leygardagur 10. mars 1945síða 2

Nr. 10 sum sína aðaluppgávu at national- ger Jú, seint „og - tíðliga. er orka løgd í at klikkja Føroyingar, egnu landsmenn, bædi litisk og i virki teirra, og avmynda isera okkum hvat hann? hansara sinar po- hesar menn sum tey verstu ódugna- vætti, ið samtíðin nakrantid hevur alt upp. Og hetta verður gjert, sjålvt um ein og hver eisini Fólkaflokksmenn — veit, at somu menn rækja sína uppgávu í sam- felagnum eins væl og nakar annar, Hví skal ein politisk innstilling vera mát fyri virðing av-einum Hví skal t, d. ein maður, bert tí hann hevur eina aðra polit- manni? iska hugsjón, enn ein annar, verða heglaður niður í sand og asku. — Bert Hin sendimaðurin, ið fór til Islands. , einans demi: feroyski hava allir okkara heim- Aokkar minni av at jarðleggja menn — Tíverri ligu politisku meira ella uttan at skilja millum teirra polit- iska og privata virki — vid óskoytn- um vápnum. Allir flokkar hava ta skyldu yvirfyri okkara ungdómi, at politiskir teir halda seg meira til sannleikan og ikki við síni 'propagandu skapa misstreysti til okkara egna fólk, Tad unga sinnið er opið fyri bæði Og allramest í allari ávirkan — illari og vóðari. hesi tíð, hvarí so lítið annað bjóðast okkara ungdómi, enn politisk klandur og briksl, sum verður borið runt oyggjarnar í bleðum okkara. Verið tí varnir — tit, sum ábyrgd- mannminkandi persónligt ina hava — at tit ikki ovdileggja meiri fyri minni og í fanatiskum óskoytni avskapa alla virðing fyri sannferi og oyðileggja okkara mest dýrmettu virðir sum tjóð. >Ungur nemur, gamalur (Framhald). tremure. Ungur Feroyingur. Orðklúgvari — alla fullveldi við prikkalóg, Å legtingi er tað tíverri ofta oleiðis at ålitini byrja við orðum sum t. d.: meirilutin og minnilutin. Hyggja vit legtingstíðindi ígjegn. um síggja vit hverjir ið eru meiri- hver id er minniluti. Á ikki at tingtíðindi fram, men bert nevna luti og hesum sínni ætli eg taka nekur fá demi eftir sum tey renna mær í huga. Hverjir vóru meiriluti í málinum um skipabvgging, tå id P. M. Dam stóð einsamallur? Ju, tad fólkaflokks- og sambandsmenn, Hví fáa fiskimenn Ju, tí at P. M. Dam's uppskot varð felt. vóru eingi skip? Hverjir vóru meiriluti í málinum um broytan av teim socialu lóg- unum, tå ið J. H. Danbjørg var minniluti? — Tað vóru sambands- } menn og fólkaflokksmenn og teir 1 feldu mítt uppskot um at veita | endurgjald til einkjur t. d. til eina —— am FØROYA SOCIAL-DEMOKBAT hvers maður druknadi í útlondum, og einkjan einki endurgjald fekk, tó..at maðurin var níðri vid før- oyskum skipi víð feskum fiski. Hitt harða, kalda og hjartaleysa 20-mannaveldið feldi uppskotið fra javnaðarmonnnm, Hverjir vóru meiriluti, tá ið J. H. Danbjørg setti uppskot fram um at hækka tað inntekumarkið hjá ellisrentunjot- frádráttarfría arum samsvarandi prístalið og at veita ellísrentunjótarum dýrtíðar- viðbót prístalið? — Tað vóru sambandsmenn og fólka- flokksmenn. Eg kundi roknad upp óteljulig demi samsvarandi ein meiriluta av saim- fólkaflokksmonnum í ymsum nevndum, meðan javnaðar- um bands- og menn hava verið í minniluta; men tað fer at rokna alt upp í einari grein. Døm- taka ovnógv pláss at ini eru mong og tey koma so við og við. Tilskot til viðlíkahald av akveg- javnaðarmonnum um framsett av sum minniluta, felt av 20-manna- veldinum. At hækka tilskotið til byggjan av. havnum, lendingum, akvegum 0. s. fr. framsett av javnaðarmonn- um, felt av 20-mannaveldinum. Tað sama kann sigast um Lýring- arkontór, har meirilutin (sambands- og fólkaflokksmenn) beinanvegin ålitinum, at ifall høvdu brúk fyri einum hýringar- siga í reiðarar kontóri, so vildu teir sett uppskot fram saman við javnadarmonnum slíkum kontóri; fólk er nógv og reiðarunum ikki trýtir manning til skipini, so vilja teir ikki styðja tað um stovnan av men av tí, af uppskotið, sum javnaðarmenn settu fram. Hava vit nú neyðugt at nevna fleiri prógv? Er ikki rættast at taka fram tað, ið stríðið >Dagblaðið< kallar fyri orðklúgvari? stendur um, og sum fram vegin, tá ið kriggid Javnadarmenn settu skot brast á, at tíngið skuldi átaka sær upp- beinan ábyrgd fyri ellum handli og tílíkum og til tess var neyðugt, at tingið ella landsnevndin til eina og hvørja tid skuldu hava rætt til at senda feroysk skip higar ella hagar, sum landið hevði brúk fyri teim- um — uttan mun til um reiðar- arnir segdu ja ella nei. Sjálvandi skuldi reiðarin fáa fult endurgjald — leigu fyri skipið. Tá lupu fólkaflokksmenn á fet ur og spurdu, um javnaðarmenn ætlaðu at innfera russiska kommu: nismu her i Førovum, og tiverri fullu vid teimum og feldu javnaðarmanna- uppskotid, sambandsmenn i part Í fjør gingu nógvir føroyskir útróðrarmenn í Islandi og sluppu ikki heim fyrrenn í úrtíð. Teir sendu telegram til løgtingsskriv- stovuna um at hjálpa teim at fáa far til heimaferdina; men teir fingu tað svar, at legtingið ikki kundi tvinga reiðararnar at fera fiskimenn ímillum við teirra skipum. Hetta skrivaði ein fiskimaður til mín og hann spurdi, hvussu vorð- ið id fór at greiddi eg frá; men tá kom >Dag- bladid« vid ti, at P. M. Dam lætt- líga kann skipa alt í rætt lag í landsnevndini. Er hetta íkki ålitis- P, M. Dam, so er ikki lætt at síga, hvat id tað er; men >Dagblaðið< kallar tað orðklúgvarí. dema verða í ár. Hesum prógv til Ég lati lesararnar hetta, fleiri vilja geva mær rætt í at innihald herði lítið einki verið í >Dagblaðuume mangan dagin, ífall alt orðklúgvaríið hevði verið tíkið burtur úr bladnum; tí hvat er tað annað enn orðklúgvarí men ella at kalla javnaðarmenn fyri sam bandsmenn og at síga við meg, at vit javnaðarmenn eru 13 á tingi, tá ið vit bert eru 5. > Tit sigur sambandsmenn 134, »Dagbladid« vid meg, >oy ti kunna tit fåa alt fgjøgnum, sum Er hetta ikki orðklúgvarí eru tit vilja«, so er tad ein vendan og bronglan av sannleikanum, ti einki høpi er tað, at vit javnaðarmenn halda at tað ikki ber til at byggja eitt uppá eina prikkalóg. At tað er eitt 20-mannaveldið á í hesum uttan einans fullveldi Føroya legtiugi, og at hetta 20- mannaveldið hevur felt mong góð uppskot, sum javnaðarmenn hava hesi um, og seinri; men nokk til at prógva, hvussu hepisleyst tað er, tá ið >Dagblaðið< sigur, at sam- bandsmenn altíð styðja javnaðar- mannauppskotini, og at vit eru 13 framsett havi eg fremst í grein nevnt demi fleiri mong koma kanska hesi eru meira enn í einum parti. Hetta leikan at við gera og er einans sett við tí nevniliga, at fáa fólk at trúgva at fólkaflokksmenn einki fáa gjørt, ti Nei, Tað er tíverri hevur einki verun- fram eina máli fyri evga, teir beri eri 12 Móti 13. Vit eru 5 móti 20. tann nakni og kaldi sannleiki, og ti gongur alt úr lagi J. H. DANBJØRG Landsnevndarvidgerå, Leigu-loyvi til Islands. Hesi skip hava fingið leigu-loyvi til Islands: Ur Nordoyum: »Gudrun«, Av Toftum: > Willi- am Martine, »Silverbelle«, >Elsae, Av Skålafirdi: Ur Fuglafirði: »Bernaise« og >Sjanae, > Austerlitze, > Hjerdis-. Av Tvøroyri: »Vestmanna«, »Falkur«, >Hamranese >Skarvanese og >Alberte. Úr Vági: »City of Norwiche, »Johanna«, >Agnes Louisee, »St. Jaquese, »Regina« og »Wilhelmina«, Úr Térshavn: »Ålaker«, »Grundicke, >Saltairee, >Migno- nette« »]. C. M. Slater«. Ur Vestmanna: »Havfrugvin« og »Emerald«, 10, mars 1945. a Úr Vágum: >Sjólavane, úr Sandavågi, >Irexe og »Sølbrun«, Miðvági. »Elisabeth« og Um setepli hevur einki svar fingið, tó eru vónir enn um 300 t av set nevndin eplum. „Smiril“ skal frå 1. apríl sígla 3. hverja víku til Sands. Líkningarráðið | hevur skrivað til kommununar, at eingin, ið var í fjør má setast til minni eun 900 kr. um mánaðin. Hetta er komið av at summir hava givið lítið upp. vinnu í Íslandi í Landsnevndin hevur ålagt verkfraðinginum at ansa væl eftir, at játtaður studn ingur verður nýttur til havudsvegi og vegir av almennum týdningi og at hann ikki má týnast út til plán leysar vegstubbar. Fi heimsbarðaganum, Vesturfronturin, Hesa síðstu vikuna hava teir samemadu i stórstigum lkið sef fram at Rhinen. Alt strekkið frá og suður til Koblenz, tó eitt lítið strekki Wesel. loftførdir týskir soldatar barst eðiligt fyri hvert fet, teir hava verið noyddir at nopa framstigt tikið meginpartin av Stegfridlinj- unt, Køln, Kiefeld, Neuss og fleiri aðrir størbyir eru tiknir. Tidindamenn siga, at Køln, sum i friðartíðum hevdi o. íbúgvar, er ein >deyðure býur, og at alt har er so at siga oyðilagt. Tað sindrið av civilfólki, sum eftir er i býnum, má sjålvt royna at klára seg, til stýrið fyri tann her setta Týsklandi ytikið við: hesum býr. Hóskveldið komu tey stórtiðina!, herdeildir frá h. 3. Nijmegen undantikið er við har hava stóra undan, I hesum hava hvur sameindu ut. 800.000 partin av hevur at sterkar amertkansku herdeldini við hópum av tanks voru farnar yvir um Rhinen, og at tær høvdu fingið Sotin Heita kom Týskinum so óvæntandi, at Amerik væl fastan. uttan mot slíka oskaddum aKararnmw so at stødu takað mongd av ulgerð í sig kundu eina standi, sum ter ongatið áður hava fingið. Hetta, at so lættliga og so skjótt kundu fara yvir um ter Rhinen, ger, at ein kann hugsa of kriggið á vesturfrontinum nú er komið til tað avgerandt markið, Eysturfronturin, Hesa vikuna hava Russar #kið seg fram til Stettin og kunnu nú Se; k skjóta inn í sjálvan býin, sum er se næstan kringsettur. Tysk tíðindi Russarar byrjaðir vid ålopinum frá Oder Berlin ; ógvuliga narðir bardagar eru um hin sterka festningin Kústrin, Russar hava enn ikki nevnt nakað } um hetta. siga, at: nú eru móti teir sía, at SER eee