leygardagur 14. oktober 1944síða 1

FØROYA: — SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR FRÆLSI JAYNAÐUR Lýsingaprísur fyri petitreglu: 40 ovru á : c Bladid verdur bilagt á posthúsinum, og 1 , Nr. 40. | sid Leygardagin 14. oktober 1944. kostar kr. 1,50 + porto um fjørdingsårid 8. årg. síðu 10 oyru á 3. or 4 Rættarviðurskifti okkara. síðani Djurhuus skrivaði harra Nal J. H »Dimmalætting'« að () saklerari í unf, hvussu óÓ hóskandi og beinan vegin ósam tað á tað dømandi yvirvaldið og iligt var alment at.gera álop finn at dómum tess Tó sagt ast verið at ið hat ið gjøllad verður eftirfarið og kannað kundi áskoðan, orða, so kann ein, lá at ymiskt ímóti hesi kom til verður afturum lutirnar, geva harra Djurhuusi fullan rætt í hesum. Tað kann fara og vera ein skaðagerð alment at leggjast á teir og teir stovnar, ið síta skulu um lógir okkara. Sjálvsagt má vera lovvi til í lúndum, har atfinningarrætt- urin er fólksins aðalogn, at tala at dómum og rættaravgerðum, sum vit ikki halda vera rættar Eisini at tala at lógum, ið vit halda eru samfelagsskaðandi og órættvísar; men koma slíkar atfinningar fram, so mugu tær vera sakligar og hó- lígar. lkki hava ein so agitator- ískan form, at tær øsa fólkið upp ímóti rættinum í landinum og teim- um lógum, id gjørdar verða. Hóast ,0 rangar lógir verða gjørdar, so eiga vit at bovggja okkum fyri teimum, inntil tær verða avtiknar á lóghgan hátt. Tað er beinan- vegin ábyrgdarleyst og samfelags- skaðiligt at umrøda lóg og rættar- skipan soleiðis, at fólkið missir álit til teirra og fær vanvirðing fyri teimum. rættarviðurskifti hava við Okkara verið knýti saman Danmark, eisini øll moderna lóggáva hevur verið donsk og fingið sitt snið i Danmark, ll rættarvíðurskifti komu ti upp í haft, tå ið vit av kriggsins atvoldum skildust frá Danmørk Vit høvdu ein dóms- rætt í Føroyum, men vildu vit sleppa til at kanna eina sak um- aftur, so mátti farast til Danmark ar fyri télt hægru rættirnar har, tað teir kalla appellationsrættin Hetta var tað, ið menn ætlaðu at bata um, fáa okkum ein rætt her, sum fyribils kundi galda fyri rætt- in niðri í Danmark Men av hesum stóðst eitt elju- kríggj. Bleðini geltu út um land ið, at: hetta var eingin rættur, hann var samansettur av ódugilig- um »partiskume« monnum, beinan. vegin ein politiskur rættur,, sum hjálpti sínum partamonnum at vinna tær sakir, teir høvdu fyri. Í JÓLAHEFTIÐ I ØL V kemur út í miðjan desember Fintókini eru fá. Tev. kunnu tekna ið vilja vissa sær heftið, seg hjá teimum, ið bera listarnar um. Or tað var skjótt tú legði til merkis, at henda nppøsandi og vanvirðisliga umtala hevði fruktað sera væl Tú traffst brátt ikki menniskja, sum. ikki forhånisliga hevði henda hægstarættine á munni. Og tað merkiligasta av ellum, stersta parodiin« av øllum, er tað, at all mótsteðan, øll atfinningin móti hesum vælsignaða rætti kemur frá tí »nationala« partinum í fólki okkara Ti parti, sum vil loysa øll bond við annað land sjálvandi tex rættarligu eisini Tað hevur verið prædikað fyri okkum frá ti fyrsta um øll tev rættindi vit hava mist. Mentunnarlig rættindi, figgj- arlig rættindi og rættarlig rættindi. Okkara Legting, menska sum dómsvald; hevði lóggávuvald og og nú gjørdist henda fyrsta | royndin aftur at skapa okkum eina rættarskipan sjålvum landinum heilt ómegulig — Nú tykist menn nógv betur um dómar, sagdir av tí danska dómaranum í Førevum enn av hesum førovska rættinum. Og nú vilja menn heldur skjóta seg undir hægsta rættin í Danmark enn henda hægstarættin« í Førovum, Henda må vidurskiftinum gongd i til hóska væl Sambandsins hugsan um okkara festu amtsstaðu í kongaríkinum Danmark Men nevndu fløktu og rangvergu viður .burtur úr øllum hesum skiftum elvast nógvir tankar um framtíðarvíðurskifti sum tjóð< eru kannaðar okkara frí sjálvstýrandi víddir, sum íkki Her hvussu nógv um, hvussu ið ella Mótsteðu hava so vmiskt Bara tað skal hugsunnar- skal ikki verða telvast væl bugvin hesín til ella rættur et at dema, pott hetta stýrislagið er, Vit hava haft hesa tíðina, tæt gjerdar eru altíð undanferslu. sagt, leysa uppesing, sum farin er fram, lógir, ið menn kunnu til henda verða al hevur gjørt tað omøguligt at skapa alfarovska rættarskipan. Rættar- kenslan og rættaráskoðanin eru gingin av lagi stórum parti Í fólkinum, og tað hevur fingið missålit til og vanvirðing fyri ein- um føroyskum hægstarætti So kann hetta verða mótsagt so mikið vil. ofta ein Um so t. d. OF SO um Fólkaflokksmenn at stovua ein dómstól. so fólk aldrin álit til hansara hvar finna vit menn, sum íkki ri eru politiskt sinnadir, hava politiska meining? Og hava Fólkaflokks menn reinari semvitsku enn Sam- bandsmenn og Javnaðarmenn, er teirra moralur av betri slagi enn tann hjá hinum? Þlava fólk fingið tað í Þlóðið, at cin førovskur rætt ur er partiskur og dømir órættvíst, kunnu vit vera viss i, at tey hava somu hugsan um ein annan tjóð, + Ella ætlar sjálvstýrandi at hava ein hægstarætt sitandi í eðr um fremmandum landi. jú, tað er sum vit segdu, at henda líð dregur nógv fram úr fólki okkara, sum elvir okkum at hugsa Er íkki eisini lítil, veik tjóð, sum stutt er komin áleiðis í upplýsing, at sum ;O samtíðis mótsigandi, um frigering frá fremm hon rópat valdi, ráða sær sjálv og indum finna seg sjálvan, so hevur hon til sínar menn, van illtanka egnu virðing fyri sínum egnu monnum, nígur fyri útlendinginum og havur sterri virðing fyri teimum skipan um, sum útlendingar hava pjert. Tað okkara víður sýnist sum skifti eru so smá, okkara umstød- ur so trongar, at vit kunnu íkki bjarga okkum sum vælstýrt mo dernað samfelag. Op eitt afturat viðvíkjandi = rættarviðurskiftunum. Er tað íkki fyri neyðini, at makt stendur aftanfyri dómsvaldi og lóg- gåvuna? Ilvat batar at gera lógir dema dómar, tá ið menn ikki og halda lógirnar, ikki virða dómarnar | | Kolið og Richard Long, við allum Timin« Dagblaðið: Long og Richard royna av alvi at køva út yvir ta drápssteðu framburð; felagsmenn á tingi tóku í kolaspurn- fólkaflokksmenn og inginum. Sannleikin kann íkki verða fjald ur; Teir íkki bert settu uppskot um at stedga Raggabotns kola- brotinum, Men teir tóku onga posetiva steðu fyri at fáa kol. Tað, ið um, hvussu teir skulu hava stríðst Richard Long skrívar fyri at fáa sett á við einum nyggj- um broti »Kionnie« er so burtur- vid, sum tad kann vera Tað, teir hava gjert her, er, at teir hava sagt, at tingið ikki eigur at forða privatum monnum (hygga siggj!) at byrja kolagrevstur við Krónnae, og um farið verður undir at gera ein vegastubba til hetta pláss, kann tingið til tess veita eitt 39, lán uppá 15000 kr Tað er alt, id hesir gævu menn gjørdu, nú Føroyar stóðu í sterstu brennineyð ! Javnaðarmenn vóru íkki bert fyri at halda fram í Rangabotni, soleiðis sum hin bretski professarin hevði til fram uppskot um PI mælt Teir settu eisini at tingið skuldi seta á við kolagrevstri við >Krónnae kol hetta brotið og fekkst har, so lata veg um til Teir vildu, gera at að sum framburðs ið arbeiði, einans síga við teir privatu, at teir forða undir at grava kol tingið skuldi handla, gera nak- málvíst fyri at faa kol og íkki fólkaflokksmenn og fyrst beinleiðis vildu stedga tí sum var í gerð, og so vildu ikki teimum at fara Í næsta blaði vilja vit taka upp aftur P. M. Dam's talu í kolamál- mum. meeen —— —— og yvirvaldid onga makt hevur at fara til? Vit halda tað ikki vera skeivt at síga, at slík rættarskipan hongur í leysari luft, slíkt samfelag nærkast ti, íð menn rópa >anarkie. Flóki Frá 1. september er kommunuskrivstovan opin frå kl. 10 f. p. til kl. 1'/; s. p. og frá kl. 3'/, s. p. til kl. 5 s. p. Klakksvík, tann 22. aug. 1944. Sóknarstýrið,.