætt i tiltryg i Í tað
mål, hann starvast fyri > Vit er
nakrir« øur han im 1 | i
av leiðini fyrr ens it annaðhver
eru komnir á mål ella fáa fyri
at tað er f € t Y virhe
f Ar tat ð esur | | rEeInIr
ø i Varnast it fat r ! 11
IKI r I 1iaflevstr 11-a0ltator
men eitt hugsandi menniskja Tad
er gripand ið hann lærir, at tað
er r verður annleiki, dvør r
erligheit, ið um ræður Hevd
ann bert altíð viljað hildið sær
hetta ideal tvri evga Men kjøtid
er skrovpuligt Tað er okkara vr
at Rikard Long um stutta tíð
verður at leppa sær leysum frá
tí politiska flugufangarinum, sum
hann nú hongur fastklíndur í
verður at finna aftur til sína vekri
staðu frá fyrr, tá ið hann var
kulturverji
Her nevndu vit nekur dømt um
skrivandi menn, sum hver í sínum
lagi kann sigast at boða frá eini
nýggjari og betri tíð, einum vitsins
tíðarskeiði her heima Vit kundu
nevnt fleiri Tad er Øivad, at tað
býr í tí førovska fólkinum lag
ein livandi trá eftir at síggja tað
gamla torknaða 1010 fe
innað nýtt og liva ma aftur
taðir
Vit vona, at ø sandi ment
iskjur Ferovum vilja vera við
tríðnum fyri at fella tann gamla
fur iða ) t K avt Oil fram
dá 1 VI ! Oar r msftrítt
t AriaáÐ tvr erox m it!
A TY} }t€ 4 ( i
Vi i i 10 vera vol
1 Tad UugvAa tort virði
líttla førovska fólkinum Tad
ræður m at e ameina
it vinna n irðum betri
gróðralíkin:
Tit fáa
bestu málingina hjá okkum
M. P, Jacobsens målarabild,
Måltr. 323.
FØROYA
BRUNATRYGGING
Hús - innbúgv - vør-
ur - verda tryggjad.
Skrivstovan er opin frå kl. 10-1 og 3-5
Leygardag 10-2
Telf. 372.
—————=—— aw