leygardagur 6. mars 1948síða 1

FRÆLSI Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu 4. „gr“ PÓNSBAYN FØROY, SOSIAL: DEMOKRATUR JAVNAÐUR | Leygardagin 6. mars 1948 | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið | BROÐURSKAPUR 22 árg. Tað myrknar. Tað tiltikna jarnteppi verður flutt vestureftir. Á Balkan hálv- oynni eru í øllum londunum uttan Grikkalandi Kommunistar komnir til ræði. Sama er i Pól- landi og Ungarn, og nú er at frætta, at Tjekkoslovakia er ging- ið somu leiðina. Og norðan ífrá, frá Finlandi, koma tíðindini, at Stalin sjálvur hevur sent bræv og boð hagar og biður Finnar at gera verjusåtimåla við Sovjet- samveldið. Skýggini eru so statt komin at okkara durum. Fin- land er grannaland Norður- landa, og hetta fólk hevur í øll- um viðurskiftum stórt samband við øll Norðurlandafólkini. Tað kom dáttliga við, at einaræðishugsanin og harðræði hovdu hertikid Tiekkoslovakia. Hini eystureuropeisku londini hava i sosialum vidurskiftum staðið aftarlaga, demokratiskur hugsunnarhåttur i vestureurope- iskum skapi hevur at kalla verið ókendur, og tað hevur kanska í mongum lutum ongan undrað, at Kommunisman vann fram so lættliga har. Men við Tjekkoslovakia var øðrvísi. Hetta fólk hevur altid verið mentanar- liga væl áborið. Tað hevur í politikki havt sterkt tilknýli at demokratinum í Vestureuropa, tó at har eins og í øllum euro- peiskum londum hevur verið ein Kommunistaflokkur, ið hev- ur havt samband vid Kommu- nistar aðrastaðni í Europa. Annars hevur góður gróður verið fyri kommunistisku rørsl- uni eftir kriggið bæði í Tjekko- slovakia og øðrum londum. Lond vóru í sorli, stýrini fingu illa lønir prísar at bera saman, og handilsskapurin var og svikaligur. Men hin sterkasta ávirkanin kom frá Sovjet- samveldinum, sum hevði hin størsta partin í frígering teirra, og sum vildi tryggja seg móti ålopi frá hinum kapitalistiska heiminum. Hendingarnar eystanfyri upp- taka menn meir og meir. Vest- anfyri dugir ein væl at síggja órættvísi í einum samfelagi, men órættvisi og ójavni fáast ikki burtur við, at ein stættur og ein minniluti av vissum monnum taka sær vald og við hørðum kúga allar aðrar hugs- anir. Arbeidarin, sum barstfyri rættindum og betri korum, kemur tá bert í verri kor. Hann verður bundin uppá hond og fól og fær als ikki hvørki tað figgjarliga ella politiska frælsi, hann væntaði. Í Vestureuropa er nú rættilig róp komin í, at nú er ikki longur at drála. Hetta er Nazisma av nýggjum, sum drepa vil alt mannafrælsi. Hetta mugu menn til bardaga ímóti, áðrenn tað etur seg inn í øllum londum. Bevin í Onglandi tosar um vestureuropeiska unión, og Ame- ríka tekur undir losar um snarliga peningahjálp til Europa, áðrenn ovseint verður. Teir tala eisini um, hvussu skjót vápna- hjálp kann fáast í lag, um de- mokratisku londini verða árend. ý og nevndu, eru hesar hóttanir komnar tætt at Norð- urlondum. Bæði Eystur Vestur hava tey á munni. Vest- ur sigur, at nú sleppa tey ikki undan at velja hvønn part, tey skulu fara við. Í Norðurlondum hevur hesin spurningur verið havdur á máli, Sum vit og S sands OYRNAFJALL hitt stásiliga stórfar Feroya legtings. men stalsmenn sýnast at hava havt ta áskoðan, at best hevur verið at staðið uttan fyri og ikki at fara í nakran vissan part. Nú bíða øll alspent at vita hvørja støðu, teir ráðandi í hesum londum fara at taka. Hesi fólk hava sínar røtur í vestureuropeiskari mentun og hugsunnarhátti. Men álvarsamt er at velja í hesum líkindum og umstøðum. Slíkt stig gerst ikki um aftur, og har fert tú at binda teg til lyfti, sum tú, tå ið ástendur, má hava ábyrgdina av. ÁHEITAN U.N.-barnahjálpin. U.N., sum er ein samtaksskipan fólkanna millum, heitir á fólk um allan heim at senda inn pening til neyðstødd børn, tey eru um 50 milliónir í tali í øllum heimspørtum. Reyði krossur, Føroya deild, stendur fyri hesi inn- savnan í Føruyum. Í hesum døgum verða listar bornir út, har fólk kunnu tekna seg og gjalda beinan vegin tað, tey vilja geva. Somuleiðis kann peningur latast beinleiðis til kassameistara Reyða kross, C.O. Jensen, stjóra í Havn, ella til bankar og sparikassar á Reyða kross U.N.-konto. Vit heita við hesum á ell fólk í Feroyum um at stuðla hesa alheimsinnsavnan og taka væl ímóti teimum, ið koma við innsavningarlistunum. Hjálpið teimum neyðstøddu børnunum og gevið eftir førinum. Reyði krossur, Føroya deila.