mánadagur 21. juni 1948síða 1

FØROYA SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á £ : 6: | Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og | Nr. 23 | I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Mánadagin 21. juni 1948 | kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið | 22 Arg. At klæða ein úr klæðunum. Vit Føroyingar hava nógv og rámandi orðtøk og máliskur, ið hóska sera væl til øll menniskj- anslig viðurskifti. Millum teirra er eisini hetta: at klæða ein úr klæðunum, og meinast við tað, at ein kann vera so úlspiltur, at hann í fólkaeygum stendur, sum hann var blóðnakin. — Spillandi tungurnar hava klætt hann úr, skemt hann so út, at hann skal standa sum ein ves- æligur brotslingur frammanfyri mannfjøldini. At gera slíkt hevur ongantíð — heldur ikki her á landi — verið nakað heiðursverk. Tað hevur ikki verið verk fyri rætt- ar menn. Tað hevur verið kellingaverk úti á geilarhornin- um, og verk teirra sum eru kellingum líkir. Føroyskur politikkur og orða- skifti um politisku leiðini eru gingin føst á eitt geilarhorn. Alt er runnið saman í eina útspill- ingarroynd uttan líka. Føroysk- ur politikkur hevur annars altíð av smáum og trongum viður- skiftum verið persónligur og bygdaligur, men nú ber av. Nú skal hann gerast til eina slíka skursjón,atmótstøðumenn verða framsýndir og klæddir úr klæð- unum, nektaðir úr hvørjum tráði. Skal ein her eftir leggja upp í politikk ella siga hugsan sína um politisku líkindini, so skal hann dubbað seg, vera vás- klæddur —- andaliga. Bløð brigsla politiskum mótstøðu- monnum ódugnaskap í privatum arbeiði, handalig starv, sum teir áður hava havt, og teirra polit- iska mál at vera almenn álitis- starv, »bein«, sum geva kunna teimum og teirra vinum pen- ingavinning. Vápnini, sum oftast kunna liggja fyri hond at nýta ímóti, verða tey somu, sum álops- menninir kasta frá sær. Men hvussu fer eitt strid at síggja út, um slík atferð verður nýtt? Um somu ljótu vápn verða skotin av hendi? Tað verður sama brigslið. Tað verður hitt sama: at klæða mótmannin úr klæð- unum og sýna hann fram blóð- naknan. Eingi saklig orðaskifti um hvørjar politisku leiðir, ið bestar eru at fara. Ein kann bara fara og snodda eftir, hvørji hjástarv Thorstein Petersen hevur forutan høvuðs- starv sítt. Um hann er peninga- kærur, og hvussu nógv »bein« dregur til sín og sínar Peter- hann menn. Somuleiðis Poul sen, Rikard Long o.a. menn, sum frammi eru í almennum lívi. Ti fólk vita, at menn hava nógv ålitisstarv, sum geva peng- ar. Jú, ivaleyst so nógvar peng- ar, at høvuðsstarvið inntøkuliga bliknar burtur í einki. Ein kann biðja bløð geva upp hvør, ið situr í bankaráði, og hvussu nógv tað gevur. Sjó- vinnubankin td. Ella feløg. Uvak. Hevur Uvak ikki nevnd- arstyri, og hvørjir sita har? Ella álitisstørv Løgtingsins. Hava ikki Fólkaflokksmenn somu sessir sum Javnaðarmenn? Og hvør skýtur upp á, at hesi størv skulu vera lønt, tað hava ikki verið teir peningakæru Javnaðarmenn! Men nú, id hesin spurningur um tey løntu átilisstørv hjá Tingmonnum er drigin alment fram við slíkum brigsli og per- sónligum álopum á formann Javnaðarflokksins, kundi verið vert at kanna henda spurningin gjøllari. Tað er vorðið vanligt í sam- felagum, at menn kunna hava fleiri lønstørv. Eisini politikk- arar. Og ólógligt og illavorðið kann tað ikki sigast at vera. Er maðurin dugiligur, og hevur hann verið uppi í at stovna hetta og hatta virki, so fellur ofta natúrliga, at hann stjórnar tí. At stýra virkjum má látast uppi hendur teirra, ið skil hava. Tað skal eingin neyðarhjálp vera. Ta ið rótt verður um ÞP. M. Dam, so hevur hann sum Javn- aðarflokksins formaður og sum initiativríkur maður, sjálvandi ymisk álitisstørv. Hann hevði havt nógv við stovnan Vinnulánsgrunnin at gera, og hann var valdur til formann hans. Somuleiðis var við »Oyrnafjalll«, eitt mál, sum fekk so beiska mótstøðu, og sum P. M. Dam bardist fyri at fáa framt. Henda gitanin, at Føroya Javnaðarflokkur leggur dentin á at fáa Løgtlingið at stovna virki, tí Javnaðarmenn skulu fáa sær peningagagn av tí, er lætt at skúgva aftur sum illsint brigsl. Øll tey tiltøk, sum Javn- Vilhelm Buhl, ministari. Í hesum døgum fara samráð- fram millum Buhl min- istara og depardementchefi A. Miller øðru megin og Lands- stýrið hini megin. Tá id Buhl minislari er komin ingar upp til hesar samráðingar er tað ti, at Danastjórn ikki vil senda okkum til samráðingar minni mann enn tann besta teir eiga millum fíggjarfrøðingar. Buhl hevur ritað navn sitt i Danmarkar søgu við heiður og æru. Hetta eru allir flokkar i Danmark samdir um. Har, ið hann gjørdi sítt roysnisverk, var sum tænari frælsisrørslunar i Danmørk. Og er tað ikki í lítl- um muni hansara æra og hon- um at takka fyri, at Danmark við heiður heimsbardaganum. Ministari V. Buhl hevur sum slapp so væl úr aðarflokkurin hevur gjørt ella styðjað, hava havt tað til enda- máls at stimbra Tingið. Allir | Javnaðarmannaflokkar í heim- inum hava somu stevnuskrá. Men tað er sjálvandi, at teir ansa eftir at seta menn at stjórna og eftiransa statsstovnaðum virkj- um, sum lítast kunna á, og sum ikki sabotera fyritokuna. Eingin flokkur í hevur sýnt í verki meiri nation- alan vilja enn Javnaðarflokk- urin, so kunna illvildarmenn siga tað teir vilja. Landsins vinnuliv og figgjarmegi høvdu aldrin verid so væl åborin, um hesin flokkur ikki sat á Tingi. Men tað kunna mótstøðu- menn ikki krevja, at hann heldur seg undan at taka ålilis- størv, sum falla til limir Tings- ins, um tey eru lønt ella ikki lønt. Førovum ministari og stríðsmaður innan- fyri javnaðarflokkin í Danmark verið við til at lyft fjøldina fram til kor, ið eru fyrimyndandi fyri allan heimin. Hansara orð og hansara metingar um skifti eins og hansara ráð fyri framtíðina hava tí ikki einans ávirkan og týdning í Danmark, men eisini víða hvar í øðrum londum, serliga í grannalond- unum, Svøríki, Noreg og Bret- landi. Buhl ministari er tann maður stjórnandi menn í dag, sum hevur Føroya-Dan- kann viður- innanfyri Danmørk í fingist mest við markar spurningin, og hann frá øllum sannførum Før- ovingum fáa tað skoðsmál, at betri mann við fullari fatan av Føroyinginum kundu Føroying- ar ikki fáa til samráðingar. Allir sinniligir Føroyingar vilja ti fegnast við hansara viljunnar- ferð higar, takka honum og ynskja honum hjartaliga at vera væl komnan til Føroyar. Depardementsje ur Andreas Møller er Føroyingum ein væl kendur embætismaður. Um hann kann verða sagt at Førovingar í hon- um altid áttu — og eiga — ein heitan talsmann og vin. At mål- stríði og aðrir nationalir trætu- spurningar Dana- og Føroyinga millum nú eru loystir skyldast ikki í litlum muni hansara fullu fatan av Føroyinginum og Før- oyum sum serstøk tjóð og land. Eisini honum ynskja vit hjarta- liga at vera vælkomnan til Før- oyar og takka honum fyri gott arbeiði fyri Føroyar. P. M. Dam.