leygardagur 22. mars 1947síða 1

' SOSIALD FØROYA - EMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á . Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og Nr. Leygardagin 22 mars 1947 kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 21 Arg. 12 | I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu FOLKAATKVØBAN og STJÓRNARMÁLIÐ Nekur orð skulu her vera til harra Erlendur Patursson í Dag- blaðnum 11. mars. Hann sigur har, at Føroya Sosial Demokratur ber ranga frásegn um hansara steðu til félkaatkvøduna: Hann greiddi frá bæði í skrift og talu, at hann mælti ímóti fólka- atkveðuni í tí formi, hon hevði. Øll hava ikki fylgst við E. P., tá ið hann helt reður framinan- undan félkaatkvøduni, um hann á fundum hevur kallað fólka- atkvøduna »nidingsliga fellue ella eitt greitt tilboð, sum einaferð legði kortini á borðið. Men at vita við vissu, hvar E.P. hevur staðið í nationalum politikki, tað munnu øll, sum hugt hava at tí, hann hevur sett fram. Longu í >Búgvanume sást, loysingarmaður, t.v.s. sum orðið at hann var merkir í Feroyum, at hann vildi kvetta frá Danmark verða sjálvsteðugt ríki. (Tað var sjálvsagt ein greið staða, og einki skal her verða funnist at hesari steðu). Nær ið vit vóru búnir at gera tað, kom kanska íkki til fullnar í ljósmála. Eisini tá ið hann fór at skriva og tosa her heima, kendist hetta týðiliga at koma fram. og Førovar Og hví skulu so Erlendur Pat- ursson og aðrir loysingarmenn kalla hesa fólkaatkveðu »nidings- liga fellu«? Stødan heima i eisini ógreið. Her meintist at vera flokkar, ið ætlaðu at skera leyst, og at einaferð gavst hevi at síggja, hvussu stórt hetta talið var, vóru tá ikki slík svikabrøgd. Teir, id ikki vildu kvetting, kundu tá ikki greiða getu fyri einari fólka- atkvødu um loysing. Heldur áttu loysingarmenn sjålvir at havt gjørt alt búgvið at taka loysingina. Eitt annað er, at allar reglur saknaðust fyri hesari fólkaatkveðu, t.d. um hvussu stórur meiriluti, ið verða skuldi fyri loysingini, um hon var sett í gildi. Og eisini eitt annað er, at sjálvt málið við fólkaatkveðuni varð gruggað av einari rangari agitatión, so nógvir veljarar vistu ikki, hvat ið loysingin stóð um. Hildu, at frælsi gjørdist víðari, um vit tóku og atkvóðu fyri loysing, men uttan tó verunliga at loysa. Vit duga íkki at síggja, at tað eru grundir til hjá E. P. áhaldandi at draga tær svíkagerðir, Føroyum var fram Javnaðarflokkurin hevdi í huga, tå ið við atkveðuna fram í ti hevði. (Hvat ið løgtingsevni Javn- hann var at seta fólka Lani skapi, hon aðarflokksins fyri syðra helming av Streymoynni, harra J. P. Hen ríksen, hevur sagt á veljarafundi í Havn, má hann sjálvur standa til P. skuldi, svars fyri: men E um hann vildi givið sanna mynd av J. P. Hendriksens reðu, ikki bara havt endurtíkið henda part, sum einans avbrenglar tað, ið sagt varð.) Flokkurin royndi at fáa semju í lag uttan at kvetta; men hesar semingsroyndir dugnaðust íkki. Allir legtingsflokkar gjerdust samdir at fram til fólkið. Javnaðarflokkurin so leggja spurningin við uppskotinum hesi megin og loys- stjórnar- ing hini megin. Hann viðtók heldur enn at taka loysing at mæla til at velja stjórnaruppskotið. Ongar stór- ar fundir hevði hann. Grundirnat fyri hesi stødutøku vórðu sakliga og sáttliga lagdar fram. Meðan gingu Erlendur Patursson og hansara menn í friði og náðum og mæltu Feroyingum tíl at taka við loysingartilboðnum. Eingin dugdi tá ið lagdar vóru fyri fetur teirra. Teir at síggja fellurnar, kundu eggja einum og hverjum til at »gloypa loystngina ráða og ósodnaða<. Eingin var at siga teim ímóti. Qll okkara samfelagsskipan, allar okkara alt hevur, allar stjórnargerðir verður gjørt við skriviborð í Keypmanna- havn, sigur E.P. Ja, ivingasamt er tað. Vit eru mong, ið ivast, at ikki lógir, tað sum gildi danskar lógir í mongum førum eru hesar feroysku, og at liggur eldir aftanfyri hina donsku. Og tað rúmligari enn okkara samfelagsskipan ikki tí, at Danir siga: »Denne Lov gælder ikke for Færøerne«, men it, at vit sjålvir skava út yvir alt tað krókuta og liggja oman á og íkki vilja ganga tíl umskipanar, sum sema seg fyri eina tjóð, id er í framburði og sum ætlar at sata sær sjálv. Nógv er skrivað og talað um hetta stjórnarmál; men vit halda, at harra Erlendur Patursson eins væl kundi skotið ervir sínar aðrar leiðir enn eftir Javnaðarflokkinum, tí teir menn, ið fellur hava sett fyri fólkið, eru heldur at finna aðrastaðnis enn í hesum síðst nevnda flokki. | Poul Olsen (Poul í Skorti) Aftur ein framúrskærandi um- boðsmaður fyri arbeiðarastættina í Feroyum farin. Hin 17. í hesum kl. $ seinra- partin á degi andaðist Poul Nicolai Olsen, Poul í Skorti kallaður, á Dronning Alexandrines Hospital 57 åra gamalur Poul f Skorti kring Førovar. Eina tíð sigldi hann var víða kendur við s>Skortiae Havnina >Suður- ovingar«, ið ikki hava stuttlig og mil millum og Tverovri. Tad var valla góð minni frå Pouls ferðum. Ikki bara Suðuroyingar kendi Poul í Skorti. Við postsigling síni og síni víðu ferðing so mong menniskju aðra- Men øll, kenna Poul, vóru greið kom hann á tal vid mong staðni frá. sum vóru komin at um tað, at hann var ein úrvalingur í øllum ti starvi, hann tók sær fyri, ikki bara á arbeiði á landinum. sjónum, men eisini Í 10 ára gamal varð hann faðir- levsur, 14 ára gamal legði hann út í havið. Og havid var hansara heim og verð at kalla alla hansara æviskeið. Poul var hugsjónarmaður. Sum flestu gávaðu unglingum stóð hon- um hugur á at fara út. Og hann fór út. Sigldi at kalla knettin runt. Og hevði eyguni við sær. Fáur sjómaður hevur borið meiri praktískum arbeiðskunnleika heim aftur við sær enn hann. Men hann kom íkki heim aftur bara arbeiðsfúsur og búgvin. Hann bar hann av eisini heim vid eina logandi trå eftir at reisa hina arbeiðandi fjøld. ina á sjógv og landi til eitt frí- geringarstarv á ein hvenn hátt. Og honum eydnaðist eisini at síggja, at tað fór at spretta her heima eins og hann hevði sæð og upplivað vekingarrembingarnar í útheiminum, serliga í grannalond- unum, hjá brødratjédunum. Men her vóru vit enn so stutt komnir. Og hann brann av hugi at fáa ferð á. Hann var fullur av hugsjónum og plánum. Tað, sum sterkast var við Poul í Skorti, var, at hann ikki einans hevdi ynski, hegni og vælviljan br:nnandi sær í barmi. Men hann kendi sær eisini evnini — og Aeuði evnini — fyri, skipa tankar til verunleikar. Hann hevði áræði uttan áræði er einhver rørsla og eitthvert tiltak deydføtt. Tá ið stóð fast hjá eðrum tók hann sær um reiggj — og tað gratt ikki, at hann greiddi upp- gávuna væl úr hondum. Hann var ólærdur, men Feroyar at standa Um tygum postkravi til TROYGGJUR Henda mánaðin keypa vit føroyskar troyggjur (einans stórar & góðar) Fyribils geva vit 41,00 kr. + postgjald fyri stk. hava nakrar troyggjur, sendi tær so einans móti P/f Eliasen € Poulsen, Fug/afjørd. APET 3 | Umboð: Otto Jacobsen Vestmanna KØDBYEN IO IO: 258 LÆNE NA NS NO DONE OND 1 1 DN ARNT KRIM OPEN CDOEN IT NE RERERND MEP — Vit levera KJØT-PYLSUR- FLESK ER | OG KONSERVES ei; ARB: | allar bestu kvalitetum. 5. HOULBERG % Fedevarer- Pølser - Leverpostej og Konservesfabriker Statskontrol 352 KØBENHAVN