leygardagur 16. juni 1945síða 1

FRÆLSI Hvussu verður framtíðarlagna ' Føroyinganna? Tekur tú eitt blað í hond í hes- um degum kanst tú vera vísur í, at orðini Danmark—Føroyar og greinir um vidurskiftini Danmarkar og Føroya imillum finnast å tveim- um ella trimum síðum blaðsins. . >Dimmalættinge sjálvanda billa fólki inn, at bara vit verða saman við Danmark, so kemur alt í rætt lag av sær sjálvum, meðan fólkaflokksbleðini royna at siga so nógv ilt um Danmark og Danir sum gjørligt og at mála upp um dýrd, herligheit og gleði í einum føroyskum fristati, bara vit sleppa leysir frá Danmark. Bara tað hevði kunnað verðið soleiðis. Var lívið bara so nemt og lætt og lívsgetan so jevn og líkatil, so var stuttligt at verið menniskja og at liva í Feroyum. Meðan menn allastaðni í útheim- inum tala um at byggja londini upp aftur, tala og skriva Feroy- ingar íkki um annað enn Dan- mark—Føroyar, um fullveldi ella samband, eins og alt annað kann koma av sær sjálvum. Vónandi fáa vit nú eina fólka- avstemning, soleiðis fólk kunna greiða atkveðu um at verða saman við Danmark ella at gera leyst. Hvat fólk fara at velja av hesum báðum meguleik- um, veit eg íkki; men eitt veit eg, og tað vil eg undirstrika her, at Fer- yar ganga fram móti eini álvar- samari tíð við ongum skipum, ongum bátum, ongum nútímans landbúnað, fáum havnum og veg- um. Øll lond verða nú bygd upp við allari tí peningaorku, sum í løndunum Her hjá okkum verður púra einki gjert. Vit javnaðarmenn uppskot fram um at fáa fiskifer og fer til farmasigling, tá hava sam- bandsmenn svarað: >Bara vit koma aftur: við Danmark, so fáa vil at Føroya er. hava sett saman vit skip«, og so hava teir saman við fólkaflokkinum felt okkara uppskot. Hvat verður úrslitið ? Tann, ið hevur lisið »Dimma- lættinge í tey seinastu 30 árini hevur sæð ein“ oddagreit við yvirskriftini »Fornyelse af den færøske Fiskerflaade<. Henda grein Lýsingaprísur fyri mm: 1, síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu - FØROYA- JAVNADUR 12 oyru á hevur nú í eitt mannaminni verið at síggja í hverjum ári, serliga frammanundan Hvat er tað fyri >Fornyelse færøske Fiskerflaade«, ið hevur Jú tað síggja vit í dag, ífall vit fara at kanna eftir, hvussu mong vit hava í Feroyum og likna tey við tey skip, sum aðrar tjóðir nýta. Skal »Fornyelsen af den fær. øske Fiskerflaade« halda fram á sama hátt, sum tey seinastu árini, standa vit brátt við ongum »Dimmal.« næstan á vali. af talan den verið um? skip saman- so ferum, í hvussu er við ongum kappingarførum førum. Landbúnaður okkara syndarliga syrgiligur, at hann er ikki verdur at taka uppá tunguna, Tað verður ofta sagt, at vit Føroyingar standa hundrað ár aftanfyri aðrar tjóðir, men okkara landbrúk er fyri landbrúk í ellum teim lond- er so um túsund ár aftan- um, sum vit kenna. Idnad — fabrikkir hava vit ikki, tó at Føroyar við síni stóru fossa- megi hevur góðar meguleikar í so máta. Stutt sagt eru vit Feroyingar illa útgjerdir í allar mátar. Or- sekin er tann, at sambandsmenn siga, at Danmark skal gera alt fyri okkum og fóikaflokksmenn siga, at nakrir fáir ríkmenn her á landi skulu gera alt. Báðir hesir flokkar eru tí samdir um, at legtingið skal púra einki gera. Nú verður óivað val, og tað sigur seg sjálvt, at feroyskir fiski- menn og arbeiðsmenn eru í ferð við at vakna og síggja hvat ar- móð og neyð teir eru ferdir út í av sambands- og fólkaflokksmonn- um. Hetta eru sambands- og fólkaflokksmenn greiðir yvir, og hetta vilja teir hava fiskimenn og arbeiðsmenn at gloyma, og tí skriva fólkaflokksmenn, at nú má eingin hugsa nakað uttan tað eina, nevniliga, at gera Føroyar leyst frá Danmark, meðan »Dimmal.« og >Feroyatíðindie fáa fólk at hugsa um samband. „ »Gloymid skip, gloymið bátar, gloymiå landbrúk, farmasigling, havnir, vegir, fabrikkir. Gloymiå arbeidsloysi, gloymid hungur og neyð<, rópa kapitalistar í hesum Man tað fara at eydnast um roya at degum. teimum ? 7. H. Danbjørg. ÉT, Lýsið í „Sosialinum“. Leygardagin 16. juni 1945. Hver verður at sigra Í hinum bretska valinum ? Omanfyristandi spurningur er tann mest brennandi av øllum spurningum í dag, veruliga nógv tydningarmiklari enn at fáa krigg- ið skjótt liðugt í Japan ella at fáa býti landanna millum aftaná kríggið, tí í honum goymist treytin fyri, at ein stórur partur av verðini, sum tað bretska imperiið er, kann fáast við uppí tað arbeiðið, sum má verða gjert eitt rættvíst fyri at fáa heimin skipaðan á ein-' um nýggjum grundarlagi, so livs- rúmd verður ikki bara fyri nøkrum fáum einstakum ríkmonnum, men fyri hverjum einasta hampiligum og skikkiligum menniskja, lívsrúmd við góðum korum, nóg miklum til matnað, klædnað, mentan og and- ligum góðum. Afturhaldið í Feroyum við >Dimm.< á odda gleðir seg til, at afturhaldið í Brettlandi sigrar. »Dimm.« var enntá so nasadjerv at tveita út, socialistarnir í Brettlandi vóru vísir í at koma at gera fiasko, teir komu til maktina. Harður verður kampurin. Churchill er ógvuliga >populer- Og hann vil við sínum stóra persóni — tann stórsti >stra- tekur« og kriggsleidari, Brettland hevur fostrað, og tað sigur íkki lítið — koma at vinna nógvar veljarar fyri »Torry«, teir konser- vativu, lordaflokkin. at um ure. Men sosialistarnir eru ikki illa staddir. Teir standa valfylktir saman vid fakfeløgunum og ko- operasjónini. Hetta týðir ómeta- ligt. Ko-operátiónin hevur um 9 millíónur limir. Fakfelegini telja eisini í milliónum av limum innan- fyri sínar veggir. socialistiski flokkurin hevur onga- tíð í søguni haft so nógvar limir sum nú. Límatalið er vaksið so 6ført undir krígnum. Kann arbeið- araflokkurin fylkja fakfelegini og stórstapartin av ko-operasjónini við valborðið. so hevur hann vunnið. Men sum sagt — Churchills »geni« og avreksverk fyri Brettland er harðasti leikur hjá arbeiðaraflokk- inum at vinna í valtelvingini, sum nú fer fram Athugaligt fyri Feroya arbeiðs- menn og fiskimenn at bíta merki í, at í New Zealandi, Queenslandi og Australíu hava sosialistarnir Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið Og sjálvur hin | SOSTALDEMOKRATUR BROÐURSKAPUR Opið bræv. Harra Richard Long, lærari og legtingsm. Tygum skriva í nr. 20 av >Tím- anume: »Um P. M. Dam hevði viljað havt eitt úrslit á tingi, um hann hevði havt sannan hug til at fáa skip til landið og ikki til at fáa nakað til at agitera við, so hevði hann latið sínar menn, tá ið hans- ara luftkastel var skramblað niður, atkvett fyri Sjálvstýrisflokksins og Fólkaflokksins góða uppskoti, ið hevði útvegað til brúks til skipa- keyp fyri fyrst 5 milliónur, sum óivað er nógmikið til hetta fyrsta árið. Nei, hann atkveddi ikki fyri, ti so hevði hann einki at agitera við. So mátti heldur vera skipa- neyð í Feroyum. Hatta kalli eg kaldan og kýnisk- an atburd«. Tá ið eg las hetta frå tygum, harra Long, kvakk eg við, ógvað- ist og undraðist, tí sum tingmaður og enntá limur í tinggins fiskivin- nunevnd kenni eg einki seruppskot frá Sjálvstýrisflokkinum og Fólka- flokkinum í legtingsmálinum nr. 1/VI— 1944: Endurnýggjan av skipaflotanum. Tá ið hesir flokkar einki ser- uppskot hava sett fram í hesum máli, kunnu vituliga hvørki javn- aðarmenn ella aðrir hava verið ímóti ella bara borið seg undan at atkveðið. Tað fer íkki at bera til at greiða atkveðu fyri ongum. Ég fari at loyva mær at biðja tygum vísa á og taka orðrætt upp . aftur yvir fyri lesarunum serupp- skotið, tygum tala um Hvar stend- ur tað? Hvar finnst tað, harra Long? Eg“ havi legtingsuppskotið fyri mær, og í tí dugi eg ikki at finna nakað, sum Sjálvstýrisflokkurin og Fólkaflokkurin eigur lut í uttan tey fyrstu 5 punktini, ið ell nevndin, eisini eg sum umboðsmaður fyri sosialistarnar, var samd um. Tað er eyðvitað, at javnaðarmenn greid- du atkveðu fyri hesum punktum, sum teir vóru við til at framseta. Tað ber íkki til, harra Long, at seta uppá prent so órættiligar upp reinan meirluta, sita við stjórnini. Í Brettlandi eru fakfelegini, tey sosialistisku feløgini og tey ko- operativ feløgini gingin saman í ein valbólk í stríð móti stórmanna- líðinum. Eru íkki stundir hjá okkum at gera tað sama?