mánadagur 15. januar 1945síða 1

-FØROY SOCIAL-DEMOKR AT BRODURSKAPUR FRÆLSI Lýsingaprísur fyri petitreglu: 40 oyru á I. síðu, 30 oyru á 3. Savnararnir og oyðararnir í ti almenna húsarhaldinum. Urslitid av javnaðarmanna figgjarleiðslu. 1939—43, hitt seinasta árið, ið javnaðarmenn sótu við fíggjarleiðsl- uni á tingi vóru allar tær nógvu og stóru tingsins skuldir goldnar. Allir grunnar vuksu seg stórar. Hesir tingsins grunnar og trygg- ingargrunnurin, ið vórðu stovnaðir av javnadarmonnum, vóru vaksnir at ellivtu miljónini. Samstundis sum hesin grunna- og dering vóru farin fram, vóru lend- vekstur, skuldarindan konsoli- ingar, vegir og havnir gjørd sum ongatíð áður í Føroya søgu. Henda fíggjarliga stimbran var gjørd uttan at vinnulívið var nervað uppá eitt hár. Tverturímóti. Vinnulívið hevur ongatíð givið sínum monnum so nógv til góða sum í hesum árum. Eitt uppgerð yvir Førova figgj- arligu stóðu sýnir, at Førovingar hesa tíð 57 miljónur til góða. Javnaðarmenn hava gjella víst hava lagt yvir at Føroyingar við hesum avlopi eru førir fyri at fara undir eina plånøkonomiska skipan, ið vil geva okkum nóg nógv nútímans skip til okkara fiskimenn og gera okkum førar til at ravmagnað landið, seta ídnaðir á stovn og haraftrat um- tað míljónur í skipa okkara jarðabrúk, so verður at meiriuntøku um árið eftir nútíðar- geva vm 3 prísum. Men henda stórfingna plån feldu afturhaldið, 20 mannaveldið. Henda politiska gerð er tann største drápsgerð fiskimonnum. móti Foroya So komu oydararnir — teirra fyrsta árslit! 1944. Við Bartalsmessuvalið 1943 vunnu fólkaflokksmenn leiðsluna á tingi, | Sambandsmenn fylgdu fólka- flokksmønnum í teirra figgjar- politikki. Hesir báðir flokkarnir gingu saman um at fella javnaðarmanna- uppskotini. Hvat i6lkaflokkska- sambandska figgjar- varð so fruktin av ti politikkinum ? Vit hava so ofta víst á tað 1'/, miljónina í halli í tingsins fíggjar- steðu. Okkum tervar ikki at greiða og 4. JAVNAÐUR síðu fólkaflokksins, skapað við samband- sins hjálp. Tað var næstseinasta tingseta. Og tingsetan í ár? Hon varð so sanniliga ikki betri! 20-mannaveldid fór av tingi — aftaná at tað hevði felt javnaðar- við eðiligum ííggjarætlanarhalli. > Tað uggaði mannauppskotini — einum verður íkki so galid«, ein fólkaflokks-tingmaður nú ein dagin, >Væntandi verður bótin hjá einum grossisti at fylla upp tey hundraðtúsundini, ið figgj- arætlanin vísir í undirskot«, So flokksharrar politiskt, at hjå hava koma at beta so nógv fyri okur, at tingsins kassar, ið tømdir eru, eru teir fólka- niður nú er langt gævu undir komnir einasta vónin teir menn, sum teimum, at prísað sum einglar, skulu kunnu verða afturfyltir. Hvat er beint? (Framhald). Hvat eiga vit Føroyingar í kontant- ari megi i dag? Hvat er okkara fasta Ohefta ogn? Hesar spurningar kannaðu javn- aðarmenn í seinastu tingsetu. Svarið er: I eingilskum pundum eiga vit fyri s7 miljónir. Við hesum pundum aftanfyri seg eru í al- mennum grunnum (If miljónur í bankum og sparikøssum ólæntar 53 miljónur. Viðvíkjandi óuppálæntum festum ilt at siga nakað álít- Men at her er talan um virðum er andi tal. yvir 100 miljónur eftir prisum, ið liggja millum fridartidarprisirnar og núverandi kríggsprísir, er einki at taka seg aftur í. Javnadarmanna uppskotið til endur- nýggjan av skipaflotanum, Haldandi seg til fakta vidvikj- andi okkara:figgjarorku settu javn- aðarmenn fram uppskot um: Fyrsti táttur i uppskotinum. Við ikki rekkur — so við tvungnum frívilligum ella — um tað láni av avlopsmegini at veita vinnu- lánsgrunninum nóg nógvan pen- ing til saman við okkara privatu peningastovnum at »fiansiera« ein 5-åraplån fyri endurnýggjan og modernisering av okkara skipaflota. Til hetta stórtak tervaði grunn- meiri frá hesum ræðuliga >bragdif | inum : Mánadagin 15. januar 1945. 1. árið 6.750.000, 2. árið 5. 3. árið 4.900.000, 4. árið 5. árið stívar 25 miljónur. Roknað verður við, at nir kunnu læna 2'/, miljón um árið ella stívar 11 miljónur í 5 ár, og hevur í 250.000 4.360 000, (.074.000 kr. tilsamans bankar- at vinnulánsgrunnurin sjálvur sínum egna peningi og afturrindingini av givnum lánum hesi árini um 9 miljónur, Teir, ið yvirtaka skipini, verða at leggja 50 til 40 %/, av skipa- kostnaðinum til sjálvir, medaltikid. Ætlanin við hesum teir, ið eru fátakir, men í fyrstaflokks- skulu uppskoti var, at aðrar menn at fáa mátar avgjørt upp til 95 %, meðan menn og feleg, id eiga nógvan pening, skulu leggja mest meguligt sjálvi á borðið til skipa- yvirtaka kunna lán keyps. Uppskotið viðvíkjandi tí tvungna áninum gongur ikki longur enn til; Tá ið sethus, innbúgv og per- sónligir brúkslutir fyri uttan 10.000 kr. eru undantikin, skulu menn og feløg verða skyldug.at læna vinnu- ánsgrunninum: a) inntil 5 pst. av festum ogn- um sum verksmiðjum, maskinum, skipum og bátum, b) inntil 50 pst. av reiðipeningi, c). inntil 20 pst, av virdisskjølum og innskotum og d) inntil 10 ødrum ognarlutum, harí roknad útistand- pst: av andi skuldir. Annar tattur í uppskotinum. At almennar driftir skulu sleppa frá skatti. men ístaðin gjalda eina til skattin svarandi avgift til vinnu- lánsgrunnin til frama fyri skipa- byggingina. Tridji táttur í uppskotinum. At ímóti løgtingsgarantii kunna læna vinnulånsgrunnurin — skal inntil 25 pst. eyvka umframt 7o pst., ið grunnurin higartil hevur kunnað lænt uppá 1. prioritet, 95 pst. tilsamans. Fjóðri tåttur í uppskotinum At landsnevndin fær heimild til tingsins vegna at >kontraherae um skipabygging Finti táttur í uppskolinum. At hitt almenna skal, um hitt privata ikki ger tað, átaka sær endurnýggjanina av okkara skipa- flota. Skipini verða so at yvirtaka av okkara fiskimonnum, kooperativu Bladid verdur bilagt å posthusinum, og kostar kr. 1,50 + porto um fjórðingsárið fyritøkum, einstaklingum og feløg um og privatvirkjum. Sjålvandi skal ikki stråid leggjast teimum í vegin ið av egnnm ávum vilja fáa sær veiðufer. Tvertur- ímóti skal hitt almenna eggja til og styrkja tílíkar kreftir. Annaðhvert vit koma” at selja feskan fisk ella saltfisk, so skulu vit hava før at veiða hann við. Tí er rætt at fara undir at fáa fer nú beinanvegin. eftir, at ferini eru veiðu- vit veiðifer, nýtilig til hættir, er tað altíð rætt, ja, tað einasta rætta, at nýta landsins av- lopsmegi til at fáa okkara fiski- monnum, okkara landi, tey fer, ið okkum tréta, fyri at koma í arbeiði, kunnu vera við at gera okkara oyggjar til eitt liviligt stað. Tú, ið ikki er tínum privatu interessum, men sum setur landið, alt hitt feroyska fólkið, tess vælferð og framburð fremst kann nakað og betri enn at læna landinum nakað av tinari ogn til at veita tínum fólki, tínum fostur- landi arbeiðsamboð — lívsmegi? Skuldi betri lántakari verið enn heila landið við ellum tí feroyska fólkinum sum garanti? Og skuldi tað íkki verið bein leiðis ein tænasta at gjert peninga- monnum at latið landið lænt frá teimum og harvið tryggjað teimum rentu til peningin hvat ið teir ikki Ansa allar all kunnn trælabundin av sterri gevast tær nú fáa? Eitt alment lán er so sanniliga einki rán frá tí føroyska fólkinum. Lán til skip til okkara sjómenn!!! Øl eiga at bråka Føroyska hondsåpu frå fabrik OKKARA Tit fåa 3 bestu målingina hjå okkum. M. P, Jacobsens málarabúð, Måltr. 323. Blanka er besta blankiagerevni. Teknið tygum sum haldara av „Feroya Socialdemokrati",