leygardagur 21. juli 1945síða 1

-FOROYA- SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI BRODURSKAPUR JAVNAÐUR - Or — [DOP On Blaðid verður bilagt á posthúsinum, og | kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið Lýs yrísur fyri 1 1: , Nr. 29. - hr So ur VE mm Leygardagin 21. juli 1945. 19. årg. KVOTA Eingin spurningur er meira frammi millum okkara fiskimenn fara at feskum enn tann, um vit munnu fáa nógstóra kvotu fiski. Allir framman undan bardaganum høvdu fyri vóru harmir yvir, at vit ovlítla kvotu, og hesin harmur fiskimenn varð agitatorisk okkara sjálvandi nýttur alt annað, id nýtast kann hjá teim- um, ið at gloyma alt annað. Tað er soleiðis her á landi, at millum sum royna at fåa fiskimannin fiskimenn hava nógv at vera harmir um, tå er tad so lætt at hava danskararnar til syndabukkar fyri at fåa okkara fiskimenn at hugsa um alt tað illa, sum Danir kunna hava skuldina fyri ella sum kann fáast at síggja út sum teir hava skuldina fyri. Kvotanini viðvíkjandi er at siga, at hon varð ásett til tær ymisku tjóðir á stedd eftir tí mongd av feskum fiski, sum viðkomandi tjóð frammanundan hevði selt. Førovingar høvdu næstan ongan feskan fisk selt í Bretlandi og fingu tí næstan onga kvotu, fingu kvotu, Danskir fiskimenn undan høvdu selt Seinri fáa burtur av tí kvotuni, danskir heydu fingið, men tað ovlítið vit einki at lata. Nú í dag aðraleiðis. tí teir framman fisk. Førovingar at feskan royndu vit sum fiskimenn var nógv fingu; tí Danir høvdu liggur landið heilt Førovingar hava nevni- liga nú í bardagaårunum ført nógv- an feskan fisk til Bretlands. Væl hevur ein fiski- num ikki verið greiddur av Feroy- stórur partur av ingum; men Onglendingar vita væl, at føroysk skip vid feroyskari manning hava ført fiskin. Fer- oyskir sjómenn hava vågad lívið — summir hava mist livid — vid feskfiskaflytan. Eftir øllum at døma megu Før- oyingar nú eiga góðan rætt til at kunna selja feskan fisk á bretskum marknaðum, bara vit nú hava tey tervandi fer, soleiðis at vit kunna veiða fiskin og selja prima veru. Kappingin verður stór, og tí ræður um at hava skjóttgangandi fer, sum kunna koma skjótt fram á markn- aðin, meðan fiskurin er >frískure — heilt feskur. Sum kunnugt, settu menn fram á Feroya legtingi upp- skot, miðaði ímóti at fáa javnaðar- sum 12 ovru io oyru á 3. og 4. síðu okkum Ferovingum so mong ný mótans fer, sum okkum er tervur á. Vit skal tíverri vístu á, hvussu peningurin Men upp- ganga vit nú kunna veitast til feldi okkara, og ti vega. 20-mannaveldið skot ímóti eini so myrkari framtíð, sum aldri áður hevur verið. Skip fáa vit eingi til munar, og aðrar tjóðir framm um verðaldarmarknaðinum Einaferð óivað kvota aftur ásett, og tá koma vit at verða við sviðið soð. tann, at vit í dag eingi skip hava, og 20 mannaveldi á Førova legtingi tí koma okkum á verður Orsøkin er fellir javnaðarmannauppskotini, ið kundu gjørt tað møguligt at fingið lagalig lán til keyp av nýmótans Um vit einaferð seinri kvíði eg fyri, at veiðuferum. fáa tílík fer, so vit tá aðrar tjóðir tíkið okkara pláss á verðaldarmarknaðunum. Einasti vegur hjá Føroya ung- koma ovseint, tí tá hava lingum verður ti tann at rýma av Her verður longri, uttan so er, at vit fáa leg- landinum. einki lív tingsval nú beinan vegin og reka 20-mannaveldid út av Føroya leg- tingi soleiðis at javnadarmenn kunna fáa ræðið í landinum, so skal leg- tingið beinan vegin gera seg til harra vvir landsins peningaorku og harvið — helst 100% og fyri alla útgerð- veita lagalig lán fyri skip ina tann fyrsta túrin. Nú eru fólk troytt av at lega um Rikard Long. Vit eru fultåt greið yvir, at heiðraðir lesarar okkara eru trovtt- ir av at lesa um fíggjarhallið, sum R. Long avnoktar. Nú ið P, M. Dam er í Keyp- mannahavn heldur harra Long, at nú er best at dríva á í »Timanum«. Ja, drívið á so galið hann vil, vit vilja ikki troytta lesararnar við aftur og aftur upp í saman at greiða frá nekrum, sum hvert sjey ára gamalt barn hevur lætt við at skilja, nevniliga tað, at alt minkar, sum av verður tíkið. Hvussu hr. R. Long kann vera roknilærari og samstundis træta inn í fólk, at pengar minka ikki, tá ið ein miljón ella tvær verða játtaðar á Førova løgtingi, og ongar nýggj: ar inntekur koma inn at rinda hesa jåttan við, er ikki lætt at fata, P. M. Dam sum limur av figgj- hann arnevndini setti uppskot beinan vegin fram fyri at veita tinginum við, men inntekuuppskotið tall, bara út- reiðsluuppskotið varð viðtíkið. Vit hava aldri sagt, at bara 12 stemm- Hví d. Andreas Djurhuus og inntekur at rinda játtaninar aðu fyri at játta peningin. skuldu t, J H eftirgeva Vágs kommunu 250 tús. kr. Av ravmagnsverkinum Danbjørg ikki siemma fyri at skuld teirra viðvíkjandi Sjálvandi stem- maðu vit fyri tí, men javnaðarmenn vildu at tingið skuldi fáa sær inn- leggja aftur í tað tóma tað uppskotið fall. Har er allur munurin millum javn- tekur at plássið, men aðarmenn og hinar tingmenninar. Hr. Long heldur, at einki figgj- arhall er, tí yvirskot uppá 20 tis, 1944. Dam ja, væl kunna nevna peningatap kr. vóru í Long og tingsins eins og teir Tað rættasta var bara at sagt sum er, at grunnar tingsins teir, tí sjálvir finna fyri gott. minka, og einki kemur í 20 tús. krónur var nógv ovlítið vvirskot, tá ið tað skuldi nakað at stimbrå tingsins grunnar. Nú er t. d. brúk fyri nógvum peningi at keypa skip fyri. Hvat tús. kr? Serliga syrgju- tað, tá ið ein veit, at komu muna muna 20 ligt verður hesar 20 (tos, kr. inn til tingið í teimum seinastu døgunun av tingsetuni samam við 220 tús. eðrum krónum, sum ein heilselu- maður kom at rinda í bót. hevði verðið bótin uppá høvdu vorðið, 240 Hvussu ífall krónur henda tús. ikki tingskassan ? figgjarhall aftrat ellum hinum sum komið í leg- Hvat annað enn frammanundan er umtalað. Eitt dýrtíðartillegg til ellisrentu- njótarar, sum av átti at verðið rindað í 1044, varð stedgað til januar 1945. Hetta bara fyri at seta prikkin yvir i-ið, áðrenn vit enda við hr. Long, sum vit ell nú eru troytt av at lesa um. ] fall hr. at japsa uppi saman, so må hann rættum seinasta Long framvegis verður um tað og tey, sum tíma at lesa, tað ið hann skrívar. Okkara lesarar duga alt hetta uttanat, og teir hava fyri langari tíð síðan felt teirra dóm yvir harra Long væl at merkja sum politikkara, Tey siga ell við einum munni. at Long skuldi ongatíð haft komið sær uppí politikk, tí hann ikki ivlgja við. Sum skúlalærari halda flest all hann vera bara fittan. Tey kenna hann als ikki aftur, síðan hann gjørdist politikkari. Ein Dani helt fyri ein dagin, vit taladu um kann als hesa trætuna millum hr. P. M. Dam og hr. Long: »Hr. Longe, helt Danin fyri, »Han forstaar jo ikke et Muk af det hele«, og har- við er jú alt sagt. I síni álopsgrein á hin burtur- stadda P. M. Dam Long, at tað er rætt at hann sam- an við hinum 19 í 20 mannaveld- inum feldi javnaðarmannauppskotið sum gekk út uppá at veita inntek- ur — tvungið lán — til vinnuláns- grunnin, og menn skulu fáa il 95%/, av tí, sum skipið kostar, í lán. hjálpti til at fella okkara uppskut. Jú, sigur hann tað var tí, at hann (Long) vildi, at peningurin skuldi røkka so langt sum meguligte. So sigur hr. R. upp Hann sigur eisini hví hann vælsignaður, hr. Long. Jú vit megu geva tygum rætt í ti, at pen- ingurin rekkur longri tá ið lånini eru lítil tað vil siga, peningurin í vinnulánsgrunninum rekkur longri at býta út, men hann rekkur styttri hjá fiskimonnum sum ætla at keypa skip, men tað leggur hr. Long helst einki í. Við einum lítlum láni kunna einans ríkmenn og peningasterk feleg keypa skip, men tað eru vit javnaðarmenn ikki til- friðs við. Hari er tað, at munurin er millum teir 20 rikmannaum- tingi og okkum j Við stórum lánum fáa Førovingar nógv skip. Við lítlum lánum fáa vit fá skip. R. Long sigur, at tá rekka pengarnir longst. Men hvat ætlar hr. Long at gera við teir arbeiðsleysu lands- Skulu teir hungra? boðsmenninar á javnaðarmenn. menn okkara? Eingin kennur mannin longur enn inn at tonnunum. Í »Sosialinum« segði eg nekur orð um bóklingin »Arbeidi til øll á sjógvi og landi«, sum P. M. Dam hevdi sent út. Væl kann tað vera, at eitt sindur av fynd hevur verið í hesum mínum orðum, síðani Knút Wang nevnir meg ein >so- kalledan« loysunarmann. Hetta er íkki fyrsta ferðin at Knút Wang í »DagblaBnum« hev líkindi til at á ein ur nýtt fyrifallandi stinga inn Í greinir sínar spakferan, men snedugan hátt, at eg havi svikið mitt mið og havi givið meg í hendurnar á eðrum politiskum flokkum. Hvat ein