leygardagur 8. februar 1947síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSTALDEMOKRATUR
FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR
uw k Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á : Blaðið verður bílagt á posthsinum, og |
Nr. 6 I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 8 februar 1947 kostar kr. 2,00 -+ porto um fjórðingsárið [
Arbeiðarin, fisk;imadurin
og stýrislagið.
Tað var eitt ófera stórt fram
tá id hin arbeiðandi maðurin
organisera
stóð
einsamallur.
tak,
fór
undan
at seg. Framman-
hin einstaki maðurin
Hanu var í øllum lut
um undirbråttligur sínum arbeiðs
harra. Hesin kundi lata hann fáa
ta len, hann sjálvur hevði hug at
geva, og kom okkurt teirra millum,
kundi hann siga hann upp uttan
ávaring ella lóglígar grundir. Oðr-
tá ið arbeiðarar fóru at taka
seg saman. Tá vórðu teir ein sterk
heild, flokkur, id kundi styðja
hver annin og hjálpa hverjum
tá ið ástóð. Tá valdu teir
álitis menn, ið kundu
ráðast við arbeiðisharran og seta
vísi
ein
ødrum,
sinar sam-
krav fram um lønkrav og arbeidis-
vidurskifti. Tå høvdu bådir partar
sínar fésti avtalur at halda seg
eftir, sum skuldu verða virdar,
inntil tær á lógligan hátt véru
rppsagdar.
Tá kundi heldur íkki ein ein-
stakur arbeiðari verða uppsagdur
víðari. Kom okkurt ímillum
arbeidarin og
tað umboðsmaður
ið tík sær av ti og fór at
tingast við
hvat ið áfatt
einstaki
uttan
arbeiðsgevarin, so
var arbeiðar-
anna,
arbeiðisgevarin
Tá kendi
ikki
mallur sum villmaður í skóginum
um,
var. hin
maðurin seg einsa-
sum límur í einum
flokki, og
hann hevði lagsmenn sínar aftan-
men felag,
einum visti hann, at
fyri seg.
mikid at
læra at tak seg saman og standa
í flokki. Me langt ifrå var tað alt.
ifrå komið á mål við
erganiseringstankanum. Tað
eitt stórt framstig skapa
beidarafeløg og fiskimannafeløg;
men ein var ikki komin og er ikki
komin til helvtar fram vid hesum
tiltaki.
Ognarmer n
Jú, hetta var framtak
Langt var
var
at ar“
Minri enn so.
og peningamenn
vald á tingum og ríkis-
døgum. Hit. arbeidandi tímaðurin
hevði orgariserad og fingið
sær síni feleg, sum kundu umboða
høvdu
seg
hann hjå arbeidisgevara hansara;
hevdi
arbeiðarapelitikk, ongan samfelags
politikk, hann var íkki beinleiðis
umboðaður á hinum félkavalda
tinginum, hann tveitti sína stemmu
til ymiskar handar, og tað var til
ið ikki kundu
hann fastan
men ongan
teirra, rekja hans-
hansara interessur.
ara áhugamál,
Hetta sóu eisini menn, sum hug
aðir umboða arbeiðarin,
og bæta
vóru at
hans-
sóu
sum vildu um kor
og
henda vansan sjålvir,
Ara, skilagóðir arbeidarar
eisini
Menn
fastan
fóru tí-at skapa og skipa
arbeidarapolitikk, sum
við arbeiðis
seta
ein
skuldu arbeiða saman
mannafelegini og sum skuldu
sær síni vissu mál og verða um-
boðað á tinginum. Fullar sømdir
vóru ikki vunnar, fyrrenn hann
sjálvur, arbeiðarin, hevði sínar egnu
hansara
ávirka
tingi, sum bóru
og
lóggávu landsins.
Arbeiðarar í flestu av mentunar-
londum Europa fingu fatur á hesa
hugsjón, teir fóru at taka seg saman
um sín egna samfelagspolitikk og
menn á
mál fram. sum kundu
at fylkja sínar egnu menn á land-
síns ting. Í Týsklandi, Fraklandi,
Bretlandi, Norðanlondum o. a.
skaptust politiskir arbeiðaraflokkar.
Tað gekk striltid í fyrstuni. Ar-
beiðarin styðjaði av gomlum vana
tann politikk og politikkarar, sum
hann og slekt hansara hevði hildið
seg til; men sum tíðin leið vuksu
hesir fløkkar og gjørdust so stórir,
lendum
og
sínar hugsjónir viðvíkj-
at teir í demokratiskum
kundu
fáa
andi samfelagsins skipan og upp-
byggjan.
Sveríki,
arbeiðarastjórnir í mong ár, og nú
arbeiðaraflokkurin í hinum
mynda landsins stjórn
framt
Noreg hava havt sínar
vann
demekratiska ríkinum í
Bretlandi,
standa fyri landsins
mætasta
Europa, stóran valsigur,
so hann kundi
stýri og fara undir ein ófera stóran
reformpolitikk. I Danmark hevur
arbeiðaraflokkurin, Sosialistar, ong-
antíð vunnið fullan meiriluta. Teir
mugu tí hava skapað stjórn saman
við eðrum flokki, og tað má sjálv-
andi ávirkað teirra
politisku mål og arbeiði.
Venga vit okkum til Føroyar, so
síggja meining, sum í
hinum europeisku løndunum.
Menn
fiskimannafeleg,
fram politisk arbeiðararersla, sum
hava nógv
vit somu
stovna arbeiðarafeleg og
og seinri kemur
líðandi vinnur sær sessir á Leg-
tingi.
Men her hjá okkum hava vit
havt ein natiønalan tvídrátt, eitt
nationalt stríð, sum arbeiðara-
rørslan ikki er sloppin undan at
taka lut í og steðu til. Arbeiðarin
og fiskimadurin hava ikki javnliga
orienterað seg politiskt eftir ar-
beiðaraflokkinum og sett teir menn-
á Ting at umboða seg;
skapt sínar po-
inar inn
men hann hevur
lítisku hugsjónir eftir teimum stríð.
andi nationalu flokkunum, sum
hava sagt honum, at hesin poli-
tikkur er hin mest umráðandi, eg
at hetta striðið eigur hann fram |
um alt at leggja uppi. Tú finnur
tí í føroyskum politikki tað løgna
fyribragdið, at hin stórsta arbeið-
arafjøldin í landinum og megin-
parturin fiskimonnum eru um-
boðað
ella
iskum flokkum,
tað til uppgåvu
áhugamál.
Allir menn, sum hugsa,
at síggja henda skeivleikan, og duga
at síggja, hvussu lítið, ið arbeiðis-
mannafeleg og fiskimannafeleg fáa
gjørt til frama fyri teir, tey skulu
umboða, tá ið tey ikki hava vald
á lóggávu Menn kunna
órætt-
av
arbeiðisharrum sínum
ið
av
monnum, standa í polit-
sum mugu hava
at verja teirra
duga
landsins.
órættvíst
prísir og
fiskimannin. Men teir fáa ikki petti
skafti bara sita og tingast
nevnd og ikki hava nakað
vald í Tinginum. Og um teir fara
til verkfall. Hver kemur tá at líða
mest við eitt verkfall, fiskimadurin,
arbeiðarin ella arbeiðisgevarin? Hver
at liggja
tosa um prístal,
vísar minstu len fyri
av at
í eini
hevur bestar umsteður
arbeiðisleysur?
Nei, føroyski arbeiðarin og
fiskimadurin kann ikki vænta at fáa
hin
semdir fyri síni krøv, fyrrenn hann
skilir tað, at hann tekur seg saman
um ein málvísan arbeiðarapolitikk,
stendur saman um sín egna flokk,
ið umboða hann kann, mannsterkur,
knýtir síni feleg til henda polit-
iska flokk og á tann hátt fær fulla
ávirkan á landsins stýri og skipar
landsins lóggávu.
TOV ARD. IAF DA ANE
Otto Jacobsen Fedevarer -
På
í Vestmann :
Í a KØDBYEN
pe 9 5
i
ra værn Á
Pølcer -
5 NERE OT DM DTU
fooefmanemnanst UAÆNDINT MEAN "SENN.E) ENP MAE FA SOE vaner
Lastvognskoyring
Anton Arge (y) Húsabrúgv
Tlf. 243
————""<iG— 5" "—-.——
PERSÓNVOGNUR Í ls
Bleðini i
Hevur peningurin vald
á bleðunum ?
Bleðini eru í okkara tíð ein ófera
týdningarmikil lutur í samfelagnum.
Stór fjøld av menniskjum lesa ikki
annað enn bleðini, og tey koma tí
at ávirka og skapa teirra áskoðanir.
Eitt av tí ið Nazisman í
Týsklandi var leggja
hendur á stóru tíðindableðini,
»einsrættad« tey og skapa tey eftir
teirri nazistisku læruni. Øll tíðindi
og greinir vóru eftirkannað, so tey
lagaðu seg eftir tí politikki, Na-
zistar ætlaðu at halda í Týsklandi.
I demokratiskum londum hevur
blaðfrælsi altíð verið hildið hegt í
æru. Blaðmaðurim skal standa fríur
og frælsur, og hansara blað skal
hava rættin til óheft at finnast at
tí ranga í landinum, bera félki
sonn tíðindi og vera ein góður og
sannur leiðbeinari hjá teimum les-
andi. Demokratisku londini finnast
ti at blødunum í hinum diktatur-
stýrdu statunum — t. d. í Ruslandi.
Russisk blød eru undir statsins um-
sjén, siga teir, og har kemur ikki
annað fram, enn tað, id stjórnin
vil hava.
Men nú
åtheiminum.
fyrsta,
gjørdi, at
tey
frættist, at menn eru
—
Vit levera
KJØT-PYLSUR- FLESK
OG KONSERVES
s | allar bestu kvalitetum.
ikr
S, HOULBERG Ys
verpostej og Konservesfabriker
Statskøntro! 352
KØBENHAVN