leygardagur 20. mars 1948síða 1

FØROY. SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | Lýsingarprí : : ! | aði Í ; åsi | 7 | „Ýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | : Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og | Nr. 11 | I. síðu, 10"0yru á 3. og 4. síðu Leygardagin 20. mars 1948 kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið | 22 årg. Fiskiskapssåttmålar Henda ósemjan millum út- gerðarmenn og fiskimenn legðist niður, og skip øll eru farin ella búgva seg til at fara. Eingin man ynskja eftir, at ó- semja skal vera millum vinnu- menn, og at vinnan av fleirri orsøk skal steðga. Tað er ikki minst í hesum tíðum neyðugt, at rógv og friður lívinum, og at allar hendur virka. Framleiðslan er hitt tydningar- mesta, til hennara er allur fram- burður og øll uppbygging knýtt. Men tá id útgerðarmenn fiskimenn fara at tingast um sáttmálar, so má okkurt vera at tingast um, og so kann ikki alt vera í lagi. Tann parturin, sum sigur upp sáttmálar dámar sjálvandi ikki såttmålan og vil hava hann broyttan. Her var eisini so álvarsmikið, at fiski- mannafeløgini boðaðu frá verk- falli. Føroyingar eru lítið skrivandi eru í vinnu- ý og menn. Ein hevur gitt sær til, at trælan stóð um netto- ella bruttosáttmála, men lítið er fram komið frá hvørgari síðu um hvønn sáttmála, partarnir av fullum huga kjósa sær ella hvørjar broytingar, teir vildu ynskt. Fiskimenn hava ikki al- ment tikid til orða, hvussu teimum líkar henda nýggja sátt- mála. Øllum hevur tó ikki líkað hann, tí Suðuroya Fiskimanna- felag læt verkfallið standa við, eftir at umboðsmaður Fiskimannafelags hevði skrivað. Hetta verkfall kundi tó ikki bera stórt úrslit. Í fyrsta lagi var tað bert ein lítil partur av fiskimonnum, ið streikaðu, og í øðrum lagi sigldu Norðan- skiparar við Suðuroyaskipum og við teirri manning, teir høvdu Føroya undir- við sær norðan ifrå og lótu Suðuroyingarnar liggja eftir. Hesin atburður vitnar ikki um stórvegis samanhald fiskimanna millum. — Onkur sigur sjálv- andi, at hesin kuldin millum Norðoyafiskimenn og Suðuroya fiskimenn rennur úr tí, at Suð- uroyingar skildu seg burtur ú felagsskapinum, og so eisini, at Suðuroyingar í slíkum førum altíð eru uppreistrarmenn og birta ófrið. Sagt skal vera, at tað, at Fiski- mannafelagið slitnaði sundur var á ongan hátt til nakran frama. stirt kann so er altid Um tú so heldur, at ganga í einum felagi, betri at standa saman bróta seg út. Samanhald styrkir, enn al men spjaðing ger veikt. Viðvíkjandi ófriðalyndi í Suð- urovingum, so er to í hesum umrødda føri tað at alt kann ikki vera í lagi millum fiskimenn norðanfyri og teirra útgerðarmenn. Tað frættist nett- upp, at fiskimenn norðanfyri visa á, al hava verið fyri rættinum við sínum útgerðarmanni (elia út- gerdarmonnum, ti fleiri trætu- mál skulu liggja frammi). Og tá ið soleiðis stendur til, ber ikki væl til, at báðir partar skulu seta seg somu megin borðið. Í hesum trætumálum vita menn, at eingin partapolitikkur Kunnugt er hava so Ó- hevur verið uppi eisini, at fiskimenn javna støðu í politikki, at tað kann ikki ávirka Teir kunna í partapolitikki nettupp sita undir liðini á somu monn- um, leir við um fiskiskapssáttmálar og fara fyri nakran. sum trætast rættin við um avrokning. Hesi trætumál, sum eru frammi mugu beinast burtur. mugu sáttmálar fáast, hvørt ár, Einaferð ið vara og eru báðum pørtum í lagi. Trætur í vinnulivi og illsemja fora til afturgongu og stjórnarkreppur. Utheimurin Stér og åhugaverd tala av Truman presidenti Eitt hitt mest åhugaverda hesa vikuna var tala Trumanns í Kongressini. Hann loysti heitt av og gav Ruslandi alla skuld fyri, at friðarroyndirnar vóru komnar so stutt. Teir høvdu mótmælt øllum uppskotum. Hann segði eisini, at støðan í Europa var sera vandamikil, Kommunisman tók valdið alla- staðni, og Sovjetsamveldið stóð aftan fyri. Amerika kundi ikki longur standa sum áskoðari. Hjálp mátti verða latin til Eu- ropa og beinan vegin. Amerika hava verndarskyldu, og mátti vápna seg av øll- Teir vildu frið, segði aftan fyri friðar- makt og styrki mátti landið um alvi. hann, men viljan mátti standa. I bidja saman aftur og standa Russar slavisku svara fólkini og møta »imperialismuni«, — Heimurin stendur í tveimum bólkum, og allar brýr verða brotnar. Vestureuropa ger sáttmála sínámillum Fimm lond í Vestureuropa, Bretland, Frakland, Håland, Belgia og Luxembourg hava havt fund í Briissel um figgjar- ligan og verndarligan såttmåla. undirskrivaður Londini Hann var so ónsdagin í hesi vikuni. skulu hava fast figgjarligt sam- arbeiði, og verða tey álopin, skal hvørt koma øðrum til hjálpar. . Hin vestureuropeiska uniónin er komin í ljósmála. Hvat munnu Norðurlond fara at gera? Tey hava enn ikki valt, men kunnu tey halda seg uttan veltað ? Verk! all Tað verkfallid, sum nú er komið at enda, hevur lært meg millum annað tað, at vit beinan vegin nú megu byrja at búgva ut, at eitt nýtt verður, ikki egnu fyri- soleiðis tað okkara okkum verkfall, skal renna tøkur um koll. Bardagin millum teir privat- kapitalistisku reiðarar og ar- heiðsgevarar øðrumegin og fiski- menn og arbeiðarar hinu megin, arbeið- um má ikki føra til tess, at arafyritøkur og fiskimannaskip skulu koma uppí bardagan. skip og megu tey okkara bardagan, so Koma egnu Vit lata: Feskt kjøt og flesk pylsur feitivørur livurpostei AI 7498 . sð EEE salatir an konserves standa å okkara egnu sidu i bardaganum og ikki umvent. Onkur vil kanska siga, at hetta hastar ikki at hugsa um, tí beint nú verður ikki verkfall. Men hetta er blóðskeiv hugsan, tí her er nakað, sum má skipast í rætt lag, og henda umskipan tekur tíð. Hugsan min er tann, at arbeiðara- og fiskimanna- virkir og skip ganga saman í eitt felag, sum so tingast við ar- beiðara- og fiskimannafeløg um allar sáttmálar leyst frá teim tingingum, sum fara fram mill- um arbeiðarar og fiskimenn øðrumegin og teir kapitalistisku arbeiðsgevarar og reiðarar hinu- megin. Sum formaður fyri einum fiskimannafelag vil eg hervið rætta bróðurhond til allar ar- beiðarafyritøkur og øll fiski- mannaskip og lovi at eg av allari megi skal arbeiða fyri at forða bróðurstríði, men eitt er givið at arbeiðast má í friðar- tíðum at leggja hetta í rætta legu, tí hendir tað einaferð aft- ur, at verkfall kemur, so má alt hetta verða fyrireikað fram- undan. Tá ið verkfallið er ein verunleiki, verður ovseint, tí tá gerst J- H. Danbjørg. an vorðið tað nógv púra einki Kandverksmenn ! Allir handverksmenn í Havn- ar Arbeiðsmannafelag verða bidnir at koma á skrivstovu felagsins í seinasta lagi 5. apríl í ár. Har skulu teir geva upp- lýsingar um fult navn og yrki, føðingarstað -ár og -dag. Nevndin. I Pr Fog Så Fr mm