leygardagur 25. august 1945síða 1

— -FØROYA- FRÆLSI JA VNADUR BROÐURSKAPUR Lýsingaprísur fyri mm: 12 oyru á , Blad:id verður bilagt á posthusinum, o p Nr. 34. 1. síðu, to oyru á 3. og 4. síðu | Leygardagin 25. august 1945, | kostar kr. 2,00 + porto um Gordingsårid 19. arg. - ÉT — fiskimenn Fólkaflokksmenn rýma av tingi. Teir seta alt inn á ein leik fyri at forða at donsk og føroysk króna verða sett javnt, hóast Feroyingar vinna ovurnågv | milliónum við tað, Hvi? Sum allir menn vita, hevur Thorstein Petersen lagt sak móti amtinum fyri at noyða nationalbankan at keypa frá Sjóvinnubankanum pund, ið goymd eru og ikki meldað til veksling, tá ið tey skuldu verið vekslað sambart lógarregluna. Hví vórðu hesi pund goymd ? Hví vil Th. Petersen enntá við sakarmáli bankan at keypa hesi somu pund? l Men er tað ikki merkiligast, at sami Th. Petersen, sum vid nú noyða national- sak vil noyða nationalbankan at keypa síni pund, rýmir av tingi sum mótmæli móti at hann — nationalbankin — skal keypa pundini hjá Førovingum yvirhevur, sum. hava meldað pund síni til vekslingar sambart lógarreglurnar? Th. Petersen við øllum sínum monnum rymdi åv tingi, áðrenn nakar javnaðarmaður ella sambandsmaður yvirhøvur hevði sagt eitt einasta orð fyri ella ímóti mål- inum, ið teir eru so fúkandi illir um. Hevur nakar sæð so ørkymladar og „konfusar“ menn ? Fólkaflokksmenn ræða fólk við, at tann danski stat- Tað minsta, ið kundi verið kraft rovna mest at av landsins kosnu monnum, er, at teir standa fyrstu syftu, royna at verja mál sítt og berjast við teirri fynd og styrki, ein hevur, ímóti tí, ið mótsteðumenninir flyta fram. Mikudagin bardust fólkaflokks- sko ímóti, at urin fer avstað við pundunum, ið Føroyvingar hava vunnið, og at Feroyingar ikki verða at kunna fáa pund, tå ið teir skulu brúka tey úlvar á skuldu hava loyvi at »Kongeriget Danmarks menn SUM til keyp í Brettlandi. Hetta er so blóðskeivt, sum tað læna úr Fiskeribanke og fáa 20 | á stud- ning frá statinum til nybyggmingar, meðan teir — folkaflokksmenn — dagin eftir — torsdagin — bera óðir sigur, at hann ikki viðvíkjandi ti kann vera. Sannleikin er, at hin danski stat hevur nógv meiri pund, enn brúk hann fyri tað fyrsta í sínum dag- urin hann hevur fyri av ti, at seg Sum menn tå ið staturin liga handli fær eitt yvirskot av pundi, tá ið Danmark selir nógv peningi, 18 ríkmenninir hereftir tað kann , meiri í Brettlandi enn koma at fortjena, kann vetta citt ; fáa at keypa har, at hann harnæst tilskot ufpá stívar 3 hr. uppál|. . i 7 7 fyri uttan hetta vvirskot undir pundið. : ad ; . : . krignum hevur samla upp eina Staturin må altso ikki veita fiski- , PR ; eðiliga rúgvu av pundum við leigu monnum tilskot, men væl geva mp : av skipum og í kriggstrvgging fyri ríkmonnum studning ! pu R BESUYRRIÐS Fyri donsk skip, ið eru farin í bretskari Fólkaflokksmenn iovna at ræða tænastu. fólk við, at Bretar vilja ikki geva Víssað er, at vit til eina og hverja tíð kunnu fáa ell tev brúk. fyri i Førovingum kvota, um vit javn- ster- lingpund, ið vil hava seta donsku og feroysku krónuna. Tað er vvirhøvur ikki minsta fon Brettlandi. Thorstein Petersen roynir í sín- av hepi í hesum. Bretar hava júst j gáðkent — ja, kravt — at amt- | um á donskum skrívaða riti til maðurin danska nationalbankans tingið at ræða arbeiðararnar við, AN 2... : 7 fat javnsetingin land ikki vildi, at sterlingspundini | — vegna kevpti pundini, tå ið Dret- b SP I av ferovsku og donsku krónuni vil raka teir. Eisini hetta er blóðskeivt. Tvert- skuldu vera gjaldoyra innansyndis í Feroyum. i urímóti! Við javnsetingini av teirri førovsku og donsku krónuni vil kevpikrafun hjá krónuni vaksa vid 15 9. Verurnar vilja harav fara niður áðrenn lønin fer niður. Ar | beiðararnir vilja so vinna aftur høvdu við at prísirnir upp hækkaði Jú meir prístalið fer niður um 250, tapið, teir áðrenn lenin gingu arbeiðararnir við jú meir vinna tað, at login sigur, at tá ið pris talið er farið niður um 250, fellur lanin aftaná verupríslækkanina bert við 0,85 ovru fyri hvert lækkandi prístalsstig. Tað ræður tí mest um hjá arbeiðarunum at fáa veruprís irnar niður. Við at virði virðiseking okkara króna danska fær sama sum tann eina uppá 15 % — kann ið t. d. pening til at keypa sær eitt far í Danmark Brettlandi I 5000 kr. uppá hverjar 100,000 kr. ein maður, vil nýta sín ella í spara av kostnaðinum. Trý bátaleg hava akkurát í hes- um døgum keypt try fer fyri 500,000 kr. og hava við hækkingini av krónuvirðinum spart 75000 kr. Allur spardi peningurin fær við hækk- tann undir krignum upp- krónuni eitt meiravirði uppá 15 %/,. Sjálvur Richard Long má kunna fáa hetta til einar 7—8 milliónur í beinleiðis vinningi. Valuta. Navnframir menn royna í hesum ingini av fáa ta skipan f lag, at — Danmark, Noregi degum at Norðanlondini og Sveríki — skulu hava sama gjaldoyra, sum mynt, Hin fyrsti fyrimunurin við hes- ari skipan er, at ein Dani, Norð- maður og Svii kann liva, ferðast, bestilla, keypa og selja í hverjum trimum Norðalondunum Teim- av teim við at um nytist yvirhøvur ikki at hava nakað roks við valutakevpi, valuta- attestum og valutakannan viðvíkj- nýta felagsmyntin. andi um keypið, ferðingin o. s. fr. er neyðugt Felagsmynturin at gjalda alt. ið honum fyri keypa, tervar selja, liva og trý londini, at kunna ferðast innanfyri tey ið er valutaeki. Hin størri valutaekið er, tess fjølbroytt- ari er lívið, framleiðslan og hand ilin, og tess víðari kring heimin røkkur kunnleiki til felagsgjaldoyra. Og um 4 næsti fyrimunurin, at jú valutanina, londini framleiðsluliga, arbeiðsliga, visinda- sterk, væl roynd, álitið til valutanina og londini hvert í sær við at hvert landið hjálpir uppá annað við at ekja um kunnnleikan liga og mentunarliga veksur heimsins hjá verðini til felagsmyntin. Jú minni valutagkið er, jú óhand- igari er valutanin sum tænari og gjaldovra hjá landsins íbúgvum. Hugsa vit okkum ikki at gingið aftur til danska valuta vildi tað borið við sær, at ein einstakur maður ikki kundi farið íótin út um Ferovar uttan at noyðst fyrst um fremmandan valuta. Hann ikki so hetalt sær ein pakka frá »Buldog« uttan fyrst at farið til bankarnar at biðið um Hetta vildi mangur maður hildið verið meira at sekt kundi frætt sum valuta. enn tverligt. Við at hava felags Danmark kann tann peningur, vit nýta dagliga uttan nakað valuta- sekingarroks nýtast sum gjaldovra valuta við allastaðni innanfyri hitt danska kongaríki. Og tá id valutanin — sum tann danska valutanin — er sterk, sterk- ari enn okkara króna, og tað har- aftrat týðir ein stórur eygablikki- ligi kevpikraftarvinningur og stuðul í stríðnum fyri at fáa prísirnar niður skuldi eingin ivi verið í at farið yvir til ta donsku valutanina. — Sum nú er, er staturin av amtmannsins undirskrift bundin til at rinda munin millum ta donsku og feroysku krónuna. At staturin ikki vil ganga við til at halda fram við hesum ið týðir eitt tilskot uppá stívar 3 kr. fyri hvert pundið, vit tjena, er náttúr- ligt. Og vit kunna ið hvussu er ikki bera okkum undan upp við statin, so hann loystur frá tilskoti framtíðina. TA id gingið varð til bráðfengis amtmansins at gera verður hesum fyri valuta-skipanina við undirskrift danska nationalbankans vegna var tað ein forútseting fyri hesari valutaskipan, at so brátt sum samband var aftur fingið við Dan- mark, skuldi verða uppgjert Vaskarígenta kann fáa pláss. Len 70 kr. um mánaðin og fríar kjólar. Dronning Alexandrines Hospital. Køksgenta kann fáa pláss. Løn mánaðin og fríar kjólar. Drenning Alexandrines Hospital 70 kr. um