leygardagur 29. januar 1949síða 1

OYR SVU FØROYA SOSIAL:DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNADUR BROÐURSKAPUR ; Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á : : Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og Nr. 4 1. síðu, 10 oyru Á 3. og 4. síðu Leygardagin 29. januar 1949 kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið 23 årg. VAR TAD EITT SVIK? Oftast er ringt og mangan 6- gjørligt at skapa frið um ein politiskan spurning. Hann kann sum so mangt annað á hesari fold hava drigið seg saman í ein at konir fara togva, um góðir og menn at greiða hann, fáa ikki skil á honum. teir Europa hevur havt mangan slíkan tógvan, og mangur mað- ur hevur hløtt lívið av sær av teimum, og mangur stórbrand- urin er íkomin av teimum. Menn síga, at tað eru teir fløktu Ljóðskaparspurningar, sum volda alt. Tjóðskaparspurning- urin hevur kynt bålini og hóttar við at brenna henda åhugaverda og søgnrika verðaldarpart til øsku. biðja Teir Amerikumenn okkum taka eftir teimum. hava skapt eitt ríki av at síga øllum standa saman um fólkum. Tey eina stjórn, og tey semjast rætti- lisa væl. Frægir Europearar eru farnir at bríggja høvdið við hugsanini um at sameina Eu- ropa, men enn er einki komið í ljósmála. Onglendingar standa á odda. Teir hava altid verið hegnismenn í politikkinum, og eitt rikistelav av nógvum serstøkum sjálvir hava teir skapað ljóðum, sum valla hevur sín líka í heiminum síðan Rómverjaríkið a SINNI. Her norðantil á knøltinum hava eisini staðið tjóðskaparlig stríð. Hetta foroyska er hitt síðsta, og tað ikki al fåa frið, nú stjórnamálabroyt- er lokið. Íluga var ingin gjordist, men ikki var so. Menn og flokkar høgga upp á lívið hvor í annan, og hildið verður fram, at henda nýggja styrisskipanin var svik móti Før- ova fólki og landi: følkaatkv6dan frå Danmark, og tað var ikki at fremja tað svar hon lovsti svik Hetta er samalt trætumål, ein togu0 og gamal tógvi, hetta er skrætt í í heilum, og nógv nýtt er ikki at fáa úr ti. tvyussu fullvegis loysnin hevði verið er íkki gott at síga. Eitt er vist: illa var búgvið at loysa hitt ald- argamla sambandið við Dan: mark tá so knappliga. Eingir stovnar vóru útgjordir. Og minst húgvið var sjálvt fólkið. Hin førovska fólkasálin var á ongan hátt skuldi takast greið um lad, at loysing ho: JJ , út í odd og egg frá 55 | | I | | | | Í | | | Danmark, og Førovar skuldi > kunngera seg sum sjålvstødugt ríki. Tjóðskaparmenninir vildu ganga langt, rúmka og kanska fara til ygsta mark, men ikki kvetta heilt. llum var eisini greitt, at eimum var illa við, tá ið loys- ing hevdi fingið meirilutan. Tað var eisini skiligt. Eingin veru- igur loysingarflokkur hevði ver- 10. eringar Fullveldistos aðrar mál- hjá kundu als ikki takast sum loys- og Fólkaflokkinum ingarætlan. Sannleikin er, at tá ið var ikki storbardagurin endaði, ein einasti av landsins kosnu monnum loysingarmaður. Ti menn er lad óheint at síga. af hava svikið, um teir ikki gingu til fullan skilnað frå Dan- vera kann hava mark. nakað svik, so tað látið tann atburður al til at maður, og so ikki verið tað. sær vera loysingar- kanna vit rætt, síggja vit, at nógv av fólkinum hongur fast og við tað ta donsk-føroysku traditiønina sera fast danska Og eisini tey, sum vilja nevna seg tjóðskaparfólk. Tey eru mangan betur við danskt mål enn før- ovskt. Taka tað danska heldur enn tað loroyska, og geva ikki gætur, at hitt storsta tjóðskapar- virðið, málið, kann politiska tynast, um tað. Yað tjóðskaparfólkið tekur ikki varðveitir heldur ein dansk- eisini mangan an enn ein førovskan embætis- mann. Verðin er fyri samgongu landa millum. Men demokratiska stýris- skipunin gevur londum og fólk- um avgerdarrættin. Vit hava eis- ini enn avgerðarrættin at loysa tjóðskaparspurningin. Men hvorja aveerð ljóðin hin føroyska tekur, in vit ikki við til at neyna 5 so gan > tað svikarædi, um tíkin var ein millumleið og ikki hin bråda og brætta lovsingarleiðin. Barnahjálþarmerkin GAGNAST VÆL Atlantshavssåttmåli Nordanlondini leingi gyrst vid einum verjusåttmåla, Og Amerika bydur teimum at vera uppi í einum Allantshavs- sáttmála. Ætlanin liggur í navn- inum, ein sáttmáli, sum gjørdur hava verður millum øll Atlantshavs- lond. At Norðanlond gyrðast við verjusáttmála er orsakað av seinasta krignum, tå ið uttan- veltalondini vórðu álopin og hertikin uttan ord og boð. Og at tey himprast er, ti tey óttast al ganga upp í sáltmálar og so binda seg at verða uppi í, um ein bardagi brestur á. Noreg, sum vendir andlitið moti Atlantshavinum, og sum stóð sum vápnabróðir undir lið Teirra Sameinda alt kriggið, hevur mestan hugin at fara upp i eitt verndartillok við teimum ið Atlantshavid sum sin farveg. Svøríki, id slapp londum, hava at vera uttanveltad, ber seg mest undan. Teir hava eisini Sovjet- samveldid fyri durunum, og hetta veldið talar harð- liga at hesum royndum at sam- skipa Nordanlond til eina verndarheild, ella at tey skulu stóra binda seg til ein Atlantshavs- sáttmála. Just í hesum døgum eru Norðanlond til samráðingar. Tey hava verið saman í Karl- stad í Svøríki, og nú skal aftur fundur verða í København. Úti millum fólkið og í bløðum í øllum trimum londunum er mikil áhuga fyri hesum týdning- arstóra spurningi. Støða verður tikin bæði við og ímót. Roda, hin svenski uttanrikis- málaráðharrin Unden helt, var ikki væl fagnað serliga í Noregi. Í norska Tinginum var orða- skiftið havt um hetta politiska evnið, og varð sagt, at Unden hevði »foregrepet« tað, ið fyrilå , áðrenn full samrøða var havt um málið, og tað var ikki málinum til ns. oo 818 Tórstein Petersen ræðir fiskimenn Tingið - stjórnarmeirlutin - sker ígjognum Í seinasta »Sociali« visti eg á, | fara út at veiða fyri einki ella hvussu stivrent og ónærisliga stjórn Felag Føroyskra Trolara- eigaranna hevdi borið seg at við uttan orð ella boð al rolararnar. leggja Eg loyvdi mær at nevna hesa eirra mannagongd fyri siðmenni- ign brotsgerd eina ógerð 8 og ímóti samfelag okkara. Er vesi gerð trolaraeigaranna vegna henda mín skiring av ov nógv avgjørd? Er tað ikki siðmennilig av sonnum ein brotsgerð enntá imoti landsstýrisins åheitan um at lata trolararnar sigla, til tess fara fram samráðingar kundu av nýggjum — at leggja trolara- flotan, um fiskimenn ikki vildu í bests lagi eina hungursløn? Eg kenni við mær sjálvum, at hvør einasti rættvíst hugsandi Forovingur gevur mær viðhald. Men Th. Petersen fólkaflokksins ríður nú sein- asta tysdag í »Dagbladnum« við mær fíl verju fyri trolaraeigaranna gerð. Umframt Tórsteins greinir hevur »Dagbladid« odda- grein ella leiðara, hvar ið trol- arareiðaranna formaður tó drignum svørði ímóti Petersens ógerð verður breidd út yvir við einum ósonn- um álópi á landsstýri (teir lands- stýrismenn, ið eru heima). Og aftrat hesum hevur blaðið lang: grein av einum øðrum odda- manni fólkaflokksins til verju FI N - 2 ry KONSERT Sunnudagin tann 30. januar 1949 (um viðrar) syngja SONGKORINI Á TOFTUM i Sjonleikarhusinum kl. 3 og kl. 6 Prisur 3 kr. handli frå leygardegi kl. 10. fyri óarbeiðsførar fiskimenn. | Bilettir verða at fåa i H.N. Jacobsens bóka- Avlopid verdur latid i grunnin