Sosialurinarkiv
Sosialurin 1945-05-19, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 19. mai 1945síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

FRÆLSI Lýsingaprísur fyri mm: i 1. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu - FØROYA MOKRATUR JAVNADUR I2 ovru á Her er oll vén åtistongd". Hvussu hava ikki allir flokkar | for. gingið millum manna og kæra seg vvir, at fiskimenn okkara ikki sleppa til sjós Og teir hava við hvert val lovað dýrt og heilagt, at tað ikki skal standa á vegna farloysi. teimum, tá ið far skulu fáast til landið. Fólkið, fiskimannafjøldin kring landið, lat seg dárað, trúði fólka.- flokkinum og sambandsflokkinum, settu 20 av hesum monnum á ting, meðan einans % javnaðarmenn vórðu valdir. Men tá. ið valt var og menn vóru komnir innan fyri løgtingsins veggir, fekk pipan eitt annað ljóð hjá hesum 20 monnum. Teir ikki bara gjørdu einki »pose- tivt« sjålvir — talaðu nekur vekur orð á opnum tingi — men kalt og kyniskt. feldu teir javnaðarmanna fullfiggjadu meginuppskot um, at tingið skuldi taka ábyrgdina fyri at veita okkara fiskimonnum tey neyð- turviligu skip, Eitt uppskot varð tó samtykt. Tað var, at tingið skuldi royna at Vinnuláns- skipakeyp. læna 3 milliónur til grunnin at læna til Hetta var bert ein dropið av tí, ið kravdist — 37 umsóknir liggja hjá Vinnulánsgrunninum, tær krevja 10 milliénur. Men tað var tó betri enn einki. 3 trol. í minsta lagi arar kundu verða keyptir við hjálp av hesum peningi, um hann fekkst. Roknað við, at okkara bankar og sparikassar, ið liggja inni við yvir 25 milliónum, vildu varð »gårantera«, at Vinnulánsgrunnurin fekk hetta tað ikki varð teknað hjá privatum. Men so varð íkki! lítla lán, um Sjóvinnubankin fekkst upp í 250.000 eftir langa togan, Fære Amts Sparekasse uppí 100.000, Føroya Banki hevur enn ikki vilj- að givið nakað lyftið. | Og ímóti tingsins samtykt við- tóku so fólkaflokksmenninir í landsnevndini einans at útbjóða í millión til løn- tekningar til Vinnulánsgrunnin. Teir feldu uppskotið frá javnaðar- monnum um at fylgja tingsamtykt- ini og útbjóða 3 milliénur. Aftaná hetta syrgiliga úrslit varð hildið við 20.mannaveldisins boðsmenn: Tit hava við talu og skrift fingið fólk at litið á tykkum, at tit sum løgtingsmenn vildu leggja alla tykk- ara orku á at veita fiskimonnum sambandsmenninir og um- Og fólk hevur litið og lítur á, at tit halda tykkara lyfti. Tá ið tit nú tverturímóti tykkara talu fyri veljarunum beinleiðis stíga fram sum mótsteðumenn av, at tingid ger nakad til muns fyri at veita fiskimonnum okkara før, eiga tit, um tit vilja vera reidiligir yvir fyri fólkinum, at lata gera Føroy- ingum kunnugt, at tit taka tykk- ara orð og lyfti til fólkið aftur, og tessvegna hereftir skal líta á at fáa nakra at eingin rokna við og hjálp frá tinginum til keyp av fiskifari. Tit megu, vera so frætt av monn- um, at tit i hvussu er ikki vid vit- andi og vilja f hesum livsmåli villeiða ta og arbeiðsleysu fiskimannafjeldina. far- — Nú má verða gjert upp. Vit vilja leggja tykkum tað til alt, id vit kunna fiski- manna og arbeiðsmannaheimi verð- tykkara merkis — vera fyri, at í hverjum einasta ur gjørt uppreisn ímóti valdsgerð Við vvir 60 milliénum í avlopi lata tit ein stóran part av føroy- ingum ganga farleysar, arbeiðs- og vinnuleysan. Hetta er ein politisk brots- gerð! Hin kann og líðandi fjøldin í Feroyum má ikki tvkkara keldu og kynisku stødu á longur tola tingi, ið sigur, at yvir fyri fiski- og arbeiðsmonnum er øll vón úti- hýst. Bluff Minkan av arbeiðaranna keypikraft. Í prístalsmálinum kostar Fólka- flokkspolitikkurin kr. 2,55 um dagin meðan Sambandspoli- tikkurin vildi kosta kr. 3,83. Oman fyri strikuna«, >niðan fyri strikuna« eru vorðin slagorð arbeiðaranna millum í hesum degum. Hetta stavár frå, at utrokningin av prístalinum er soleiðis skipað, at verurnar, ið prístalið verður roknað eftir, verður býtt í tveir partar, ein fyri strikuna«, annar »nidan fyri stríkunae, »oman Tær vørur, i3 koma »oman fyri strikuna«, eru serliga matvørur sum mjøl, grin og allar matverur, og prískannaðar, meðan »nidan fyri tær verða prísirnir á verunum Leygardagin 19. mai 1945. målningum og akvarellum hevur Bent Restorff i handli minum 2. hvitusunnudag tann 21. frå kl. 16—18, tann 22., 23. og 24. frå kl. 10—18. strikuna« ikki verdur kannadur vid prístalsútrokningiri, men fylgir í prísfalli ella prisvøkstri vørunum »oman fyri stríkuna<-. Hendir tað nú — sum hendi við seinastu prístalsútrokning — at prísansingarráðið, líka áðrenn prís- talið verður utroknad, við makt lækkar prísirnar á verunum »oman fyri strikuna<, men letur verurnar sniðan fyri strikuna« standa við ella kanska vaksa, fáa vit eitt blóð- skeivt prístal við tað, at roknað verður við, at verurnar »undir strikuni«e lækka eins nógv sum verurnar »oman fyri strikuna«. Verurúgvurnar »oman fyri strik- unae og fyri strikuna« á prístalsbudgettinum eru nakað eins. Tær oman fyri eitt sindur meira. Minkar prístalið við 5 við at bara vørurnar »oman fyri strikuna« eru niOurfarnar, vil tað siga tað sama sum, at hin verunliga meðal- príslækkanin er ikki meiri enn 2'/, yniðan --3 prístalsstig. Pristalsnevndin vid Thorstein Petersen á odda sýndi tað bragda- kynstur líka undan prístalsútrokn- niður á strikuna« ingini at slåa vørurnar soman fyri men rerdi ikki við tær >niðan fyri stríkunae. Prístalið fall við s Og har- aftrat roknaði hin nýggja nevndin tilsettningin eðrvísi enn gjert varð við seinastu útrekning hvarvíð prístalið fall 2 stig aftrat. (Sagt verður, at tilsettningurin ikki var rætt roknaður seinast). Prístalið er so statt fallið 7 stig, meðan veruprísfallið einans svarar til 2'/,—3 prístalsstig, meðan dag- lenin er farin 7 . 8 = sé oyru niður. Javnaðarmannauppskotið, ið felt varð, vildi við tað sama við nið- ursetan av ellum verum við 119 ekt um arbeiðaranna keypikraft við Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið Framsýning BROÐURSKAPUR 19. árg. A. Eiriksteoft. Og lenin eftir prístalinum komið at staðið við alt aprílfjórðingsarið. 11% 283 vildi Munurin millum javnadarmanna uppskotið og Th. Petersen's er so statt, tíkið pr. dag: 1,99 kr. 0,56 - 11—1%/:00 "|, av 20 kr... + 8 timar á 7 oyru=.... Um dagin 2,55 kr. Heraftrat kemur tað, at úti á smábygdunum, har ið lítið og einki lenað arbeiði er, men hvar ið fólk kortini megu keypa tær dýru vørurnar lika so væl sum á stórbygdunum, vildu fólk við eini veruniðurseting eftir javnaðarmanna ynski uppá hverjar 20 kr. spart 2 kr. 20 oyru, meðan einans 21 oyru kunnu sparast rú, ein mun- ur uppá 199 (Nú er sum sagt eisini arbeiðslenin minkað við 56 oyru.) So dýrur er fólkaflokks polttikk- fyri arbeiðs- og fiskimonnum cyru. urin og fólki á bygd og bý!! Men sambandspolitikkurin, sum í prístalsmálinum bara >henstillaði< til prísansingarráðið at seta prís- irnar niður, men sum við voldum prístalið niðri á 260 fólkaflokksins principala uppskot!!!) var arbeiðs- vildi halda (hvat ið eisini var monuum og meiniga fólki á bygd Hann vildi frá 23 oyru um enn og beiskari. arbeiðarunum taka tíman, tað er 184 oyru um dagin og príshækkanin hevði í hvussu er ikki verið størri enn tann, ið hend er, (19/90 '/q ella 21 uppá 20 kr.). Í mun til javnadarmannauppskot- ið vildi sambandspolitikkurin so statt skert arbeiðarin við 184 oyru í minni daglen og 199 oyru uppá 20 kr. í dýrari verum = 3,83 kr. um dagin. Nær vakna Feroyingar og rudda afturhaldið av tingi?