leygardagur 10. august 1946síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
mr
TORSHAVK
FØROYA
SOSIAL DEMOKRATUR
BRODURSKAPUR
JAVNAÐUR
FRÆLSI
Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og
Lýsingaprísur fyri mm: 12 oyru á
kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið
I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu
Leygardagin 10. august 1946 20. árg.
Samráðingarnar
Føroyar. Henda stjórnarskipan kann
sjálvandi ikki halda fram óbroytt.
Kønir menn vilja eisini verða við, at
at so má takast til eina fólkaatkvøðu
um stjórnarskipanaruppskotið frá
rikisstyrinum ella loysing, tí úrslit
= . = i- hon viðvíkjandi skipanar og má fåast Best hevði verið og ynski-
um stjórnarskipanarmálið. handlingarmegi síni er steðgað ella ligast, at allir føroyskir atsllork ur
kanska rættari sagt storknað.
góðtóku saman við rikisstyrinum
Flokkanna stoður. Hetta gongur ikki. eina felags støðu, og soleiðis heilt
Okkara fólk kann ikki liva undir | Sjørdu av við ta longu og ta drågen
og ofta beisku stjórnartrætu, sum
I eykatingsetuni, ið kom
Saman at viðgera stjórnarviður-
skiftini, settu javnaðarmenn full-
figgjad stjornaruppskot, id
kravdi generellan rætt hjå ling-
inum lika at men tó ikki loysing,
soleiðis sum ein tingmeirluti til
eina og hvørja tíð mátti ynskja,
men fólkaflokksmenn øntu ti
; flokkarnar og Foroya løgting at
taka støðu til.
Hetta uppskot er borið í hvori
hús í Føroyum.
Málið hevur so verið á tingi.
Javnadarmenn hava hildið
einari stjórnarskipan, ið leggur ein
storkna yvir okkara lóggávu og
skipanarlív her á landi.
Her má broyting í, skjót broyting.
Okkara samfelag má aftur verða ein
livandi vera, sum landsins kostnu
álitismenn hava høvi til at laga og
skapa samsvarandi fólksins krav.
Vit mugu nú beinan vegin fáa eina
hevur farið fram í Føroyum.
Tað er minnilutans fasta trúgv, at
semingaruppskotid, sum sett verður
fram her, ber møguleika í sær og er
so vorðið, at tað kann nýtast uttan
stórar broytingar sum grundarlag
fyri einari tílíkari felags stjónarstøðu
við tað, al hetta uppskot tekur øll
bond burtur og gevur rúm fyri øllum
ikki eitt orð fyri ella ímóti. , . : . nýssja stíórnarskinan, sum okkara |
Komnir niður til samráðingar | Uppa broytingaruppskotid, ið { Ak P SU ið SR i F f jer møguleikum, og harvið Føroya fólki
; í ; o ; . Ó ann liva undir. Fólk okkara | ; ; * j
settu javnaðarmenn sama upp- | teir og fólkaflokksins umbods- FOG tað + FS | í samráð vid danastjórn rætt til eina
ske á rib nar- á | 5 . bd | | ; og hvørja tíð í góðari semju at fáa
kotið fram fyri ríkisstjórnar“ | menn vóru vorðnir samdir um. Tad var við hesum kravi, við | 1 ; ég
nevndina, men heldur ikki her 4 | ;. | tað stjórnarlag, sum partarnir ásanna
? hesum endamåli í hyggju, at rikis- | i
kvatt orð úr fólkaflokksmonnum
Tað er okkara avgjorda trúgv,
stjórnin bað tingid um at senda um-
er best hóskandi til at skapa góð
fyri ella ímóti ti. at um meirlutin helt fast um þoðsmenn til Danmarkar st samráð. | viðurskifti og samvinnu Dana og
Javna8arme . Ren á. 4 . ; É arhal AL Dell | Forovinga millum, og sum gevur
wnaðarmenn settu tí seming hesa støðu, vildu serliga um | ast við hana. 1 Alli hit holt =
aruppskot til følkaflokkin. Men Á ve ze Samráðingar eru fo ir Tor Í Føroya fólki hitt hollasta og besta
hann havnaði tí í fyrstu atløgu. | støðan varð góðtikin av eini DADFAOMEAV eið farnar Íra. 101 Í fíggjarliga og mentunarliga úrtakið.
á ry ; 8 A me ie á føroysku samráðingarmenninir eru |
Ut móti endanum av samráð- | fólkaatkvøðu ríkisstjórnin og flurkomnir. og úrslitið av hesum Í
ingunum niðri vórðu javnaðar- . , h allurkomnir, og urshtio av nesum | Uppskol til tingingargrundarlag:
i vv teir donsku flokkarnir gingið | samrådingum er millum annað tað | f AN ;
fólkaflokksmenn til-
vordnir samdir.
menn og
sjónarlátandi
við til uppskotið. Hendi tað, var
stjórnarskipan, sum nú
frá ríkisstjórnini.
uppskot til
liggur á lingborði
i.
Men lá ið fólkaflokksins umboðs- | friðurin heima og trætan Minnilutín vil við tað sata siga, al | Føroya statsrættsliga stóða innan
menn komu heim aftur, ruku millum Danir og Forovingar úti stjórnarskipanaruppskotið frá ríkis- | er hitt nk eget verður stn
teir frå. ' SR | SD I SPHPPAR i sær og | "igartil, Av ti, at tad føroyska fólkið
Heimkomnir settu javnaðar- | loyst med alla. Ti tá høvdu Før- SEYPINUM ør noev. s0 ki SEE GO | tjodskaparliga og málsliga er ser-
menn á tingi niðanfyri setta Í oyingar einki at kasta Dønum. STINA EA DB PIA | merkt, verður fyri Føroyar at seta
somingaruppskol, men heldur | 'Tå stóð tað til teirra, hvussu Hetta takka vit fyri. | | HAD tær serremun sun ert Holta
ikki nú vildu fólkaflokksmenn
nakra seming.
langt teir vildu gingið á sjálv-
Tað eru to føri í uppskotinum, sum
pettum,
hitt
í eftirfylgjandi
Váttað verður, al foroyska
Å ; æt ; í RL h i mr ikki eru eftir vild, men munurin å | HA | ir Gárnlignn mm ; +
Aftaná soleiðis at hava roynt | stýrisleiðini innanfvri rikis- Fíkisstjórnarnppskætinum a eini } fólkið hevur søguligan rætt til óheft
allar vegir at koma til sættis við felagsskapin, og tá stóð lað emingarstøðu hj meirlutanum Í | al arsera Viðvíkjandi fullari sfålv-
fólkaflokkin um eina frælsa ÞIASSSKAÐINL, OS H ' Brovun vi ist ; ki $ í Så Í. 5 | støðu, tá og í fall tað ynskir tað.
skipan uttan tó at taka loysing, | elsini til teirra at tikið loysing, ; ; nu Skli
; ; i : . . á : : principiellari natúru og ikki so stór | 9
hevur javnaðarflokksleiðslan vid | nær ið tað skuldi verið. Frælsari ur, at tad er ómøguligt at vinna yvir | 1 * }
undantaki av Jákup í Jákups k: inki uppskot skrivasl honum og | oma til eina snara og | Henda skipan verður al skrå fad
stovu samtykt at mæla øllum ann CINKI UPPSK« SÅR ast. 1 Í ar Vu it: | Danir ' 1 så | vid einari í samråding við løgtingið
teimum, ið ikki vilja hava aftur Allir sjålvstyrismenn eins og |" NG emju m i } se gjordari lóg innan fyri grundlógar-
ti lagið kri , i Wi oyingar um eina stjornarskipan, sum | harkið
stjórnarlag a 18 g QV Fi ar v » så | | , . . | c 10.
jórnarlagið undan krignum og | javnaðarmenn, og enntá allir | kann verða báðum pørtum til sóma Í Ríkisstýrið vil smnband við
sum ikki vilja loysing at set: lovsingarmenn eins oc ve og af æ1ghi Hkisstyrið vil í samban vil
kross fyri ríkisstjórnaruppskot- . 5 ' > Í åconnan að er. lorvii broyting av grundlógini royna at fáa
ið ið væl ikki gongur so langt | bandsmenn kundu greitt ut- ; - ; sett í hana ásetanir, ið geva Førova
javnadarme høvd tt 0 'vri minnilutin sær al seta fram sem Logtingi lóggávuvald í øllum økjum
sum JAVnaðarn nn 10 VAU SL kvodu fyri hesum AV Ssonnum ingaruppskot, ið góðtekur høvuðs ud , í fyri heimild 2 |
sær sum mål at vinna, men sum vína rs frælsisbrævi. Ti: varð dråttin í ríkisstiórn ruppskotinui | sum liggja Innan rr hemmtlidariog-
gongur langt víðari enn skipanin þa x . De Sum er samsvarandi við in seim ina, og sum annars skrásetir Førova
undir krígnum, og sum gevur | meirlutin av fólkinum fyri ein CM" Í serligu støðu og nyskipan
kl hesi í tigini ; mo i LÅ . | ingsstådu, sum umboðsmenn fyri |
OKKUM hest Ifamstigini um vittfevnandi sjålvsiyri folkaflokkin og sjålvstyrisflokkin å | n
1) Oskert figgjarvald, innanfyri rikisfelagsskapin, | tingi eins og fyri javnadarmenn voru | *
2) Fullan og heilan rætt í øllum AÐ. SISICIADSSKA] : ir un lir samráðinsinum | Foroyar verða umboi aðar á ríkis
dr um UÐAN TAGI SUNUR degi við í minsta lagi 2 limum. So-
varð hetta sjálvstýrið tryggjað í
førum fyri okkara móður niðri í Keypmannahavn lei kisd | i
21; ; p . . : of Attettte jú leingi rikisdagurin ei yvilur í nu
a Dali: pr sáttmálanum, og varð meirlutin Hetta = minnilutans semingarupp- | car, Li I ; i ting. | Fårov: "
3) Fullan rætt at nýta førovskl 0 mi 1 at I: v I ; 1; , y | the lo líkið uppi seg n ikrar | Vt ran | VINNU LIS, Va orovar 2
flagg bædi å sjogvi og landi, fyri oysing ella sambandi, sto: SO 5 ur 10 sø UP 5 ju <= umboðsmenn á folkatingi og 1 um-
1) Rætt til sjálvi fø Førovingum frítt at taka loysing | far broytingar í mun til tå seming- | hodsmann á landstingi
+ BE ret á at fora sm hj , = „9 | arstøðuna, sum neyndi meirluti av |
or Fh F y ES OM ella samband akkurát sum meir- | teim føroysku samrådingarmonn- {
ara KVOTA-, handlis- og vørum . . . . . … p mr, ; ) - , . . |
lutin vildi sjálvandi undir unum í Keypmannahavn komu til, | Hitt føroyska flaggið verður góð-
vinnuinteressum í útheimi-
num.
5) Rætsregluræti (við lóggávu-
kraft) í tættum uttan fyri
postskipan, vitaskipan og
fullari ábyrgd eftir sum skip-
anar náttúra varð.
Men
tessverri sviku fólka
Hesar broytingar eru gjørdar fyri at
gera uppskotið greiðari, so tæi
møguligu misskiljingar, sum seming-
aruppskotið í Keypmannahavn kundi
borið í sær, eru burturtiknar.
kent sum serligt flagg fyri Førovar,
meðan tænastumenn, stovnar og før
statsins í Førovum bert nýta ríkis
flaggid, hava løgtingið, kommunalir
og privatir stovnar eins og privatir
fiskaríinspektión og skúla- | flokksmenn og sambandsmenn I ln mo
og prestaskipan, sum to ætl- . 2: 2. 4 2. Minnilutin heyut longu í Keyp persónar í Førovum rætt til at nýta
= aSKIDan, : hin politiska fridin vid Dani: mannahavn borið fram iva um gagn annað hvørt ríkisflaggið ella hitt
andi kann verða samráðst um
at yvirtaka og gera rættar
reglur fyri uttan at noyðast
við at fella
semingaruppskotið, sum verður
javnaðarmannua
ið í einari fólkaatkvøðu til greiðu av
stjórnarspurninginum. Ein tílík at
kvøða heldur minnilutin einans kann
føroyska flaggið; sama rætt hava før,
sum eiga heimstað í Førovum.
at fara niður á Danating. uppafturtikid her við vidmerk- | fara fram sum ein spurningur, um 5.
ingum; Føroyingar vilja vera í ávísum Føroy skt mál verður sóðtikið
Aftaná langar og drúgvar sam- | stjórnarfelag við Danir ella standa saman við donskum máli til nytslu
AN Á i LM. leysir sum eitt sjálvstøðugt ríki. í skúla og kirkju. í umsitingini eins
Fáðingar, har ið fólkaflokksins Stjórnarskipan Foroya. Hesin spurningur tykist minnilut- | og sum lógar- og rættarmúál við teirri
umboðsmenn og javnaðarflokk- or ' anum ikki at vera frammi í dag, ti | avmarking, ið stendst av praktiskum
Minnilutin (J. E. Jacobsen og P. M. | einans ein lítil partur av Føroving lagi.
sins umboðsmenn at enda vóru
komnir á samt um eitt broyting-
aruppskot til rikisstjørnar-
Dam) heldur fram:
Føroyar liggja nú at kalla í stjorn-
arlovsi.
um hava kunngjørt lovysingarstøðu,
meðan meginparturin av fólkinum
innan fyri allar flokkar tykist meira
6.
Mlar logir, fyriskipanir
sum eru i gildi,
lysingar,
kunngeranir o. s. fr.,
nevndaruppskotið, setti so Danir Tann stjórnarskipan, ið kriggsum ella minni greitt at hava hug til verða framvegis í kraft, til tess tær
f tað Inli kotið frá støðurnar bóru vid sær, var bert | stjónarfelagsskap við Danmark. Men | verða brovttar ella avtiknar av teim
ram ao endaliga Uppskolið Ira fyribils, soleingi kríggið stóð á og fæst eingin meirluti fyri einum til tess sambært nyskipanina settu
ríkisstjórnini at bera heim til
gjørdi skilnað millum Danmark og
semingaruppskoti heldur minnilutin,
fullbåunu myndugleikum.