Sosialurinarkiv
Sosialurin 1945-10-20, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 20. oktober 1945síða 3

‹ fyrra síða allar 6 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

i + 20. oktober 1945 , — Liggur svarið ikki í tí, at fólka- flokkurin verjir kuponklippararnar, teir útlendsku sum innlendsku, fram um landsins interessur? Alt tað, sum bankarnir vinna, kemur frá fólkinum, arbeiðismann- inum, fiskimanninum, búmanninum handilsmanninum, ídnaðarmanni num, stutt sagt øllum landsins íbúgv- um. Tað er ti tað einasta rætta, at landið eigur bankalagið, so ágóðin av bankayrkinum kemur til landið og harvið aftur til fólkið Teir flokkar, sum ikki eru nóg nationalir til at seta landsins inte- ressur, landsins og fólksins rætt fram: um interessurnar hjá kupon- klipparunum, eiga ikki at vinna fólksins stuðul og álit. Allir nationalir Førovingar,“ sum krevja, at landsins interessur skulu setast á odda, eiga li lann 6. novem- ber al seta sin X við Javnadarflokkin, lista C. - i Tá ið fólkaflokksmenn saman við sambandinum vóru ímóti at fremja ynski hjá Smábrúkarafelagnum um at fáa nevdturviligan pening til skipan av snar- dyrkingarliðum upp á 6—8 manns Hvussu kunnu følkaflokksmenn fáa tað at ríma vid sitt prát fyri jarða- dyrkarum. at teir saman við sambandsmonn- um feldu javnaðarmanna uppskotið um at ganga, tradarmonnum og små- brúkarum í Førovum á móti við at jalta 100.000 kr. til snardyrkilid upp å 6-8 serkónar menn við traktori, borimaskinu og øðrum fyrstaflokks nútímans amboðum? Liggur svarið ikki i, at afturhalds- menninir verja so stórmansins pen- ingapung, at teir heldur vilja lata traðarmenn og smábrúkarar liggja og aka á knøunum og land okkara sita við mjolka- og grønmetistroti enn al veita lann neyðuga pening til vega? Við hjálp av einum snardyringar- líði kundi ein traðarmaður dvrkað sina tróð undan í ein handavending. Kann nakar traðarmaður og smá- brúkari gera annað enn al venda hesum “fellingarflokkum“ ryggin og hin 6. november seta sín kross við lavnaðarflokkin, lista €. Bard róla — og einki “posi- tivt” gjort fyri af loysa flagegmálið. Hvussu kunnu fólkaflokksmenn fáa tað at ríma vid sína revpandi flagg støðu, at teir eins“ lítið og hava gjørt nakað fyri at lovsa flagg- trætuna, men vóru heinavegin ímóti at seta uppskot saman við javnaðar- monnum um við kongligari fyriskip an at:góðkenna okkara flagg sum lógligt flagg uttan fyri sjómarkið? Liggur ikki svarið i, at fólkaflokk- urin leggur minni lag í at fáa flaggið sum lógligt flagg enn at nýta tað til at róla? Menn, ið av sonnum ern góðir við okkara førovska flagg, eiga at seta sín kross við JAVNADARFIWHOKKIN. ið er tann einasti flokkur á Før- ovn løgtingi. sum målvist og sakliga, men uttan hat og illgitan móti Døn- um, hava arheitt fyri at loysa Masgmáli í friði við Danir. soleiðis at Førova fólk fekk sítt egna flags sum symbol og tekin uppá. at iFør ovum búgva Førovingar. eitt serligt øl norðurlendskt fólk. Veljið . sambandið | Javnaðarflokkin, lista C. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Teir siga, ein eykaskattur upp á 2,2 milliónir er ørt og uttan fyri alt stýrisskil. Hvussu kunnu fólkaflokksmenn fáa tað at ríma við “fullveldisstøðu" teirra, at teir saman við sambandinum feldu eina eykainntøku til tingid upp á 2,2 milliónir. til frama fyri vegabygging, bygging av ymsum havnamálum, sum t. d. víðkan av høvnunum í Vági, Tvøroyri og byggjan av eini motorbåtahavn i Klakksvík, feldu teir við fteirri grundan, at ein kundi ikki leggja ein eyka- skatt upp á teir stóru á 2,2 mill.? Liggur svarið ikki í tí, at Th. Pe- tersen ongatíð hevur hugsað sær annað enn at:spara uppá hjálpina fil lex arbeidslevsu, og ongatíð hevur hugsað sær at gjalda tað, ið eitt full- veldi má koma at kosta Fórovingum meiri, enn hitt almenna húsahaldið kostar nú? Tá ið Th. Petersen helt fyri, al Dams eykauppskot upp á 232 milliónir til uppbyggjan av okkara landi var skilaleyst, segði A. Samu- elsen, at nå hevði Th. Petersen døm- felt sítt fullveldi, ti tað, ið tað skuldi vvirtaka, og sum staturin rindar nú. er meiri enn 2,2 milliónir. Kunnu útróðramenn og fiskimenn í Klakksvík, í Vági og á Tvørovyri og arbeiðismenn kring Førova land seta sín kross fyri ein so ábyrgdar- leysan flokk sum folkaflokkin? Nei og aftur nei! Teir, ið vilja byggja Kórova land upp, eiga lann 6. november at seta kross sin vid Javnaðarflokkin, lista C. Teir sýttu okkara sjómonn- um eitt hýringarkontór at koma undan kjanstrýstinum. Hvussu kunnu fólkaflokksmenn fáa tað at ríma við sítt prát fyri fiski- monnum okkara, af teir — "saman við sambandinum feldu javnaðarmanna uppskotið um setan av einum hvringarkonltóri. so sjómenn okkara fingu kjans fram um kontorkrakkar, stórbøndur og kerarar? Liggur svarið ikki i, at sambands- menn kappast við følkaflokksmenn um nakrar reiðarar, og fólkaflokks- menn ikki so fegnir vilja lata sær av hondum "kjanstakið? yvir fiski- mannafjøldini? At veitra við kjansum og plåssum og hótta tað er ófør megi. Kunnu fiskimenn geva seg upp til tilikar menn? Nei! Hann, id vil unna fiski- og arheidismanninum at liva sum fríur og ákun Ér maður, førur at hava og siga hvørjum manni meining sína. eigur al seta kross sin við Javnaðarflokkin, lista C. Teir forðaðu eini rættvísari brovtan av prístalútrokning- unum. Hvussu kunnu fólkaflokksmenn fáa tað al ríma við sítt prísprát. at teir saman vid sambandinum feldu javnaðarmanna uppskotið um, at ymsir postar niðan fyri strik- una skuldu roknast út fyri seg og flytast upp um stríkuna. hvarvið arbeiðararnir vildu fingið um 35 ovru meira um tíman? Var tað ikki ti, at teir háðir aftur- haldsflokkarnir hugsaðu meiri uppá at verja vissar interessur enn uppá arbeiðaranna løninteressur? Hvor er tann ansvarsfulli arbeið- ari, sum við góðari samvitsku kann velja tílíkar flokkar? Teir arbeiðarar og allir rættvísir samfelagsíbúgvar. ið ynskja. at ar- heiðararnir skulu verða løntir sam- svarandi dýrtíðina. eiga at fylkjast um Javnaðarflokkin, lista C. | ÉÉÉ[[[ [ [Å [ [ [AA Å ÅD [TU É [||| ÉÉÉÉÉ[ÅÉ|[OU [||| Syttu Føroya arbeidarum at fåa ein mann valdan i pris- talsráðið. Hvussu fáa fólkaflokksmenn tað at ríma við sítt prístalsráðsprát fyri arbeiðarunum, at teir — saman við sambandinum feldu javnaðarmanna uppskotið at Føroya Arbeiðarafelag skuldi sleppa at velja 1 mann í prístals- ráðið? Gjørdu teir ikki tað fyri at verja stórmanns interessurnar í prísspurn inginum? Hvørjir eru teir arheiðarar, sum velja fólkaflokks- og sambhandsmenn aftan á eina sovorðna støðu? Tann arheiðari og Fórovingur, sum vil arbeiðarafjøldini fullar sømdir og atstóður til at vera við í pris- eftiransan, eikur at sela sín kross við Javnaðarflokkin, lista C. Tá ið fólkaflokksmenn saman við sambandinum feldi javnaðarmanna upp- - skotið um eina fólkaforsikr- ing við procentligum gjaldi. Hvat kunnu folkaflokksmenn og sambandsmenn bera í bótuflaka fyri, at teir feldu javnaðarmanna upp- skotið um eina følkaforsikring hvar eftir menn og kvinnur rinda pro- centliga av síni fortjenastu, men við sama rætti til Iryggingarpening og forsorg, tå ið einum berst á, ella elli kemur? Er íkki grundin ll haldsflokkanna støðu at finna í, al teir vilja verja hin “stóra" mannin ímóti at gjalda meiri fyri sina trygging, enn hin minnimenti letur? Nú gjalda øll at kalla eins uttan mun til ríkidømi ella fátækradømi, og nú fær tann fátæki einans eitt eiti av hjálp. tá ið sjúka, elli og onnur armóð dettur á hann. ” So satt sum fað má vera ein æru- sak eitt rættferðarmál. at øll treingj- andi, sjúk, gomul, allar einkjur og ikki minst sóttadeyða ecinkjan og fÆðirleys og forsorgarleys verða al fáa fulla hjálp og menniskjalig kor og lívsrætt her á foldum, mega øll rætthugsandi tann 6. november seta sin X við hesa aftur- Javnaðarflokkin, hista C. Skal tingið verða við at vera 30 % løntrykkjari? Fólka- fløkksmenn saman vid sam- handsmonnum trýsta ar- beiðsmannalønina fyri al- menn arbeiði niður við 30 %%. Hvussu fáa fólkaflokksmenn tad al ríma við sína floytan fyri arheiðara fjøldini. af teir saman við sambandinum hava knæselt, at arbeidararnir t fyri almenn arbeiði skulu fáa 30 % minni løngjald enn teir fáa í lí privata lívinum? Hvussu kunnu teir og sambands- menn greiða sína støðu vvir fyri ar beidarafjoldini, at teir saman við sambandinum fleiri ferðir hava felt javnaðar- manna uppskot á tingi um, alt al menn arbeiði skulu verða mett út frá eini grundløn, ið er samsvarandi vid medalgrundlønina í Førova Arbeid arafelag og skuldi verða goldin við eini dýrtíðarviðbót uppá 1 oxra og ikki sum nú 7/10 ovru prístalsstigið um tíman. Eingin arbeiðari og eingin rætt sinnaður Førovingur kann velja flokkar. ið hava borið seg so órætt vist af ímóti arheiðarafjøldini. Tann. ið unnar arbeiðarunum teirra fulla rætt. eigur hin 6. novem ber at seta X við Javnaðarflokkin, lista C. : Nr. 42 Eitt stuttligt dømi um, hvør ið dikterar fólkaflokkinum, tess monnum á tingi. Sum menn minnast, var ein lang- ur orðadráttur um eitt fígggjarstøðu- hall. ið 20-mannaveldið, sambandið og fólkaflokkurin, heyði skapt. Sak varð um henda orðadrátt. P. M. Dam varð púra frífunnin. Tað, ið hann hevði skrivað, stóð so statt fast, orð til annað. Richard Long og fólkaflokksmenn taptu, máttu bíta í tað súra epli. Men tað var nú ikki trætan millum Long og Dam, ið vit skuldu viðgera. Hon er liðug. Lat hana liggja, til æviga skomm fyri Long og hansara harra og meistara í politikki, Th. Petersen. I hesum máli kom ein onnur marg háttlig um enn hending fram: Thorstein Pettersen var figgja! nevndarformadur. Hann hevði "til sin Skræk” uppdagað, at hann kom at hava eitt undirskot upp á 538.000 kr. í sjálvum rakstrinum, sí løglings tíðindi 1943, síðu 40-45, It er al hava eill fíggjarstøðuhall, ið lo kann komast ígjøgnum vid at: svíkja síni lyfti um peningajållan til bygdirnar og fólkið kring um landið. Men eitt beinleidis rakstrahall upp á yvir % million kundi ein so mætur finans ekspertur sum bankastiori Th. Peter sen lata siln á sær sum fíggjarmála radharri. Hann målli lí saman vid flokkunum sela fram uppskot um evkainntøkur upp á ca. 300.000 kr. tað var 10 % hækking av øllum skatti á inntøkur upp á 200.000 og omanfyri. Hetta så raskt út! JHHvár ánað, al lað hara vóru lótur! skuldi ánað, at avgjørt var framman unklane al uppskotið um henda stol mannaskat skuldi fellast! Men so var! svreilig hinum skuldi ihor Tá ið uppskotið kom fyri, og stemin að varð við navnakalli,varð eitt frá f>1l millum fólkaflokksmenninar við tað, at:Kjølbro rýmdi ut. Poul Peter sen, J. Patursson, Robert Joensen, O.J. Jensen og allir sambandsmenn greiddu ikki atkvøðu fyri uppskot inum. Eftir vóru bara 12 atkvøður fyri, akkurát 1 ov lítið fyri at fáa stórmannaskaltin ísjøgnum. Tá ið Kjølbro kom út í gangin segði Andreas Djurhuus við hann “Har bjargaðu tygum ein motorhat!" Henda hending enn nakað annað, tygum synir tydiligeri at tað eru peningamatadorarni! ið bestemma fólkaflokksins politik) ARBEIÐIS OG GERA VIÐ EIN HVAT HAYA FISKIMENN AT TILIKAN FLOKK. folka- hals Sambandsmenn or háls um flokkmenn ímóti arbeiðarafjøldini. Hvussu fær J0-mannaveldið tað at ríma við sítt "appel” ir fiøldina at velja seg. at: sambandsmenn og fólkaflokks menn á lingi, háls um háls. bardust imoli H irheiðara javnaðarmonnum, tå ið let á fyrsta sinni løgdu fram lógarupp skot á ting um eitt-ovra skipanina? Kann nakar arbeiðari aftan á al hava upplivað, hvussu skammiliga 20-mannaveldid sveik arheiðaranna interessur í hesum stríði, fáa seg til at svíkja sín statt við at: velja nakran av hesum flokkur? Nei! Arbeidararnir, ið hava fylgt við á vita, at:javnaðarmenn eru ter Vart lingi. einastu. sum av øllum alvi havn teirra einasti arbeidari, maður og kvinna hava 21 ár, á val og setu interessur, og tí má nú hvá sum fylt sin kross við « Javnaðarflokkin, lista C.