leygardagur 30. juni 1945síða 1

SOSIALD FRÆLSI Lýsingaprísur fyri mm Nr. 26. 1. síðu, 10 oyru á 3. og 4. -FOROYA: JAVNAÐU a 12 oyru á síðu Harra Richard Long, lærari og løgtingsmadur, Ég havi lisið aftursvar tygara til mín. Av sonnum áhugaligt fyri meg og lesararnår, at tygum vidganga: at tað er satt, sum eg havi åvist, at fólkaflokkurin og tygara flokkur í málinum um endurnýggjan av okkara skipaflota yvirhevur einki seruppskot høvdu, og at tað tí íkki við sannleikan, tá ið tygum greiddu frá, at eg og hinir javnaðarmenni- nir á tingi ikki høvdu viljað at- er samsvarandi kveðið fyri einum góðum uppskoti frá tykkum. Um tygum ikki í tygara aftur- svari komin við nýggjum órættiligheitum, kundi eg latið tygara egnu grein karakteriserað vóru tygum sum politikkara og karak- teriserað ta »rollue, ið flokkur hevur spælt, síðani hann vann sær sess á tingi. Men tá ið hesar tygara nýggju órættiligheitir íkki geva teimum, ið tygum í grein hava demt, eftir, sleppi eg ikki undan eina ferð enn at venda tygum á. Tað er tungt at viðganga brek síni. Men hann, ið tað, er mætari maður enn hann, ið trossar upp órætt um hann ger tað himprleyst, opið og ærliga. Men skoytir hann upp í >bekenn- ilsie sítt eina nýggja órættiligheit sum undanferslu og umberslu, so tygara tygara ger sin, Í. V. 8. er hann verri, enn um hann tagdi, og ikki smittin frægari enn hann, ið trossar upp á sínar skeivleikar. Hetta tilfellið við tveum, harra Long. Órættiligheitirnar, ið tygum nú seinasta er í grein tvgara leggja aftrat teimum gomlu, eru: Tann fyrsta: Ég skal hava verið tvert ímóti, at Vinnulánsgrunnurin skuldi læna upp á annan veðrætt enn 1. prio- PI I ritet. Um tygum hugsa tygum um, harra Long, minnast tygum, at tað, sum eg og javnaðarmenn hava andevt ímóti, er, at privatbankar- nir onga »risiku« skulu taka, teir, sum hava skúmað og verða við at tjúkt ellum okkara vinnulivi. Vit verið ímóti, at Feroya legting skal skipa okk- og lånividurskifti sv skúma av hava ara þeninga leiðis, at teir skulu verða tryggj- aðir móti ellum tapum, meðan tann einasti grunnur, sum fhski- menn kunnu rokna vid, fyrst og fremst tekur undir teimum, skal verða noyddur at taka alla »risi- koina<, váða alt sítt, verða fyri øllum tapum, um fiskimenn vvir- hevur skulu fáa skip. Vit viljað haft skipa lånividurskiftini soleiðis, at, hava tingið at um Vinnulánsgrunnurin lænti upp á annan veðrætt skuldi legtingið garantera grunni- num ímóti tapum upp á tann part av låninum, id fer upp um 70 %/o móti 1. veðrætti. Um tað varð gjørt, hava javnaðarmenn viljað — og vilja teir framvegis enn fyrsta, so læna úr Vinnulánsgrunninum ímóti bæði 2. og 3. veðrætti, samanber ting- málið í fjør viðvíkjandi endur- nýggjan av skipaflotanum. At læna upp á 2. og 3. prioritet uttan nakra tryggjan móti tapum kann væntast at føra til, at Vinnu- verdur oyddur og Um tad ein vanlukka harvið hevur lánsgrunnurin innan stutta tíð. hendir, verður tað fyri fiskimannin, ti hann mist sin einasta peningaliga stuðul her á landi. Og stórmað- urin hevur tá aftur fingið háls- og handarættin yvir nonum. Men í aðru syftu, siga javnaðar- avtikin menn: Eru eingir meguleikar fyri at fåa ein meiriluta å tingi fyri at tryggja Vinnulånsgrunnin ímóti at og 3. prioritetslån til upp å enn at tapa upp å 2. vit læna hesar heldur sjómenn okkara eingi skip skulu fáa nú, ta ið tað ræður so nógv um at hava skip. Sjálví hann skipakeyp, vilja prioritetir, rætt um Vinnulánsgrunnurin sum - bert røkkur til nekur få til tann stóra flotan, nú er skip i okkum tørvar, er tað betri at taka mun hesi enn slættis eingt fáa. Soleiðis landið. hevur verið og er mín og socia listaflokksins steða viðvíkjandi tí, ið tvgum, harra Long, hava skotið til viðvíkjandi steðu til prioritetsspurningin. liggur Hetta okkara Tann næsta órættiligheitin: Tygum siga, at tygara skeiva frásegn fyri ein stóran part er komin av, at tygum hava mismint tvgum, og grundirnar til tess eru, at í seinastu degunum av tingset- uni vóru so nógv mál til atkveðu- greiðslu, at: tað var ikki møguligt at halda skil á, hvussu hver flokk- urin greiddi atkvødu og tók steðu. Men harra Long, javnaðarmanna steðan var so týðiliga og greidliga Leygardagin 30. juni 1945. ið bæði hevði ligið frammi á tingborði og sett fram í álitínum, verið vigjørt á tygara og Thorstein Petersens bólkafundi, tað kom til atkveðugreiðslu Og ætlandi ikki at siga fyri fólki, at tygum ikki fylgja áðrenn tygum fara við hólkafundarviðgerðum ella ikki lesa framlegdu ålitini? Tann triðja órættiligheitin : Okkara vidgjørdu hetta mål, gingu, tá ið menn í nevndini, sum teir sóu, at tað var ómegulipt at fáa fleirtal fyri øllum okkara upp- skoti, undir at lata ein part ganga burtur úr...e, siga tygum, harra Long. Men, tygum tílíkt? Eru tygum aftur vorðin minnis- leysur? Ella eru tað dreymar tyg- ara og ynski, sum tygum blanda við veruleikan? Ella eru tað megu- ligir tankar hjá einstøkum monnum innan fyri tygara bólk, id tygum íkki duga at skilja frá tí, ið hendi á tingi? Við at hugsa tygum um, við at lesa álitið, vita tygum fullkomiliga væl, at hetta, at tit máttu lata ein part av tykkara fara burtur úr, tí tað var ómeguligt at fáa hinar flokkarnar við, ikki ber feril av sannleika Tygum vita, at tað var soleiðis, at tygara Aokkur og fólkaflokkurin hverki í nevnd ella á tingfundi komu fram bata fyri endur- sum harra Long, hví skriva uppskoti í sær. við nekrum til nýggjan av skipaflotanum, javnaðarmenn íkki Tygum vita, at tygara flokkur og fólkaflokkurin kalt og kyniskt feldu javnaðarmannauppskotini, ið kundu tryggja fiskimonnum okkara hjálp. Ja, tit í tykkara andróðri, at tit teldu okkara upp- skot at geva tinginum ella landsnevndini til at >kontra- vildu styðja. eingu so langt ging g um rætt Bladid verdur bilagt å posthusinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið EMOKRATUR BRODURSKAPUR um byggjan av skipum til hera« Førovar. Tá id eg spyrji tygum, um tað ikki er okkurt frá onkrum av tyg- ara bólki, sum hevur villleitt tyg- um, er tað íkki uttan grund. Ég eri nevniliga vitandi um, at ein av tykkara bólki, harra O. J. Jensen, læt legtingsskrivstovuna avskriva eitt álit — eg las tað og havi eitt eintak av tí Sum limur av fiskivinnunevndini bað eg tann skrivandi lata meg fáa eitt at lesa igjøgnum, til tað kom til viðgerðar á nevndarfundi. Hetta álitið við- gjørdi endurnýggjanina av skipa- flotanum. Men álitið kom aldri fram fyri nevndarlimirnar, varð aldri vidgjørt á nevndarfundi og enn minni á tingfundi. Varð hetta álit beint burtur á einum sjálvstýris-fólkaflokks-bólka- fundi, demt og vrakað? Vóru tygum við til hesa gerð, harra Long? Tað hevði verið forvitnisligt at fingið eina frågreiding frá O. J. Í Jensen um, hví hann ikki kom fram við hesum áliti, id var mangar ferðir betri enn tann steða, ið hann sum formaður í fiskivinnunevndini legði fram vegna fólkaflokkin og tygum og R. Ras- mussen úr Fuglafirði. Harra O. J. Jensen, hví doyði hetta tygara uppskot í egginum? Varð tað dripið eftir einum diktatboði frá matadorunum innan fyri bólkin? Á spurninginum nýggjan av okkara skipaflota leikar okkara hevur alt, sum nertur við sterstu interessu hjá Feroya fólki, serliga tað, sum fer fram á tingi Tann fjórða órættiligheitin er afturgangari: trætuna um endur- alt lív, tí henda spurning ta Sipandi til um hvala- Vagastevna verður hildin i døgunum 14. og 15. juli 1945. Ætlanin er at hava kappróður, kappriðing og togtogan. Tey, Í at siga frá seinast leygardagin tann Hansinu Perstein, Miðvági, telefon nr. 17. ið hava hug at luttaka, verða biðin um 7. juli 1945 til - Fullfiggjad stevnuskrå verður kunngjørd seinri. Nevndin. #