leygardagur 28. apríl 1945síða 1

v I A SOSIAL: FRÆLSI 1. síðu, 1. mei. Framm í kravgongu, arðeiðarar og aðrir frælsishugaðir menn og kirnn- , , ur, uk týsdagin í. mai! r. maí — asbeiðaranna fylkingar og kravdagur verður í ár týs- dagin í næstu víku. Í fímin depur ár hevur !.-mei- dagurin íkki haft umstødur at vera gleðisdagur. og árivsdagur sum hann var vanur tann tanu frælsis- at vera undan krígnum. Hóast = arbeidarafjøldin heimin kring kanska ongatid sum í ár kennir hitt kapitalistíska samfelag- „ins »helvitie við kriggj, neyð, ja hungri og halli fyri menniskju í túsunda- og millionatali, eigur I. mei nú týsdagin to tey bodini at bera, at hetta ragnarroksstríðið íslitíð i ár. Og størri og glediligari boð til ikki berast undurfull, at tev kasum týna teir verður mannaheimin á fuldum. i kunnu her Fini eru só stårbar, so skuggar. sum í teimum farnu árum Te: livsvonina hava byrgt hverja vón inni Hos ovn ibirta Og líkasum aftur ein sostalístur kenntr vakna í sær hugin at fara ut vid starvsíelegum sínum. Fylkjast í kravgongum. Sigursgongum. Fagn- aðargongum yvir, at hin helheims- andi, ið hevði avtikid allan arbeið- arafelagsskap, alla arbeiðarafylking í einum stórum parti av Europa, er lagdur til jarðar, hevur tapt og mist sitt kverkratak á arbeiðaranna frígeringarrerslu. Tað er av sønnum eini gledibod fyrri sosteltsmuna, hína etnastu sonnu arbeiðararersluna, mennisk} unar frælsis- og frígeringarrersluna, at facisman og nazismen eru við at verða týnd og gjørd maktaleys. Men í hesi gleði má hin stora fjøldin ikkt gloyma, at nu sum undan facismuni og nazismuni er eftiri hitt stóra takið at taka, nevn- iliga at vinna sostalismuni fullan og heilan sigur eisin! yvir sínum eld argamla figginda: privatkapitalism- Og tað ræður nu, tå id hin stóri kjansurin er hjá arbeiðara- fjøldini við tað, at fólk er vid at fata, át sostalisman er tann einasti volitikkur, kraftina at bjarga ikki bara einum unt. sum goymir í sær parti. men ellum menniskjunum tad tíð um at lata heimin vita krevini og kraftina hjá fjøldini. Ti arbeidararnir i by og bygd saman vid ellum frælsishugaðum monnum nu ræður meiri enn nakran eiga Lýsingaprísur fyri mm to eyru á 3. 12 ovru á og 4. síðu -FOROYA: JAVNAÐUR Hiti Í. HEI og kvinnum týsdagin krav. og slgurgonøumn at fvlkjas! Nú rodar hin reyða allir sonn í evstri Fram arbeidsrar og hski menn og ell frælsishugad fólk at fagna henni Fram i kravgongsu fyri at veita henni heilan og fullan sigur Brátt lýsir í eystri, nu dimmid er av upp brødur! til dagsverk og dyst at verja várt einasta fátæka krav tann rætt vit enn ei hava mist sum trælur at tyggja sítt brevd. Ti tungt er Til arbeidis! liv ella deyd! Tad oktd, sum okkum á herðar varð lagt, vit knogvadu undir av neyð. Men eru vit fjøldin, se veri tað sagt vit krevja vårt dagliga breyd! Vit sameintir ganga í lyst og í neyd til arbeidis! Liv ellu deyd! A grugvu er útkalt; vart fatæka skan av gráti og klandri er fult, várar ítróttir stongdar sum fuglur í búr, vårt vauvirdi dult. Oss leivdist bert hatrid, hin cldglodin reyd. Til arbeidis! navn ér av Liv clla deyd! Í strdnum, sum nú dunar vida um lond. so mangur var boygdur í knæ, ti fylkist og til tann komandi dag! takið hver annan í hond I tru 8 Vit tjald okkum reisa til veriu : neyd ella dcyd! Arbeiðsmaðurin og fólkaflokkurin og sambands- flokkurin, Meg minnist tá ið eittoyratrætan Til arbeiðis! Li var Bæði sambandsmenn og fólka flokksmenn vóru leingi ímóti. Vóru hart ímóti. Sosialistarnir vóru teir einustu, ið við fullum huga bard- ust fyri okkara arbeiðsmanna rætt vísa Teir uppskot fram um lógfestan av, at arbeiðsmaðurin skuldi fáa vyra fyri kravi. settu positivt prístalsstigið. Men teirra uppskot varð felt. Men so hendi tað, at tólkatings val skuldi verða. Fólkaflokksins maður, Thorstein Petersen, setti ell kort til fyri at verða valdur til tólkatingsmann Eykatingseta varð. Eittovra spurningurin kom fyri — allur arbeiðarastatturin — stóð aftanfyri hann Eitt ført trýst varð lagt á flokkarnar sambandið og fólka flokkin Og so hendi tað, at Thorstein Petersen gav eftir. Við tannabiti gekk hann og hansara flokkur vid Leygardagin 28. april 1945. | Bladid verður bilagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið til at greiða atkvødu fyri javnað armanna uppskotinum um at veita fyri artleiØsmonnunum eitt vvra pristalsstigið Hver hugsandi årbeidari skilti av atharði f6lkaflokksins framanundan, at tað ikki var hjartað, men trýsti undan einum vali, sum hevði fingið fólkaflokkin at geva eftir fyri ar beiðaranna kravi. Ein skuldi sv kunna hugsa sær, at hin vakti arbeiðarin hevði lært tað, at hann líta á fólkaflokkin líka sv lítið sum á sambandið. Men so varð íkki. Tað hendi her, ið ikki hevði hent í nøkrum eðrum landi, at arbeidarafjøldin longu við fyrsta val før fjølment at velja mótsteðu ikki kundi menninar av stnum livsiuteressum, lønini og arbeiðsviðurskiftunum, Hetta rennur mær í huga. tå ið ey siti og lesi um stríðið um løn- ina, prístalið og veruprísirnar. ferð eru Aftur hesa finna vit, al javnaðarmenn teir einastu as teimum trimum flokkunum, sum við ærligum og fullum huga við tað sama taka greiða og avgjerda steðu fyri at veita arbeiðarum eins og tí fátæka kevpandi sømdir, meðan flokkur og ímóti fólkinum fullar bæði sambands- fólkaflokkurin vóru Javnaðarmannasteðan var ikki bert at ganga við til at góðkenna pristalid 284 sum lønregulerandi mátstokk. Sosialistarnir við lóg uttan dvøl seta allar prísir niður við 10—11%. bundna príslækkan ellum kevpandi Feroyingum væl við, serliga ellum teimum, ið hava vildu Henda lóg- vildi komið sitið og sita við ongari innteku. 119% lenhækking og 11% lækk- ing av prísunum vildi givið arbeið aranum, sum hevur arbeiði, eina keypikraftareking uppá 50—60 ovru um tíman. Og hann, ið einki arbeiði hevur, vildi við veru- príslækkingini fingið sína keypikraft ekta við helminginum av hesum. Av hesum sæst, at tað var líka so nógv cin drápsgerð móti fólki á småbygdunum sum móti fólki í teim stóru bygdunum, at uppskot- ini hjá sosialistmnum vórðu feld av fólkaflokkinum og sambandinum. Men og undir stríðnum um eittoyrað, arbeiðarnir vístu nú eins at teir høvdu ein avgjørdan vilja ikki at lata krøv síni verða sett til viks og kvald av tingmonnum. Og sum Teir settu trýst á, harðari og harðari. Men tað syntist sum afturhalds- flokkarnir hesa ferð íkki fóru at tá mannaðu teir seg. | | | | EMOKRATUR BRODURSKAPUR Met trumfurin: Kravið um at lata félk- Tá hokn- geva eftir. so kom seinasti ið tala við einum vali. aði fólkaflokkurin í kneunum rætt sum undir eittoyra:triðnum. Hann gav so nakað eftir. Men íkki heilt — minni enn so. Og hann heldur seg hava riðið stormin av hesu ferð vid. Men hevur hann tað? Lat val verða — tað kundi hent, at fjøldin visti, at hon lat seg ikki villa tvær reisur upp i røkur. Fleiri eru teir, ið við mær eru farnir at kvíða fyri, at soleiðis sum við eittoyranum og prístalinum so við so mongum eðrum málum: svsialistarnir eru teir einastu, sum vid fullum huga berjast fyri fjøld- ina, arbeiðsmannin og fiskimannin. Arbeiðari. Mæ 80 ár fyllir Jacobine Skorti á Tver- Hin 1. Olsen-Cederfeldt i me! vyrt 80 ár. Kann tað sagt kvinnu í Feroyum, at hon hevur verið eitt arbeiðsjarn uttan- sum innan dura, má tað vera um hana Tað hevur tað hevur verið á veltuni ella við seyminálini. Hon vera um nakra ungan mun gjert, um hevur verið á odda. Tvær reisur hevur hon verið gift. Fyrsti maðurin var Óli Olsen í Skorti. Hann var skipari. Av bestu monnum. So leingi, ið hann hevði heilsuna og var avbera góður innløgumadur, treyt einki og tervaði henni ikki at vera annað enn tann góða og rekjuta húsmóð ur, sum henni í kjøtid var borið at vera. Men so varð hann sjúkur. Mátti leggjast á landi, og varð eina langa tíð seingjaliggjandi. Nógv Og nú kom alt at hanga á henni. Og hon var av sonnum bæði mamma og pápi í strevaðist frá kveldið síðla bara ansa húsinum. berunum og sínum bleðandi hús bónda, men hon skuldi eisini veita Tá var ikki sum nu nekur almenn hjálp at leita til tað ljóðar fekk stundir at læra seg at seyma børn áttu tev. husinum. Sleit og morgni árla til Skuldi ikki feðina til vega. So merkiliga hon harraklæðir, ja enntá at fara til Keypmannahavnar. Og mong klæðini hevur hon seymað. Hegni Henni treyt tí aldri Klæði hennara vóru tiltikin at vera snotilig og vælsit var so åført, seymiarbeiði andi. Skorti — soleiðis Jacobina i